Ngày 20-3, tại Hà Nội, Bộ Công thương tổ chức hội nghị tham vấn chính sách đối với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.
Theo Bộ Công thương, dự án luật này đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026 theo Nghị quyết số 119/2026/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét tại kỳ họp thứ 2.
Cơ quan soạn thảo cho biết, hoạt động mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hiện chủ yếu điều chỉnh bởi Luật Thương mại năm 2005 và các văn bản dưới luật, chưa bao quát đặc thù của giao dịch phái sinh. Các nội dung như phân loại công cụ phái sinh, cơ chế thanh toán bù trừ, quản lý rủi ro, bảo vệ nhà đầu tư chưa được quy định đồng bộ.
Thực tiễn thị trường cho thấy nhu cầu phòng ngừa rủi ro giá tăng nhanh trong bối cảnh biến động mạnh. Dẫn chứng tại hội nghị, có thời điểm giá vàng quốc tế khoảng 5.600 USD/ounce, trong nước vượt 190 triệu đồng/lượng. Tương tự, giá bạc khoảng 108,6 USD/ounce, trong nước trên 111 triệu đồng/kg. Giá xăng dầu đầu tháng 3-2026 tăng 20-30%.
Tại hội nghị, phần lớn ý kiến thống nhất cần thiết ban hành luật, đồng thời đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm đồng bộ với các luật liên quan và nâng cao tính khả thi khi triển khai.
Dự thảo luật tập trung hoàn thiện khung pháp lý, tổ chức hạ tầng thị trường, phát triển sản phẩm và chuẩn hóa giao dịch, quản lý rủi ro, giám sát và bảo vệ nhà đầu tư, hội nhập quốc tế.
Về hạ tầng, dự thảo đề xuất tách sở giao dịch hàng hóa phái sinh và trung tâm thanh toán bù trừ hoạt động độc lập. Về quản lý, xây dựng cơ chế giám sát tập trung, phân loại nhà đầu tư, tăng minh bạch thông tin.
Dự thảo cũng định hướng liên thông với các sở giao dịch hàng hóa quốc tế trên cơ sở công nhận lẫn nhau, nhằm tăng thanh khoản và thu hút nguồn lực. Bộ Công thương đang tiếp thu các ý kiến góp ý, hoàn thiện hồ sơ chính sách trước khi trình cấp có thẩm quyền.
