Các trường đại học châu Âu lo đối phó khủng hoảng

Từ ngày 18 tới 27-3, tại thủ đô Prague (CH Czech) đã diễn ra Hội nghị lần thứ 5 Hiệp hội các trường đại học châu Âu (EUA), quy tụ 500 hiệu trưởng và những người có trách nhiệm từ 46 nước. Tuy không phải đề tài thảo luận chính thức nhưng tác động của suy thoái kinh tế tới hoạt động của các trường đại học được các đại biểu rất quan tâm.

Lo ngại tác động

Trong khuôn viên Đại học Goteborg (Thụy Điển)

Các trường lo ngại, do phải tập trung giải cứu các ngân hàng, trợ giúp các ngành công nghiệp, hạn chế nạn thất nghiệp..., chính phủ các nước sẽ cắt giảm kinh phí dành cho trường đại học. Nhưng ngược lại, đây cũng là lúc ngành kinh tế chất xám có cơ hội khẳng định vị trí của mình.

Trong khi các trường đại học Mỹ bị ảnh hưởng nặng do đã giao “vốn liếng” cho thị trường tài chính, các trường đại học châu Âu lại cảm thấy chưa được bảo hộ đầy đủ như một thể chế của nhà nước. Họ lo ngại về chương trình tái khởi động kinh tế của Mỹ, với ưu tiên đầu tư cho giáo dục và nghiên cứu, sẽ làm khoảng cách giữa Mỹ và châu Âu ngày càng tăng.

“Ở Mỹ và Nhật Bản, mức chi trung bình để đào tạo một sinh viên gấp đôi so với ở châu Âu” – ông Jo Ritzen, nguyên Bộ trưởng Giáo dục Hà Lan, hiện là Hiệu trưởng Đại học Maastricht, cho biết. Các trường đại học khó tin là họ có thể thực hiện chế độ tự chủ ngân sách. “Các ngân hàng còn không làm được, nói gì các trường đại học?” – theo Peter Scott, Đại học Kingston. Vì thế, tất cả hiệu trưởng đều yêu cầu chính phủ tăng kinh phí cho trường mình.

Ở Italia, sự thể dường như đã muộn. Tháng 10 năm ngoái, chính phủ quyết định cắt giảm đáng kể nguồn kinh phí dành cho đào tạo đại học và ngưng tuyển dụng giảng viên, nhà nghiên cứu. Davide Bassi, Hiệu trưởng Đại học Trento có 15.000 sinh viên ở Bắc Italia, vốn có quan hệ mật thiết với giới công nghiệp, tỏ ý lo ngại về những tác động của khủng hoảng.

Ông Bassi phải tìm cách duy trì các hợp đồng đã ký với các doanh nghiệp, như Microsoft, giảm 5% các khoản chi tiêu, khuyến khích các giáo sư tự nguyện nghỉ hưu (tuổi hưu trí vừa được giảm từ 75 xuống 70 tuổi)...

Tìm cách tự cứu

“Sự tự chủ cho phép chúng tôi tự cứu” – Nigel Thrift, Hiệu trưởng Đại học Warwick (Anh), giải thích. Được mệnh danh là “Warwick Limited” (ý nói doanh nghiệp), trường tiếp tục tận dụng mối quan hệ mật thiết với công nghiệp sản xuất xe hơi của Ấn Độ để phát triển các hoạt động nghiên cứu.

Trước mắt, hiệu trưởng tin rằng lượng sinh viên nước ngoài ghi danh vào trường tăng 25% sẽ giúp nhà trường vượt qua cơn khủng hoảng. Ở Đại học Glasgow, sinh viên nước ngoài cũng tăng tới 60%, được người Anh giải thích do đồng bảng xuống giá.

Các trường đại học Thụy Điển tìm cách “tận dụng” khủng hoảng. “Ngay từ tháng 1, chúng tôi đã đáp ứng đòi hỏi của chính phủ xây dựng chương trình đào tạo dành cho lãnh đạo các hãng xe hơi Volvo và Saab bị khủng hoảng tác động” – bà Pam Fredman, Hiệu trưởng Đại học Goteborgs, Chủ tịch Hiệp hội giảng dạy đại học Thụy Điển, cho biết.

Bà nói: Đó là nhóm người đóng vai trò quan trọng với tương lai và năng lực cạnh tranh của đất nước. Một số người sẽ quay lại ngành sản xuất ô tô nhưng những người sáng tạo nhất chắc chắn sẽ khởi xướng những hoạt động mới.

Giống Thụy Điển, các trường đại học Đức, Hà Lan muốn khẳng định là “đối tác” không thể thiếu của nền kinh tế. Trước nguy cơ bị mất việc của hàng ngàn nhà nghiên cứu thuộc các doanh nghiệp tư nhân, ông Sijbolt Noorda, nhân danh Hiệp hội các trường đại học Hà Lan đề nghị có cơ chế tiếp nhận họ.

Ông nói: “Cần gìn giữ các nhân tài. Việc này có thể cùng làm bởi 3 bên – trường đại học 25%, doanh nghiệp 25%, chính phủ 50%. Nền kinh tế của chúng ta quá phụ thuộc vào tài chính, cơn khủng hoảng sẽ làm thay đổi các nhà chính trị, đưa chúng ta trở lại với cốt lõi công việc của mình, đó là kiến thức”.

NHỊ BÌNH (theo Le Monde)
(SGGP-12G) 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Những tỷ phú trong nhóm giàu nhất thế giới (từ trái sang): Jeff Bezos,  Elon Musk và Michael Bloomberg

Tỷ phú Mỹ đóng thuế thu nhập phi thực tế

Chi tiết về mức thuế thu nhập ít ỏi mà các tỷ phú Mỹ phải trả bị rò rỉ trên trang web tin tức ProPublica ngày 8-6. Theo thông tin tiết lộ, bản khai thuế của một số người giàu nhất thế giới, như Jeff Bezos, Elon Musk, Warren Buffett cho thấy, số tiền đóng thuế của họ chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với thu nhập.

Hồ sơ - tư liệu

EU và cuộc chiến khí đốt

Liên minh châu Âu (EU) là một thị trường khí đốt béo bở khi 75% lượng khí đốt cho khối được nhập khẩu. Do vậy, nhiều “mặt trận” tranh giành quyền cung cấp và trung chuyển khí đốt đang diễn ra gay gắt, dẫn đến quan hệ giữa các bên liên quan trở nên căng thẳng.

Chính trường thế giới

Thử thách với nước Anh

Trước khi diễn ra cuộc tổng tuyển cử tại Scotland, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã bày tỏ lo ngại khi cho rằng, hầu hết người dân không nghĩ đây là thời điểm thích hợp để tổ chức cuộc trưng cầu dân ý lần hai về một nhà nước Scotland độc lập.

Chuyện đó đây

Israel: Phát hiện quả trứng gà 1.000 năm tuổi còn nguyên vẹn

Các nhà khảo cổ thuộc Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) vừa phát hiện một quả trứng gà có niên đại gần 1.000 năm, trong quá trình khai quật một khu vực sản xuất rộng lớn và đa dạng từ thời Byzantine (năm 330-1453 sau Công nguyên), nay là thành phố Yavne ở miền Trung Israel.