PHÓNG VIÊN: Thưa Thứ trưởng, một vấn đề đang được dư luận đặc biệt quan tâm thời gian qua đó là những cải cách, thay đổi chính sách về thuế - thông qua việc cụ thể hóa các luật, nghị định về thuế. Những thay đổi này có ý nghĩa quan trọng như thế nào đối với kinh tế Việt Nam trong trung và dài hạn?
* Thứ trưởng Bộ Tài chính CAO ANH TUẤN: Bám sát các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước và các mục tiêu của Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030, thời gian qua, Bộ Tài chính đã thực hiện nghiên cứu, đánh giá tổng thể các luật về thuế để báo cáo cấp có thẩm quyền lộ trình, định hướng sửa đổi, bổ sung các luật này một cách toàn diện.
Đến nay, bộ đã báo cáo Chính phủ trình Quốc hội thông qua các luật thuế quan trọng như: Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi); Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt…
Những cải cách, điều chỉnh chính sách thuế nêu trên đã và đang góp phần tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; thúc đẩy KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi; khắc phục những bất cập, vướng mắc phát sinh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về thuế. Qua đó, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Các cải cách, điều chỉnh chính sách thuế nói trên còn góp phần phát huy vai trò của chính sách thuế dưới phương diện là công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng của nền kinh tế nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; khuyến khích đầu tư, phát triển các ngành, lĩnh vực và địa bàn ưu tiên của đất nước; tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh phát triển, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển bền vững.
Thực tế, khi thuế và phí bị đẩy lên quá cao, doanh nghiệp có xu hướng chuyển chi phí sang người lao động hoặc thu hẹp sản xuất. Làm thế nào để có thể vừa mở rộng nguồn thu ngân sách mà vẫn bảo đảm được động lực kinh doanh và làm việc của người dân?
* Việc hoàn thiện, sửa đổi, ban hành các chính sách thuế, phí, lệ phí thời gian qua không đặt trọng tâm vào việc tăng thu từ thuế, phí, lệ phí, mà được thực hiện theo hướng bao quát đầy đủ các nguồn thu, thu hẹp các lĩnh vực còn bỏ sót hoặc chưa được điều tiết phù hợp. Điều chỉnh theo hướng giảm thuế suất, tăng ngưỡng chịu thuế vừa đảm bảo mở rộng phù hợp nguồn thu NSNN vừa hạn chế tối đa việc gia tăng gánh nặng thuế đối với doanh nghiệp và người dân.
Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn, Bộ Tài chính đã kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền và ban hành theo thẩm quyền các giải pháp hỗ trợ về thuế, phí và lệ phí cho người dân và doanh nghiệp, vừa góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh, vừa tạo dư địa để duy trì và mở rộng nguồn NSNN một cách bền vững trong trung và dài hạn.
Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các luật thuế theo hướng mở rộng cơ sở thu, phát triển nguồn thu bền vững, đảm bảo hài hòa giữa thuế trực thu, gián thu, khai thác tốt thuế thu vào tài sản, tài nguyên gắn với việc triển khai chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Đâu là những ưu tiên lớn nhất của Bộ Tài chính nhằm mở rộng cơ sở thu, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi - phát triển trong năm 2026?
* Năm 2026, kinh tế trong nước vẫn đứng trước nhiều thách thức, từ áp lực lạm phát, biến động địa chính trị thế giới đến các rào cản, chính sách thương mại mới. Tuy nhiên, vẫn có cơ hội từ sự phục hồi mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tiến trình chuyển đổi số quốc gia và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới bắt đầu đi vào chiều sâu.
Bộ Tài chính đã xây dựng và trình Chính phủ phê duyệt Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 với việc xác định mở rộng cơ sở thu, nuôi dưỡng nguồn thu gắn với yêu cầu khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh phát triển. Cùng với đó, bộ tiếp tục chủ động nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền các giải pháp về cải cách hệ thống thuế phù hợp để thực hiện cơ cấu lại nguồn thu NSNN theo hướng bền vững, điều chỉnh hài hòa giữa thuế gián thu và thuế trực thu; triển khai chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt và có trọng tâm.
Trước mắt, bộ tiếp tục ưu tiên thực hiện có hiệu quả các giải pháp về thuế, phí, lệ phí cho doanh nghiệp, người dân đã được cấp có thẩm quyền ban hành gần đây nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh, tăng tổng cầu của nền kinh tế. Cùng với đó tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa công tác quản lý thu, chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính sẽ theo dõi sát sao tình hình khu vực và quốc tế, cũng như tình hình kinh tế trong nước để kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền các giải pháp về thuế, phí và lệ phí phù hợp với diễn biến thực tế.
