Cà phê sáng - chuyện nhỏ, ý nghĩa lớn
Một buổi sáng cuối tuần tháng 5-2025, ông Nguyễn Quốc Hùng (khu phố Mỹ Thạnh) đến điểm “Cà phê sáng với nhân dân” do UBND phường Bến Cát tổ chức để trực tiếp trao đổi với lãnh đạo địa phương về những vướng mắc mà gia đình ông đang gặp phải.
Trong không khí gần gũi, không bàn giấy, không khoảng cách, ông Hùng chia sẻ câu chuyện tưởng như rất riêng nhưng lại là nỗi trăn trở chung của nhiều lao động nhập cư: khó xin xác nhận nhà ở hợp pháp cho con đi học vì nhà xây dựng trên đất nông nghiệp từ nhiều năm trước. “Chúng tôi không né tránh nghĩa vụ, nhưng rất cần một hướng dẫn cụ thể, linh hoạt để con em được học hành ổn định”, ông Hùng bày tỏ.
Không riêng ông Hùng, tại các buổi “cà phê sáng”, người dân và đại diện các khu phố thẳng thắn trao đổi nhiều vấn đề thiết thực như cải cách thủ tục hành chính, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, chỉnh trang đô thị, an ninh khu nhà trọ… Những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng được phản ánh trực tiếp. Các ý kiến đều được lãnh đạo phường tiếp thu tại chỗ. Với trường hợp của ông Hùng, bộ phận chuyên môn đã được chỉ đạo hướng dẫn thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất theo đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân hoàn thiện hồ sơ.
Theo UBND phường Bến Cát, mô hình “Cà phê sáng với nhân dân” được tổ chức luân phiên tại 3 địa điểm trên địa bàn, trở thành kênh đối thoại hiệu quả giữa chính quyền và người dân. Qua mỗi buổi gặp, chính quyền có thêm dữ liệu thực tiễn để điều chỉnh phương thức phục vụ, còn người dân có cơ hội trực tiếp bày tỏ tâm tư, hiến kế xây dựng địa phương.
Linh hoạt mô hình hỗ trợ
Không dừng lại ở đối thoại, nhiều địa phương trên địa bàn TPHCM còn triển khai các mô hình thiết thực nhằm giải quyết tận gốc những khó khăn của người dân ngay tại cơ sở.
Tại phường Lái Thiêu, mô hình “Tổ công tác 3 trong 1” do Công an phường triển khai đã giúp hàng chục trường hợp đặc biệt tiếp cận quyền lợi an sinh. Từ thực tế nhiều người không có giấy tờ tùy thân, trẻ em không có giấy khai sinh nên không thể đến trường, lực lượng chức năng đã chủ động “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để rà soát, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ.
Câu chuyện của một phụ nữ cùng cháu nhỏ từ miền Tây lên thuê trọ là ví dụ điển hình. Không giấy tờ, không hộ khẩu, đứa trẻ 7 tuổi không thể nhập học. Sau khi đến tận nhà trọ nắm thông tin, Công an phường tham mưu UBND phường Lái Thiêu thực hiện thủ tục cấp giấy khai sinh, tiếp đó Công an phường làm căn cước giúp hai bà cháu có cơ hội tiếp cận giáo dục và chính sách xã hội.
Ngoài ra, qua rà soát, toàn phường có 51 trường hợp thuộc diện nhân khẩu đặc biệt, chủ yếu là người bán vé số, lao động yếu thế, trẻ em theo cha mẹ mưu sinh. Địa phương tổ chức cấp giấy khai sinh, căn cước để những trường hợp này “không bị bỏ lại phía sau”.
Tương tự, ở phường Chánh Phú Hòa, lực lượng chức năng đã phối hợp triển khai cấp căn cước và giấy tờ hộ tịch cho hàng trăm cụ già tại Trung tâm Bảo trợ xã hội, giúp họ tiếp cận các dịch vụ công thiết yếu. Những việc làm tưởng chừng nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn, góp phần đảm bảo quyền công dân cho nhóm yếu thế.
Phường Bình Hòa lại có cách làm mới với mô hình “QR 24/7 - Lắng nghe nhân dân Bình Hòa”. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể gửi phản ánh, kiến nghị mọi lúc, mọi nơi, không bị giới hạn thời gian. Các nội dung từ trật tự đô thị, môi trường, an sinh xã hội đến góp ý xây dựng chính quyền đều được tiếp nhận nhanh chóng.
Theo ông Trần Thanh Sang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bình Hòa, đây là bước đổi mới quan trọng trong phương thức lắng nghe nhân dân, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số. Mô hình này không chỉ giúp tăng tính công khai, minh bạch mà còn tạo kênh tương tác thường xuyên giữa chính quyền và người dân.
Từ những ly cà phê sáng giản dị đến các mô hình dân vận sáng tạo, điểm chung dễ nhận thấy là tinh thần “gần dân, sát cơ sở”. Khi chính quyền chủ động lắng nghe, đối thoại và hành động kịp thời, những vướng mắc dù phức tạp cũng có thể tìm được hướng giải quyết. Quan trọng hơn, niềm tin của người dân được củng cố, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình xây dựng chính quyền phục vụ, vì dân.