Việc đảm bảo an toàn sức khỏe luôn được đặt lên hàng đầu trong những ngày tết, nhất là đề phòng bệnh và xử trí những sự cố sức khỏe. Thức ăn ngày tết thường được chế biến và dự trữ để ăn nhiều ngày nên rất dễ bị ôi thiu, lên mốc. Do vậy, cần lưu ý an toàn thực phẩm, cân bằng dinh dưỡng, đặc biệt đối với những người có bệnh lý mạn tính.
Thực phẩm sau khi mua về cần làm sạch và bảo quản đúng cách, như thịt cá tươi sống cần được bảo quản ở ngăn đá để có thể giữ được lâu ngày. Với rau, nếu muốn bảo quản được lâu, sau khi bỏ lá rau sâu, lá dập, cắt bỏ phần rễ, rửa sạch, cho vào bao xốp cột kín rồi để ở ngăn mát tủ lạnh. Trái cây cũng làm như rau. Đối với thức ăn nấu chín, cần để nguội hẳn, đậy kín rồi mới cất vào tủ lạnh. Khi để nhiều thức ăn trong tủ lạnh, cần chỉnh lại nhiệt độ (tăng độ lạnh).
Ngày tết, chế độ ăn thường không cân bằng, gây ra một số bệnh lý, nhất là ở trẻ em và người già. Ăn quá nhiều dầu mỡ do nhiều món chiên xào cùng lúc, nhiều chất đạm trong cá, thịt, nhiều muối trong dưa muối mặn, thực phẩm chế biến sẵn… đều không có lợi cho sức khỏe. Đối với trẻ em còn bú mẹ thì sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính, không bị ảnh hưởng đến các loại thức ăn ngày tết. Do đó, để đảm bảo đủ lượng sữa cho con, mẹ cần ăn đúng bữa và đủ chất dinh dưỡng. Đối với các bé đã dùng thức ăn như người lớn, có thể tham gia những bữa tiệc của gia đình. Tuy vậy, bố mẹ vẫn luôn phải quan tâm đến chế độ dinh dưỡng của con.
Rượu, bia và thức ăn thừa đạm, chất béo, ngọt khiến không ít người bị rối loạn tiêu hóa, thậm chí bị tiêu chảy nặng, ngộ độc. Đặc biệt, đối với những người đang mắc các bệnh tiểu đường, tim mạch, huyết áp… cần cẩn trọng và tuân thủ khẩu phần ăn thường ngày. Ở người thừa cân, cao huyết áp, tiểu đường, bệnh lý dạ dày có tăng tiết dịch vị… không nên dùng nhiều bánh chưng, bánh tét. Mặt khác, cần cân đối khẩu phần từ thịt, nhất là những người có một bệnh lý nền như thừa cân, cao huyết áp, bệnh tim mạch, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa mỡ, nên hạn chế ăn thịt đông, giò, chả…
Những người có bệnh lý nên ăn 100g thịt mỗi ngày là đủ. Các loại thức ăn khô như tôm khô, lạp xưởng, vịt muối, khô bò, khô cá cũng thường được dùng trong dịp tết, đều khá mặn hoặc quá béo nên cũng không tốt cho những người cần kiêng muối và kiêng mỡ. Đối với những người bị bệnh tiểu đường, việc có chế độ ăn hợp lý bình thường mỗi ngày là rất cần thiết. Mấy ngày tết cũng không nên vì vui vẻ mà quên mất điều đó, nên tránh các loại thực phẩm như mứt, mật ong, nước mía, chuối, bánh quy ngọt, bánh mì trắng, bánh bột gạo trắng, các loại bánh ngọt…
Bác sĩ ĐỖ THỊ NGỌC DIỆP
(Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM)
