Dấu mốc đặc biệt của y tế Côn Đảo
Một buổi sáng đầu tháng 5, trong làn khói nhang bảng lảng ở Nghĩa trang Hàng Dương, bà Nguyễn Thị Kim Huệ (72 tuổi, ngụ TPHCM) thành kính viếng phần mộ Nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với người phụ nữ đã gắn bó với máy chạy thận suốt 6 năm, chuyến đi này từng là điều khó nghĩ tới.
“Trước khi ra đảo, tôi hồi hộp bao nhiêu thì giờ tự tin bấy nhiêu. Trước đây, tôi chỉ mong một lần được ra viếng cô Sáu; thế nhưng cuộc sống tôi gắn với máy chạy thận, đi đâu xa cũng phải tìm hiểu kỹ ở đó có máy chạy thận hay không. Sau buổi chạy thận trên đảo, tôi thấy rất yên tâm vì bác sĩ điều trị tốt, máy chạy êm”, bà Huệ bày tỏ.
Niềm vui của bà Huệ cũng là ý nghĩa lớn nhất của việc đưa hệ thống chạy thận nhân tạo vào hoạt động tại Côn Đảo. PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho biết: Việc triển khai thành công kỹ thuật chạy thận nhân tạo tại Côn Đảo giúp người bệnh được điều trị ngay nơi mình sinh sống, giảm bớt gánh nặng kinh tế. Đặc biệt, người bệnh tại nhiều địa phương khác có thể an tâm du lịch, công tác hoặc lưu trú tại Côn Đảo mà không lo gián đoạn điều trị. “Đây là dấu mốc đặc biệt đối với ngành y tế TPHCM và người dân Côn Đảo. Trước đây, những người bệnh suy thận mạn buộc phải vào đất liền lọc máu định kỳ. Nhiều người phải thuê trọ hoặc tạm cư nhiều năm để duy trì sự sống. Không ít gia đình phải chấp nhận cảnh chia cách, phát sinh chi phí lớn và áp lực tâm lý kéo dài”, Giám đốc Sở Y tế TPHCM chia sẻ.
Tiếp tục nâng tầm dịch vụ
Đầu tháng 3-2026, ngay khi nhận được đề nghị hỗ trợ từ Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, Bệnh viện Thống Nhất xác định đây là nhiệm vụ ưu tiên, mang ý nghĩa lớn đối với người dân vùng biển đảo nên đã khẩn trương phối hợp triển khai hệ thống chạy thận nhân tạo theo tiêu chuẩn an toàn của Bộ Y tế.
Ngày 16-4, đoàn chuyên gia của Bệnh viện Thống Nhất do PGS-TS-BS Nguyễn Bách, Trưởng Khoa Nội thận - Lọc máu, dẫn đầu đã trực tiếp ra Côn Đảo khảo sát cơ sở hạ tầng, đánh giá khả năng triển khai kỹ thuật. Từ ngày 20-4 đến ngày 28-4, Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo hoàn thiện đề án, chuẩn bị nhân lực, thuốc, vật tư và trang thiết bị để vận hành hệ thống. Ngày 27-4, ê kíp chuyên môn tiến hành vận hành thử nghiệm máy lọc máu, kiểm tra chất lượng nước RO và hoàn thiện quy trình kỹ thuật. Đến ngày 4-5, Hội đồng chuyên môn của Bệnh viện Thống Nhất thẩm định toàn diện trước khi chính thức đưa hệ thống vào phục vụ người bệnh.
PGS-TS-BS Nguyễn Bách cho biết, việc chuyển giao kỹ thuật được thực hiện theo lộ trình ba bước chặt chẽ: “Bước đầu tiên, Bệnh viện Thống Nhất trực tiếp vận hành hoàn toàn hệ thống chạy thận nhân tạo tại Côn Đảo. Bước thứ hai, các bác sĩ, nhân viên điều dưỡng của chúng tôi đứng phía sau hỗ trợ cho đội ngũ y tế tại đảo. Và bước cuối cùng là Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo độc lập thực hiện toàn bộ kỹ thuật”.
Theo PGS-TS-BS Nguyễn Bách, nếu ở đất liền, việc mở một đơn vị thận nhân tạo được xem là “không thành vấn đề” thì tại đảo, mọi thứ phức tạp hơn rất nhiều. Khó khăn trước hết là nguồn nước ở đảo khác hoàn toàn với đất liền, đòi hỏi phải xử lý nghiêm ngặt để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người bệnh. Để giải quyết vấn đề này, Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo đã trang bị hệ thống xử lý nước RO hai tầng hiện đại, đạt tiêu chuẩn tương đương các bệnh viện lớn tại đất liền.
Theo lãnh đạo Sở Y tế TPHCM, triển khai kỹ thuật chạy thận nhân tạo tại Côn Đảo là kết quả cụ thể của chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện tuyến cuối của TPHCM ra hỗ trợ đặc khu Côn Đảo, triển khai từ tháng 9-2025 đến nay. Khởi đầu với 2 máy chạy thận nhân tạo, Sở Y tế TPHCM đặt mục tiêu trong thời gian tới sẽ nâng quy mô lên 8 máy nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị của người dân và du khách.
Về nhân lực, hiện nay chương trình đang ở giai đoạn đầu tiên. Để chuẩn bị cho những bước tiếp theo, hai ê kíp y, bác sĩ của Côn Đảo đã được đào tạo bài bản, luân phiên tại chỗ và tại Bệnh viện Thống Nhất. Đặc biệt, trong quá trình đào tạo, Bệnh viện Thống Nhất còn tập trung vào khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp để có thể ứng phó ngay tại chỗ với biến chứng xảy ra trong quá trình lọc máu.
PGS-TS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, khẳng định, thời gian tới, Bệnh viện Thống Nhất sẽ tiếp tục đồng hành chương trình chạy thận nhân tạo tại Côn Đảo thông qua đào tạo liên tục, hội chẩn từ xa, chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu, giúp ê kíp y tế tại Côn Đảo từng bước làm chủ hoàn toàn kỹ thuật.
