Đời sống công nhân ở TPHCM: Tăng lương và nhà ở – vấn đề quan trọng hàng đầu

Điều chỉnh mức lương cơ bản cho công nhân (CN), vốn đã quá “lạc hậu” so với thực tế, quy định rõ trách nhiệm doanh nghiệp (DN) trong việc chăm lo CN và ban hành cơ chế ưu đãi trong xây nhà lưu trú CN là những mong muốn của cán bộ công đoàn và giới chủ DN nhằm bình ổn quan hệ lao động, nâng cao đời sống CN. Dưới đây, chúng tôi trích đăng một số ý kiến về vấn đề này

Ông Nguyễn Văn Bưởi, Chủ tịch Công đoàn Công ty Pung Kook (KCX Tân Thuận):
Tăng lương: Vấn đề cấp thiết nhất

Cách đây mấy hôm, tôi có hỏi thăm một CN vì sao lại chuyển chỗ trọ trong khi chỗ ở cũ rất gần DN, chỉ đi bộ là tới. CN đó cho biết hiện cô phải đi bộ 6 cây số mới tới được chỗ làm nhưng cũng phải ráng vì bà chủ chỗ trọ cũ đòi tăng giá. Công ty Pung Kook áp dụng chế độ tăng lương 5,6% - 6,5%/năm nhưng thực tế mức tăng trên không thấm vào đâu so với tốc độ tăng giá.

Do đó, dù được trả lương học việc 870.000 đồng/tháng, được ăn cơm trưa nhưng sau khi học nghề xong, các CN mới sẵn sàng bỏ DN để chạy sang một DN khác chỉ vì có lương cao hơn một chút.

Trước đây, DN thường chiếu phim ở căntin vào tối thứ 7 phục vụ CN nhưng dần dần cũng bỏ vì rất ít người có thời gian xem. Sau một ngày làm việc, buổi tối, các CN phải ra ngoài làm thêm, có người nhận hàng gia công về phòng trọ làm để kiếm thêm thu nhập, đáp ứng nhu cầu tối thiểu của cuộc sống. Tôi cho rằng vấn đề cấp bách nhất hiện nay là phải nâng mức lương cơ bản cho CN vì thu nhập là thứ thiết thân nhất, sống còn nhất với họ.

Ông Nguyễn Bá Giang, Chủ tịch Công đoàn Công ty Dae Yun Vina (KCX Linh Trung):
Công nhân phải có thời gian được học

Muốn được trả lương cao, theo tôi, điều căn cơ là CN phải giỏi. Tôi cho rằng cần xác định rõ trách nhiệm nâng cao trình độ văn hóa và tay nghề cho CN của chủ DN, đặc biệt là những DN có vốn đầu tư nước ngoài. Trong luật phải quy định một năm, CN được miễn tăng ca bao nhiêu giờ, được dành tối thiểu bao nhiêu thời gian để học nghề, học văn hóa, DN phải bỏ ra bao nhiêu tiền để hỗ trợ CN. Có quy định cụ thể, cán bộ công đoàn mới có cơ sở để đấu tranh vì quyền lợi CN. Đề nghị nhà nước có chính sách hỗ trợ chi phí học tập cho CN vì hiện nay họ phải trích từ đồng lương ít ỏi của mình để trang trải cho việc học, trong khi công đoàn cũng gặp rất nhiều khó khăn khi thuyết phục giới chủ chi tiền trong lĩnh vực này.

Là cán bộ công đoàn gần 15 năm, tôi hiểu 2 - 3 ngày công đối với CN là rất quý, không ai muốn bỏ việc để đình công. Nhưng thực tế, các cuộc đình công vẫn liên tục xảy ra vì các DN vẫn nợ lương, chậm lương, nợ BHXH. Đề án mới phải kiên quyết xử lý những DN vi phạm Luật Lao động, nợ BHXH kéo dài bằng những chế tài đủ mạnh. Có ý kiến cho rằng trong trường hợp này công đoàn phải đại diện CN đứng ra khởi kiện giới chủ nhưng thực tế, cán bộ công đoàn cũng làm công ăn lương, rất khó có thể kiện chủ DN ra tòa.

Ông Lê Trọng Lập, Phó Tổng giám đốc Công ty Tanimex - chủ đầu tư KCN Tân Bình:
Có chính sách ưu đãi DN xây nhà lưu trú cho công nhân

Công ty chúng tôi hiện đã xây được khu nhà lưu trú với 30 căn, tổng vốn đầu tư 3,7 tỷ đồng để giải quyết chỗ ở cho 300 CN. Nếu tính cả chi phí xây dựng, thuế giá trị gia tăng, thuế sử dụng đất, lãi suất tiền vay ngân hàng thì trung bình một căn hộ trị giá 220 triệu đồng. Công ty đang cho CN thuê với giá 110.000 đồng/tháng. Suy ra, phải đến hơn 20 năm, DN mới có thể hoàn vốn với điều kiện CN thuê liên tục.

Trong khi đó, CN vẫn chưa lấp đầy dãy nhà khang trang này vì cho rằng giá thuê cao hơn bên ngoài. Thực tế, một chỗ trọ trong các dãy nhà lụp xụp bên ngoài giá chỉ từ 50.000 – 70.000 đồng/tháng. Chúng tôi kiến nghị nhà nước chấp thuận cho hạch toán chi phí xây nhà lưu trú CN vào giá thành hoạt động của DN, miễn giảm thuế VAT đối với các hoạt động kinh doanh nhà lưu trú và miễn tiền sử dụng đất đối với các dự án xây nhà lưu trú CN. Được như vậy, DN mới có khả năng hạ thấp giá thuê nhà cho CN.

Nói thật, nếu tới đây chính sách ưu đãi vẫn không có thì rất khó tính chuyện tiếp tục đầu tư trong khi số đã xây cầm chắc không thể thu hồi vốn.

Ông Nguyễn Hợp Ninh, Phó Giám đốc kiêm Chủ tịch Công đoàn Công ty Giày Khải Hoàn: Hỗ trợ về thủ tục hành chính cho DN

Từ năm 2000, công ty chúng tôi đã có kế hoạch đầu tư vốn xây nhà lưu trú CN, nhưng thủ tục rất nhiêu khê. Nói thật, vì nhu cầu nhà ở cho CN quá bức bách, trong khi để xin đầy đủ giấy phép, con dấu thì không biết đến chừng nào nên chúng tôi đã phải “xây lậu”.

Ban giám đốc DN vẫn còn mong muốn xây nhà cho CN, đã làm hồ sơ xin phép xây dựng nhưng đến nay vẫn chưa được chấp thuận vì địa phương cho rằng khu đất chúng tôi xin xây dựng thuộc quy hoạch của một DN khác mặc dù khu đất này đã bỏ không nhiều năm.

Nếu là quy hoạch treo thì thiết nghĩ địa phương cần rà soát lại. Chúng tôi mong muốn TP đẩy mạnh cải cách hành chính, có những quy định cụ thể hỗ trợ về thủ tục cho nhà đầu tư.

Tuấn Sơn - Mai Hương

- Bài 1: Đời sống công nhân ở TPHCM - Chăm lo nhiều, hiệu quả ít!