Học sinh TPHCM thể hiện khả năng ứng dụng AI tạo giải pháp cho cuộc sống

Tại vòng tuyển chọn dự án tham dự Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026, do Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức vào sáng 17-1, nhiều dự án nghiên cứu của học sinh đã thể hiện khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) một cách linh hoạt, sáng tạo. 

Nguyễn Công Duy, học sinh lớp 12CT1, Trường THPT Bến Cát (phường Bến Cát, TPHCM) mang đến vòng tuyển chọn dự án sản phẩm "Trợ lý ảo dành cho máy tính Windows"
Nguyễn Công Duy, học sinh lớp 12CT1, Trường THPT Bến Cát (phường Bến Cát, TPHCM) mang đến vòng tuyển chọn dự án sản phẩm "Trợ lý ảo dành cho máy tính Windows"

AI hỗ trợ người khuyết tật

Nguyễn Công Duy, học sinh lớp 12CT1, Trường THPT Bến Cát (phường Bến Cát, TPHCM) mang đến vòng tuyển chọn dự án sản phẩm "Trợ lý ảo dành cho máy tính Windows".

Công Duy chia sẻ, các phần mềm công nghệ, trong đó có các ứng dụng AI trở nên rất quen thuộc và dễ tiếp cận với người trẻ. Tuy nhiên, người khuyết tật, người lớn tuổi sẽ gặp nhiều khó khăn. Những đối tượng này cần một ứng dụng cho phép điều khiển bằng giọng nói, thực hiện các tác vụ mà không cần sử dụng bàn phím hay chuột.

Nghĩ là làm, Công Duy sử dụng AI để tạo ra trợ lý ảo có khả năng nhận dạng giọng nói thông qua thiết bị ghi âm, sử dụng bộ xử lý tín hiệu DSP để lưu trữ tín hiệu, tham chiếu các mẫu giọng nói, dùng thuật toán đối sánh mẫu để cho ra kết quả nhận dạng.

Sau khi có kết quả nhận dạng, trợ lý ảo mở ứng dụng phù hợp trên hệ điều hành Windows như: Google Chrome, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft Powerpoint, Zalo, Youtube, Wikipedia...

"Hiện nay, AI có thể hỗ trợ người dùng viết code. Tuy nhiên, nếu quá lạm dụng vào công cụ hỗ trợ này, người dùng sẽ không thể điều chỉnh khi gặp lỗi. Vì vậy, AI chỉ nên đóng vai trò là trợ lý, phát triển ý tưởng chứ không thay thế hoàn toàn vai trò của con người", Công Duy bày tỏ.

Giọng nói ảo, hiệu quả thật

Ở đề tài "Lớp học thông minh cảnh báo tắt thiết bị tự động", hai học sinh Cao Minh Châu và Nguyễn Hoàng Long, học sinh lớp 9A1, Trường THCS Long Phước (phường Long Phước, TPHCM) ứng dụng AI để tạo ra thiết bị nhắc học sinh tắt đèn, quạt khi ra khỏi lớp.

z7439591416046_dc7c992b30672420fc8ec22bcfa006e5.jpg
Dự án "Lớp học thông minh cảnh báo tắt thiết bị tự động" của Cao Minh Châu và Nguyễn Hoàng Long, học sinh lớp 9A1, Trường THCS Long Phước (phường Long Phước, TPHCM)

Nguyễn Hoàng Long chia sẻ: "nhiều học sinh thường quên tắt thiết bị điện khi rời khỏi lớp học. Trung bình một lớp học tiêu tốn thêm 0,3 kWh/ngày do quên tắt thiết bị. Sau khi lắp đặt thiết bị cảm biến, trung bình một lớp học tiết kiệm 20-25% điện năng so với trước khi lắp đặt, giúp tiết kiệm năng lượng, nâng cao ý thức sử dụng thiết bị điện".

Hiện thực hóa những ý tưởng mới

Lấy ý tưởng từ các vụ cháy chung cư xảy ra trong thời gian vừa qua với thiệt hại lớn về người và tài sản, Trọng Nhân và Văn Toàn, học sinh Trường THPT Bình Chánh (xã Bình Chánh, TPHCM) mang đến dự án "Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thiết bị bay không người lái phục vụ chữa cháy nhà cao tầng".

Qua quá trình nghiên cứu, hai học sinh đã chế tạo thiết bị được thiết kế theo dạng drone, có khả năng tiếp cận nhanh hiện trường các vụ cháy. Sau khi tiếp cận, thiết bị có thể triển khai hai phương án chữa cháy gồm: thả bóng chữa cháy xuống điểm cháy hoặc phun nước.

z7439590984999_5e2f19fd12f6bea5732d1fec8823ff39.jpg
Dự án "Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thiết bị bay không người lái phục vụ chữa cháy nhà cao tầng" của học sinh Trường THPT Bình Chánh

Trong đó, phương án phun nước có thể kéo dài thời gian hoạt động, đảm bảo khả năng chữa cháy liên tục. Để khắc phục hạn chế khi gặp gió mạnh, thiết bị được tích hợp thêm hệ thống cân bằng tự động và cảm biến đo gió nhằm điều chỉnh tốc độ động cơ, giúp thiết bị hoạt động ổn định.

Nhóm nghiên cứu cho biết, thiết bị bay không người lái ở Việt Nam hiện nay được sử dụng vào các mục đích quân sự, biểu diễn nghệ thuật, chưa ứng dụng rộng rãi trong đời sống xã hội.

Do đó, việc tìm hiểu về cấu tạo, thiết kế cũng như lập trình thiết bị đòi hỏi có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo giúp hai học sinh có thêm cơ sở dữ liệu, từ đó phát triển ý tưởng riêng của mình.

Tin cùng chuyên mục