Trong tháng giêng, nhiều lễ hội diễn ra trên khắp cả nước. Từ những lễ hội do làng, bản tổ chức đến những lễ hội mang quy mô toàn quốc đã và đang được tổ chức hết sức nhộn nhịp, thu hút hàng triệu lượt người tham gia, tô điểm thêm nét đẹp văn hóa Việt Nam. Mục đích lễ hội nhằm tưởng nhớ công đức các anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, các liệt sĩ và các bậc tiền bối đã có công xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; đáp ứng nhu cầu văn hóa tín ngưỡng, tham quan các di tích lịch sử - văn hóa danh lam thắng cảnh, công trình kiến trúc nghệ thuật, cảnh quan thiên nhiên và các nhu cầu chính đáng khác của nhân dân. Như vậy, lễ hội chính là những sự kiện văn hóa mang đậm tâm thức dân tộc, có ý nghĩa nhân văn cao cả cần được vun bồi, tổ chức trang trọng và đúng đắn.
Việc tổ chức những trò chơi dân gian, hoạt động văn nghệ, thể thao trong khu vực lễ hội phải có nội dung bổ ích, lành mạnh, phù hợp với quy mô, tính chất, đặc điểm của lễ hội.
Bên cạnh mặt tích cực của lễ hội, hiện nay vẫn còn tồn tại các hình thức phi văn hóa, thiếu lành mạnh như thương mại hóa lễ hội; việc buôn thần bán thánh, tệ nạn mê tín dị đoan, xin xăm xem quẻ vẫn còn nhiều; một số nơi phục hồi hủ tục trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc, cờ bạc, đốt đồ mã (nhà lầu, xe, ngựa, đồ dùng sinh hoạt…), hoặc kéo dài lễ hội lê thê nhằm trục lợi.
Theo Quy chế tổ chức lễ hội do Bộ VHTT (nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) ban hành năm 2001 quy định cụ thể: “Thời gian tổ chức lễ hội không kéo dài quá 3 ngày, trừ lễ hội Đền Hùng (Phú Thọ), lễ hội Chùa Hương (Hà Tây), lễ hội Phủ Giầy (Nam Định), lễ hội Xuân núi Bà Đen (Tây Ninh), lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam (An Giang)”.
Đối tượng của lễ hội chính là đông đảo quần chúng. Vì vậy, trước hết người dân cần nêu cao tinh thần trách nhiệm thực hiện nếp sống văn minh, kiên quyết bài trừ mọi hủ tục, hình thức tiêu cực, chung tay góp sức kiến tạo các hoạt động văn hóa lành mạnh, cách ứng xử tốt đẹp trong lễ hội.
Hơn nữa vấn đề hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra việc tổ chức lễ hội tại địa bàn cơ sở cần được các cơ quan chức năng và chính quyền sở tại thực hiện đầy đủ, thường xuyên. Đặc biệt khi tổ chức những lễ hội du nhập từ nước ngoài vào Việt Nam phải được phép của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo luật lệ hiện hành.
Xuân Thái
