Mỗi tuần, vào 21 giờ thứ hai, trên kênh 9 (VTV) đều xuất hiện chương trình biểu dương các em học sinh nghèo hiếu học hoặc các gia đình rất khó khăn, túng thiếu nhưng quyết tâm không để con em mình bỏ trường, bỏ lớp. Và kết thúc mỗi chương trình như vậy đều có một phần tiền trợ giúp kèm theo...
Đó là câu chuyện về anh Ba Đen, 55 tuổi, làm nghề chạy xe ba gác trên đường phố Sài Gòn. Từ vùng quê Vĩnh Châu-Sóc Trăng lên đất đô thành đã hơn 30 năm nay, nhưng gia đình anh vẫn ở tại một căn phòng trọ chừng hơn 10m².
Vợ chết vì bệnh ung thư, Ba Đen phải trần lưng nuôi ba con nhỏ ăn học. Chạy xe đâu phải ngày nào cũng kiếm ra đồng tiền. Lo đủ ngày hai bữa ăn cho ba bố con đã cơ cực, còn lo tiền thuốc lúc lũ nhỏ đau ốm, nhưng Ba Đen lo nhất là làm sao kiếm đủ tiền để 3 đứa con nộp học phí, mua sách giáo khoa.
Được cái ba con anh chịu khó học hành, còn người bố thì tâm nguyện không để đứa con nào thất học. “Thấy đám bạn của các cháu nài nỉ tôi đừng bắt các con nghỉ học, nghe đau trong ruột lắm, nên đành chịu thức khuya dậy sớm, chịu nắng mưa để con được đến trường” – anh Ba Đen tâm sự.
Chị Tùng và 3 người con của chị.
Đó là câu chuyện kể về chị Tùng ở ấp 3, xã Đa Phước, huyện Bình Chánh. Chồng mất, một nách nuôi 6 đứa con, 3 đứa con đầu đã phải bỏ ngang việc học hành, chị Tùng buồn lắm. Ba đứa sau là niềm hy vọng của chị: cậu lớn đang là sinh viên năm thứ 2 ngành công nghệ thông tin, cô gái kế học sinh lớp 12, cậu út là học sinh giỏi của Trường Phổ thông cơ sở Đa Phước.
Đang yên lành thì chị đổ bệnh ung thư. Chính quyền địa phương và người thân quyên góp được 6 triệu đồng giúp chị chữa bệnh. Khi nhập viện chờ mổ, chị hay tin căn nhà của chị bị gió lay sắp đổ. Chị Tùng lo nhà sập, ba đứa con chị lấy chỗ đâu qua đêm và học hành, chị liền bỏ viện trở về, dùng số tiền 6 triệu đồng kia để sửa lại ngôi nhà cho ba con. Giống như anh Ba Đen, nỗi ám ảnh lớn nhất của chị Tùng là ba con phải bỏ học giữa chừng.
Hoặc đây nữa, tại thị xã Vĩnh Long có em Lê Thị Hoàng Oanh, nhà nghèo nhưng luôn đạt thành tích học tập xuất sắc. Oanh từng đoạt giải khuyến khích cuộc thi văn cấp tỉnh và là một trong vài em học sinh của Trường Trần Phú trúng tuyển vào Trường Trung học Nguyễn Bỉnh Khiêm - nơi có 3 học sinh đoạt giải cuộc thi “Đường lên đỉnh Olympia”.
Mẹ bán vé số, ba bệnh nặng, Oanh nhịn ăn sáng gom tiền đưa mẹ chữa bệnh cho bố. Sau đó, Oanh tìm được việc bện xơ dừa, ngày đi làm một buổi giúp thêm mẹ. Nếu có ai nhắc tới chuyện bỏ học giữa chừng, cô bé nước mắt lại lưng tròng...
Những chương trình truyền hình như trên mang cái tên chung “Vượt lên số phận” do Báo Sài Gòn Tiếp Thị và VTV9 thực hiện, Ngân hàng Á Châu tài trợ. Nhân vật trong mỗi chương trình ấy thường được trợ giúp 10 hoặc 15 triệu đồng. Số tiền tuy không nhiều nhưng trong hoàn cảnh cụ thể của những người như anh Ba Đen, chị Tùng, bé Oanh đều có tác dụng động viên rất lớn. Vả lại, sau khi mỗi chương trình được công chiếu, Báo Sài Gòn Tiếp Thị còn tiếp tục kêu gọi những tấm lòng hảo tâm giúp đỡ thêm cho những hoàn cảnh như thế.
Nhà văn, nhà báo Võ Đắc Danh, người chủ biên chương trình, tâm sự: “Chúng tôi không làm từ thiện để xóa đói giảm nghèo như một số chương trình truyền hình khác. Để vượt lên sự thách thức của số phận, theo quan niệm của chúng tôi, hãy trợ lực cho các cháu học sinh con nhà nghèo được tiếp tục học hành. Chỉ có học vấn mới giúp con cái người nghèo không bị hoàn cảnh khó khăn giày vò như cha mẹ chúng và có cơ hội vươn lên trong xã hội. Vì thế chương trình của chúng tôi nhắm cái đích đến là các em học sinh nghèo hiếu học hoặc các bậc phụ huynh nghèo mà quyết tâm cho con em đeo đuổi việc học hành đến cùng”.
Chuyện kể từ màn ảnh rành mạch, dung dị, mang sức truyền cảm cao.
Thật mừng vui vì truyền hình lại có thêm một chương trình đánh thức lòng nhân ái một cách thiết thực, cụ thể như vậy.
TÔ HOÀNG
