Tại Khu di tích Dân công hỏa tuyến Vĩnh Lộc - Mậu Thân 1968, hàng năm vào ngày 20-5 (âm lịch), chính quyền xã Vĩnh Lộc phối hợp cùng thân nhân liệt sĩ, học sinh và các đoàn thể tổ chức lễ giỗ tập thể cho 32 dân công đã hy sinh. Tương tự, ngày 26-3 (âm lịch), tại Khu di tích lịch sử Rạch Già (xã Hưng Long), lễ giỗ các anh hùng liệt sĩ cũng được duy trì tổ chức, trở thành dịp để người dân tưởng nhớ, tri ân và tiếp nối ký ức lịch sử trong đời sống thường nhật.
Theo TS Võ Thị Ánh Tuyết, giảng viên Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), Khu di tích Dân công hỏa tuyến Vĩnh Lộc - Mậu Thân 1968 và Khu di tích lịch sử Rạch Già là một trong số ít di tích vẫn duy trì hình thức lễ giỗ cộng đồng mang đậm màu sắc dân gian, gắn với yếu tố tâm linh và tình cảm cộng đồng. Rạch Già với địa thế hiểm trở, từng là căn cứ địa hoạt động cách mạng. Ngày 4-5-1948, tại đây, thực dân Pháp và tay sai đã sát hại hơn 200 cán bộ, chiến sĩ, đồng bào. Còn với Hưng Long, đó là câu chuyện đầy bi tráng của “Đêm trắng Vĩnh Lộc” (đêm 15-6-1968), khi 32 dân công hỏa tuyến hy sinh giữa cánh đồng bưng Láng Sấu, vẫn khắc sâu trong tâm thức người dân thành phố.
Không dừng lại ở ký ức, lịch sử còn được tiếp nối qua cách tiếp cận của thế hệ trẻ. Lương Thúy Hằng (24 tuổi, ngụ xã Hưng Long, TPHCM), cho biết, ngoài công việc tại ngân hàng, cô đều đặn thực hiện các video về di tích và đời sống địa phương. Cô biết đến Rạch Già từ những buổi học ngoại khóa thời cấp 3, rồi nhiều lần trở lại cùng bạn bè, gia đình trong các dịp lễ giỗ. Mỗi lần ghi hình và chia sẻ lên mạng xã hội, cô lại cảm nhận rõ hơn niềm tự hào và sự biết ơn với quê hương mình.
Trong dòng chảy của cuộc sống, lễ giỗ và các khu di tích trở thành điểm tựa ký ức, giúp cộng đồng giữ gìn căn tính văn hóa giữa nhịp sống hiện đại. Bên cạnh đó, các di tích còn mở ra khả năng hình thành mô hình du lịch ký ức - cách mạng, vừa mang tính tưởng niệm, vừa nuôi dưỡng tinh thần hòa bình; đồng thời hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển bền vững trong tiến trình đô thị hóa.
