Nhu cầu sử dụng điện tăng vọt
Theo ông Phạm Viết Thạch, Phó trưởng Ban Môi trường và phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), sản lượng điện toàn hệ thống trong quý 1-2026 tăng 6,6% so với cùng kỳ, đạt 76,9 tỷ kWh, trong đó điện thương phẩm đạt khoảng 68,7 tỷ kWh. Ngành điện dự báo, năm 2026 sẽ gặp nhiều thách thức, với tăng trưởng về nhu cầu điện mất cân đối theo vùng miền và giá nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện bị ảnh hưởng từ biến động của thị trường năng lượng quốc tế. “Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và đặt ra nhiều thách thức, việc đảm bảo cung ứng điện không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành điện mà cần có sự phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành và sự tham gia tích cực của toàn xã hội”, ông Thạch nói.
Về nhu cầu điện trên địa bàn TPHCM, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), cho biết, lượng điện tiêu thụ của hộ dân lẫn doanh nghiệp đang gia tăng đáng kể, đặc biệt dưới tác động của đợt nắng nóng kéo dài những tuần gần đây. Theo ông Kiên, các tháng đầu năm, tổng nhu cầu điện tại TPHCM ghi nhận mức tăng cao. Đáng chú ý, đợt cao điểm nắng nóng đầu tháng 4, công suất tiêu thụ điện đã tăng vọt lên 9.200MW. Sản lượng điện tiêu thụ lũy kế cũng đạt khoảng 190 triệu kWh, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Riêng mức tăng trưởng sản lượng điện ước khoảng 60%, cho thấy áp lực tiêu thụ điện đang gia tăng rõ rệt.
Công suất tiêu thụ điện cũng ghi nhận mức nhảy vọt, phản ánh nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát như máy lạnh, quạt điện, tủ đông và thiết bị gia dụng tại khu dân cư tăng cao. Điều này kéo theo sức ép lớn hơn lên hệ thống điện giờ cao điểm. Không chỉ khu vực dân sinh, hoạt động của doanh nghiệp dần ổn định và phục hồi, nhiều nhà máy, cơ sở sản xuất tăng tốc đơn hàng, qua đó đẩy mức tiêu thụ điện tăng lên.
Khuyến khích các giải pháp tiết kiệm điện
Trước nhu cầu sử dụng điện tăng vọt trong các tháng mùa khô, một trong những giải pháp được ngành điện nhấn mạnh là sử dụng điện tiết kiệm. Về phía Tập đoàn điện lực Việt Nam, ông Phạm Viết Thạch cho biết, EVN đang vận động khách hàng tiết kiệm 3% điện năng tiêu thụ hàng năm và tăng cường trong tháng cao điểm nắng nóng. Đặc biệt, EVN thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) theo mô hình tự sản tự tiêu, góp phần làm giảm phụ tải hệ thống trong giờ cao điểm ban ngày.
Trên địa bàn TPHCM, ông Bùi Trung Kiên cho biết, vấn đề tiết kiệm điện đã được thực hiện xuyên suốt nhiều năm trước đây. Theo ông Kiên, một công cụ đắc lực là các Chỉ thị 9, Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ ban hành đã chỉ đạo triệt để hơn về công tác tiết kiệm điện trong toàn xã hội.
Ngoài tiết kiệm, việc sử dụng điện hiệu quả, hợp lý chia phụ tải cũng được nhấn mạnh, với việc cung - cầu điện cần được quản lý chặt chẽ hơn, quản lý phụ tải và điều chỉnh việc sử dụng các thiết bị có công suất lớn ra khỏi giờ cao điểm. Các nguồn điện tại chỗ và dự phòng cũng được yêu cầu huy động tối đa, các doanh nghiệp cần có máy móc, nguồn phát dự phòng trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn bất khả kháng.
Bên cạnh đó, để tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo và giảm nhu cầu điện từ mạng lưới, khu vực dân sinh, sản xuất và khu vực công cũng được khuyến khích, yêu cầu lắp đặt ĐMTMN. Theo ông Kiên, với khí hậu nắng nóng khó lường và kéo dài, việc sử dụng điện được chỉ đạo tiết kiệm triệt để hơn trong năm nay, như các hệ thống chiếu sáng quảng cáo được yêu cầu giảm giờ chiếu sáng. “Tiết kiệm điện là tiết kiệm cho bản thân, gia đình và xã hội”, ông Bùi Trung Kiên nhấn mạnh.
EVN tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển ĐMTMN, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng. Mọi quy trình, hồ sơ đấu nối và thủ tục lắp đặt công tơ 2 chiều hiện được công khai minh bạch trên website solar.evn.com.vn để khách hàng dễ dàng tra cứu. Đây được xác định là nguồn điện phân tán tại chỗ quan trọng, giúp giảm chi phí cho người dùng và hỗ trợ hệ thống những thời điểm bức xạ tốt. EVN đặc biệt khuyến khích mô hình tự sản tự tiêu cho cơ quan công sở, cơ sở sản xuất và hộ gia đình, nhất là khi kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các đơn vị điện lực chủ động phối hợp với địa phương để ban hành chỉ tiêu cụ thể.
