Ngày 13-7, 12 nhà làm phim Việt Nam (VN) kết thúc khóa học làm phim trong 6 tuần tại Trường Đại học Nam California (USC) – School of cinematic arts do Trung tâm CEEVN (Center for Educational Exchange with Vietnam) và Quỹ Ford Foundation tài trợ. Diễn viên Hồng Ánh sắp tới Mỹ theo lời mời của Trung tâm Kennedy (Mỹ) để tham gia khóa học tại hai tiểu bang Washington DC và California. Diễn viên Đỗ Hải Yến cũng vừa tốt nghiệp khóa đào tạo diễn xuất ngắn hạn ở Mỹ… Gần đây có không ít các nhà làm phim và các nghệ sĩ VN đã sang xứ người để “tầm sư học đạo”.
Những năm 1970 - 1980, Trường ĐH Điện ảnh Nga (VGIK) giúp VN đào tạo khá nhiều gương mặt góp phần không nhỏ làm nên thời hoàng kim của điện ảnh nước nhà. Sau thời gian gián đoạn, từ năm 2005, một số học sinh tiếp tục được gửi đến chiếc nôi điện ảnh này để đào tạo các chuyên ngành đạo diễn, mỹ thuật hoạt hình, dàn dựng, lý luận phê bình điện ảnh...
Phía Nam cũng có một số đạo diễn được đào tạo ở nước ngoài, như: Quốc Hưng, Song Chi (Học viện Điện ảnh và Truyền hình Ấn Độ), Tống Thành Vinh (Đại học Winniperg, Canada)... Chưa kể đến một số sinh viên du học tự túc tại các trường điện ảnh ở Mỹ, như đạo diễn trẻ Nguyễn Minh Tiến vừa tốt nghiệp khoa đạo diễn trường NewYork Film Accademy (Mỹ).
Ngoài những kiến thức nghề nghiệp, thời gian học kéo dài 3-4 năm đem lại trải nghiệm cuộc sống khá thú vị cho các nhà làm phim trẻ.
Những năm gần đây, các khóa đào tạo ngắn hạn tại các nước có nền điện ảnh phát triển theo các dự án tài trợ của các tổ chức nước ngoài hay doanh nghiệp thu hút một số nhà làm phim trong nước tham gia. Người đi học các khóa ngắn hạn thường đã làm phim và chương trình học được thiết kế thiết thực.
Đạo diễn Đỗ Thanh Hải đã được cử sang CHLB Đức tham gia khóa học về sản xuất phim. Việc này thực sự có ý nghĩa về mặt nghề nghiệp không chỉ với riêng anh, mà còn cả với ê-kíp làm việc sau này, khi mà guồng quay sản xuất phim điện ảnh, truyền hình, đặc biệt là các dự án phim nhiều tập đang thiếu một đội ngũ các nhà sản xuất chuyên nghiệp. Vì vậy, đây thật sự là những chuyến “tầm sư học đạo”.
Với khóa học làm phim tại trường Đại học Nam California (USC) – School of cinematic arts, 12 nhà làm phim VN được chia làm hai nhóm để thực hành sản xuất hai bộ phim ngắn hoàn chỉnh ở tất cả các công đoạn. Mỗi nhóm có một đạo diễn, còn lại là người làm sản xuất, âm thanh, dựng phim... theo chuyên môn đã đăng ký. Giảng viên là những nhà làm phim giàu kinh nghiệm…
Khóa học hơn hai tuần mà Hồng Ánh sắp tham gia lại hướng đến các hoạt động phong phú, như tham quan các nhà hát lớn ở Mỹ, tham dự các lớp học về diễn xuất, nghệ thuật trình diễn, giao lưu với các nghệ sĩ Mỹ và nhiều nghệ sĩ đến từ các quốc gia khác…
 |
|
Các nhà làm phim Việt thực hành sản xuất phim Lost things trong thời gian học ở Mỹ. |
Không phải ai đi học điện ảnh ở nước ngoài khi về nước đều được làm phim. Làm phim điện ảnh lại càng trở thành ước mơ xa xôi vì số đầu phim mỗi năm rất khiêm tốn. Các dự án phim truyền hình thường dài tập nên các nhà sản xuất thường không mặn mà với những người mới “chân ướt chân ráo” về nước.
Băn khoăn hơn cả là những gì được học so với “hành” còn tồn tại khoảng cách khá xa, vì điều kiện làm phim trong nước “một trời, một vực” so với nước ngoài. Ví dụ, toàn bộ các công đoạn sản xuất phim ở các nền điện ảnh phát triển đều được quản lý bằng hệ thống phần mềm trên máy tính. Các dữ liệu được cập nhật và xử lý bằng phần mềm chuyên dụng.
Vì thế, theo đạo diễn trẻ Võ Anh Cẩn (dự khóa học tại Đại học Nam California (USC) – School of cinematic arts), học được phương pháp tư duy mới là quan trọng. Chẳng hạn, dựng phim thì dựng thế nào để hấp dẫn khán giả chứ không phải cách sử dụng phần mềm nào hay thao tác trên máy tính ra sao.
Tuy nhiên, bên cạnh các khóa học kể trên, nhà nước nên có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho điện ảnh như đầu tư cho đội ngũ nhân lực điện ảnh cùng với chính sách ưu đãi và hỗ trợ cho các nhà đầu tư hay tài trợ điện ảnh, nâng cao năng lực sản xuất phim, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và trang thiết bị cho điện ảnh…
“Hàn Quốc thấy Hollywood làm một phim lãi bằng cả triệu chiếc xe Hyundai nên nhà nước có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho điện ảnh bằng cách đưa nhân lực điện ảnh qua Mỹ học... Nhưng phải 20 năm sau khi có những chính sách đó, điện ảnh Hàn Quốc mới được chú ý” - đạo diễn Võ Anh Cẩn chia sẻ.
Để nâng cao chất lượng phim Việt, một trong những giải pháp được nhiều người đề xuất là tăng cường đào tạo đội ngũ nhân lực làm phim ở nhiều vị trí, trong đó có việc đưa các nhà làm phim đi học hỏi, cọ xát nghề nghiệp ở nước ngoài. Đào tạo nguồn nhân lực luôn là cội rễ để hình thành đội ngũ tài năng- những hạt nhân quyết định sự phát triển của bất kỳ ngành nghề nào
HOÀNG THẮNG
| 
