Vừa qua Tổng Kiểm toán nhà nước (KTNN) đã đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thành lập mới 4 đơn vị kiểm toán khu vực và xin thêm chỉ tiêu biên chế 323 người. Tôi đề nghị UBTV QH xem xét lại việc phê chuẩn tăng thêm biên chế, bộ máy KTNN với những lý do sau:
Việc tách KTNN ra khỏi Chính phủ, thuộc Quốc hội nhằm bảo đảm tính độc lập khách quan công tác kiểm tra, giám sát Quốc hội, tăng cường hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát. Tuy nhiên, việc tăng thêm tổ chức bộ máy và con người không đồng nghĩa với việc nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát mà còn đi ngược xu hướng cải cách hành chính nhà nước: tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng và hiệu quả. Tại một số nước trên thế giới, cơ quan KTNN có thể thuê công ty kiểm toán độc lập thực hiện một số công việc theo yêu cầu KTNN. Tại sao KTNN không chọn phương án này vừa hiệu quả cao mà lại giảm được chi phí.
Hiện nay hệ thống kiểm tra, giám sát chi tiêu công gồm 3 cơ quan: Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tài chính, KTNN. Tuy nhiên chức năng nhiệm vụ của các cơ quan này chưa phân định rõ ràng, còn chồng chéo. KTNN với vai trò ngoại kiểm (độc lập với Chính phủ) cũng không thể phủ nhận vai trò các cơ quan Thanh tra tài chính và Thanh tra Chính phủ vì các cơ quan này vẫn hoạt động theo nguyên tắc tuân thủ pháp luật. Cho nên, theo tôi, việc cần thiết hiện nay là KTNN nên xác định phạm vi trách nhiệm KTNN với các cơ quan thanh tra của Chính phủ để có sự phối hợp trong công tác kiểm tra, giám sát đạt hiệu quả cao nhất.
Vai trò kiểm tra, giám sát nói chung gồm tăng cường pháp chế XHCN, ngăn chặn, phòng ngừa, phát hiện và chấn chỉnh kịp thời sơ hở trong cơ chế chính sách, phát huy nhân tố mới trong thực tiễn... Tuy nhiên việc kiểm tra quá nhiều cũng gây ảnh hưởng không tốt đến đối tượng kiểm tra, giảm tác dụng tích cực hoạt động kiểm tra: mất tính chủ động sáng tạo, cản trở quá trình hoạt động và phát triển bình thường của đơn vị cơ sở. Theo tôi, tần suất kiểm toán hiện nay là cao, chưa nói đến các đoàn thanh tra Chính phủ và các ngành khác.
Lý do KTNN đưa ra “Do thiếu nhân lực, mỗi năm cơ quan này chỉ kiểm toán được 40%-50% báo cáo quyết toán ngân sách địa phương. Trong đó, mỗi cuộc chỉ kiểm toán 30-40 số huyện, mỗi huyện chỉ 2-3 xã”. Điều này cho thấy KTNN chưa xác định vai trò trọng tâm KTNN. KTNN là cơ quan thuộc Quốc hội thực hiện kiểm tra, giám sát quản lý sử dụng nguồn lực tài chính công của quốc gia, giám sát Chính phủ điều hành quản lý chi tiêu, cho nên KTNN chỉ theo dõi kiểm tra, giám sát chương trình, dự án trọng điểm quốc gia, các chính sách quản lý điều hành vĩ mô của Chính phủ... Việc tăng thêm biên chế để tăng cường kiểm toán ngân sách địa phương và thứ yếu, vì: một là vấn đề này thuộc phân cấp quản lý địa phương. Chức năng kiểm tra, giám sát chính thuộc Hội đồng Nhân dân, các cơ quan kiểm tra nhà nước của địa phương; hai là nguồn lực này không lớn.
VÕ VĂN CẦN (23 Nguyễn Lâm, P6 Q10)
