Cách quốc lộ 1A 35km về hướng Tây, Hang Dơi nằm gọn trong thung lũng nhỏ của núi Hang Dơi, bên cạnh những đồng ruộng của người dân tộc Co sinh sống và canh tác. Hệ thống hang động rộng khoảng 2ha với tuyệt tác của tạo hóa bằng những tác phẩm từ đá.
Ở trung tâm quần thể có một hang có thể đi vào từ hai đầu đều được với nhiều ngóc ngách, gọi tên là “Động Thiên” vì nó nằm lộ thiên. Hang kéo dài cả trăm mét, có nhiều ngách ăn sâu vào núi, nơi bí ẩn cho những người muốn khám phá.
Đây là một hang đá lộ thiên hiếm có, đá vươn mình, tạo thành bức tường cao lớn bốn phía tạo thành hang động. Những đường vân chi chít, vắt ngang thân các vách, nên nhiều du khách đã ví von Hang Dơi là một “Công viên kỷ Jura".
Trải qua hàng trăm triệu năm, những lớp kiến tạo trên vỏ trái đất đã để lại cho nơi đây một di sản địa chất khá độc đáo. Đá tạo vòm, tạo vách, đá xếp hàng, xếp lớp len lỏi trong những tán cây, dây leo um tùm, bao phủ.
Ông Huỳnh Văn Tý (67 tuổi, người dân tộc Co, sống gần hang Dơi) cho biết, hang động chính cũng là nơi cư trú của loài dơi. Theo ông Tý, cha ông của mình kể lại dơi nơi đây nhiều đến mức trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ trước đây, nhiều cơ sở Cách mạng đã khai thác phân dơi làm thuốc súng. Đây cũng là cách lý giải vì sao người ta đặt tên cho địa danh ở đây với cái tên chung là Hang Dơi.
Theo các nghiên cứu, Hang Dơi là một hang đá cổ được kiến tạo từ 530 đến 158 triệu năm, một trong những hệ tầng đá cổ nhất ở Quảng Nam trước đây, nay là TP Đà Nẵng. Các đá thuộc hệ tầng Khâm Đức và Núi Vú là đá biến chất lộ trên diện rộng ở danh thắng Hang Dơi thể hiện rõ qua màu sắc, cấu tạo phân phiến, vi uốn nếp, cấu tạo khúc dồi, mặt trượt, các phá hủy trẻ và đặc trưng mặt phân phiến với góc dốc thoải…
Dưới tác động của dòng chảy và nước mưa, các khối đá phiến bị thay đổi hình dạng và có nhiều hình thù khác nhau rất kỳ thú. Đây là vết lộ hiếm có ở xứ nhiệt đới vì lộ toàn đá gốc, trong khi đó phần lớn ở các nơi khác như Yên Bái, Nghệ An và Tây Nguyên thì đá gốc đều bị phong hóa mạnh.
Ông Nguyễn Đình Tứ, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình cho biết, hiện nay, địa phương đã khoanh vùng quy hoạch khu vực danh thắng Hang Dơi với diện tích khoảng 2ha. Vào tháng 7-2025, địa phương đã tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với Danh lam thắng cảnh Hang Dơi.
“Địa phương đang xây dựng đề án du lịch xã Thạnh Bình, với điểm nhấn gồm 2 di tích cấp quốc gia là làng cổ Lộc Yên, nhà lưu niệm Cụ Huỳnh Thúc Kháng và 6 di tích cấp tỉnh, trong đó có Hang Dơi. Địa phương kiến nghị thành phố hỗ trợ để mở rộng các tuyến giao thông kết nối với các điểm di tích, danh thắng trên địa bàn. Đồng thời, kết nối các tour du lịch trải nghiệm gắn với các di tích của xã, trong đó có danh thắng Hang Dơi”, ông Nguyễn Đình Tứ thông tin thêm.
>>> Một số hình ảnh tại Hang Dơi:
