Tại họp báo, GS-TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT, Trưởng Ban đề thi tốt nghiệp THPT 2026 đã trả lời về công tác ra đề thi, nhất là môn ngữ Văn đang được xã hội quan tâm cũng như công tác chấm thi môn ngữ Văn.
Ông Nguyễn Ngọc Hà cho biết, đề thi luôn là trọng tâm, được Bộ GD-ĐT chỉ đạo sát sao và cụ thể. Ở môn ngữ Văn năm nay Bộ GD-ĐT nhận được ý kiến ở phần câu hỏi về nghị luận xã hội. Trong quá trình soạn thảo đề, Ban đề thi cũng đã có lưu ý.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Ngọc Hà, khác với các năm, năm nay câu hỏi này là nội dung đưa vào để phân hóa học sinh với mức barem 2 điểm (năm ngoái câu hỏi này chiếm đến 4 điểm). "Mặc dù đề mở nhưng kết hợp của lệnh hỏi và dữ liệu đưa ra trong đề thi về 3 người nổi tiếng liên quan đến công nghệ, học sinh có thể hiểu được để làm bài", ông Nguyễn Ngọc Hà nêu.
Cũng theo ông Nguyễn Ngọc Hà, các ngữ liệu và lệnh hỏi, dữ liệu đã được Ban đề thi chắt lọc cẩn thận, hỏi ý kiến chuyên gia chuyên môn để phù hợp với trình độ học sinh. Do đó, có thể khẳng định: yếu tố vùng miền trong câu hỏi liên quan đến Steve Jobs đã được tính đến và đây là câu hỏi mang tính phân loại.
Bên cạnh đó, do môn ngữ Văn vừa có tính khoa học vừa có tính nghệ thuật, do đó sự hiểu biết và phân tích rất quan trọng. Ở môn thi này có những nội dung mang tính mở. Việc kiểm tra ở chương trình cũ xoay quanh khoảng 10 tác phẩm, còn ở chương trình mới chú trọng việc đưa ngữ liệu bên ngoài vào, đơn cử như năm nay là bài thơ của Nguyễn Đình Thi nhằm tránh hiện tượng đọc chép và học tủ.
Về công tác chấm thi môn ngữ Văn, GS-TS Nguyễn Ngọc Hà cho hay, đây là năm đầu tiên chấm thi môn ngữ Văn bằng hình thức rubric” (hay còn gọi là thang đánh giá tiêu chí). Đây là phương pháp chấm điểm dựa trên một bộ tiêu chí được định sẵn. Phương pháp này chia nhỏ yêu cầu của bài làm thành các mức độ đạt được (ví dụ: từ xuất sắc đến kém), kèm theo mô tả cụ thể cho từng mức nhằm hạn chế mức độ chủ quan của người chấm. Bộ GD-ĐT đã tập huấn phương pháp chấm thi này trên toàn quốc để giáo viên nắm được.
Nói thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết, Bộ GD-ĐT yêu cầu các tỉnh thành chấm thi môn ngữ Văn phải cập nhật tiến độ và kết quả từng buổi chấm thi. Nếu có những hiện tượng bất thường, như túi bài nhiều điểm cao quá, hoặc ngược lại, thì phải kiểm tra lại ngay. Bộ GD-ĐT đã thành lập Ban chấm thẩm định ở bất cứ hội đồng chấm thi nào. Tinh thần là đề ngữ Văn mở nên chấm cũng mang tính chất mở, mục tiêu là bảo đảm công bằng, khách quan nhất.
2030: Thi trên máy tính
Về lộ trình tổ chức thi trên máy tính, ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT cho biết, đang chuẩn bị theo lộ trình, sau khi thử nghiệm thi trên máy tính năm 2026, Bộ GD-ĐT đang triển khai một số công việc cụ thể cho lộ trình thí điểm từ 2027 đến 2029, sau đó báo cáo Chính phủ, nếu thuận lợi sẽ triển khai từ năm 2030. Theo ông Chương, hiện tại, đồng thời tổ chức việc thi trên giấy, Bộ GD-ĐT vẫn đang tập trung xây dựng ngân hàng câu hỏi thi. Đó là công việc lớn nhất khi triển khai thi trên máy tính.
Bên cạnh đó, xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ cho kỳ thi trên máy tính, đặc biệt là quá trình bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật của đề thi. Song song đó, cần đánh giá toàn bộ hạ tầng và điều kiện máy tính, cơ sở vật chất của các 34 tỉnh thành, đặc biệt quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, những vùng khó khăn nhất; thử nghiệm ở một số địa phương, trong đó có thử nghiệm cả ở vùng miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền Trung và miền Nam hoàn thiện báo cáo theo đúng lộ trình.
Về thời gian công bố đáp án các môn thi, theo ông Huỳnh Văn Chương, sau khi tất cả các tỉnh thành quét toàn bộ dữ liệu về các bài thi trắc nghiệm vào hệ thống thì Bộ GD-ĐT bắt đầu công bố đáp án, trong vài ngày tới sẽ công bố đáp án các môn thi.
Về số thí sinh gian lận, Phó Cục trưởng Cục quản lý chất lượng Lê Mỹ Phong cho biết, đến điểm này có 74 thí sinh vi phạm quy chế thi, trong đó 69 em mang điện thoại vào phòng thi. Trong số đó, có một số thí sinh sử dụng điện thoại để gửi đề thi ra ngoài, hiện nay, công an các địa phương đang xác minh để xử lý, khi có kết quả sẽ cung cấp cho các cơ quan báo chí.
