Phát biểu chào mừng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, tọa đàm là dấu ấn có ý nghĩa đối với tiến trình hợp tác ASEAN, đánh dấu lần đầu tiên diễn ra một cuộc gặp gỡ, trao đổi giữa các chính đảng ở khu vực Đông Nam Á.
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, để vượt qua thách thức, giữ vững đoàn kết và tự chủ chiến lược, hợp tác ASEAN không chỉ dừng ở kênh nhà nước, chính phủ và nghị viện, mà cần được củng cố từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia, là các chính đảng. Đây không chỉ là sáng kiến giao lưu, mà là yêu cầu mang tính chiến lược.
Hợp tác chính đảng đưa ASEAN đến gần người dân hơn, quy tụ sức mạnh của toàn xã hội. Là lực lượng gắn bó trực tiếp với các tầng lớp nhân dân, các chính đảng tạo cầu nối hai chiều: đưa quyết sách của ASEAN vào đời sống người dân, đồng thời đưa tiếng nói của người dân lên tầm khu vực.
Đây cũng là kênh huy động sự đồng thuận xã hội rộng rãi để cùng ứng phó các thách thức chung, từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến phát triển bền vững và kinh tế số.
Đồng thời, hợp tác chính đảng tạo điểm tựa cho sự ổn định và tính liên tục của các cam kết chính trị dài hạn, trước mắt là triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Bên cạnh đó, hợp tác chính đảng có thể hướng tới một kênh trao đổi linh hoạt, bổ sung trong khu vực. Ở châu Á đã hình thành cơ chế Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP), tuy nhiên ASEAN vẫn chưa có kênh kết nối chính đảng của riêng mình.
Trong khuôn khổ tọa đàm, đại diện các chính đảng Đông Nam Á trao đổi nhiều chủ đề quan trọng như: xây dựng lòng tin vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh; kinh nghiệm quản trị và thúc đẩy hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; phát huy vai trò của chính đảng trong thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045...
Tại phiên thảo luận “Xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh”, ông Bounleua Phandanouvong, Trưởng Ban Đối ngoại Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nhấn mạnh lòng tin là “huyết mạch”, là chất keo gắn kết cộng đồng quốc tế.
Ông đề xuất 3 hướng hợp tác chính gồm: tăng cường đối thoại, trao đổi kinh nghiệm giữa các chính đảng; phát huy vai trò cầu nối trong thúc đẩy kết nối kinh tế - xã hội khu vực; cùng bảo vệ vai trò trung tâm của ASEAN trước các thách thức địa chính trị mới.
Cùng quan điểm, ông Cheuy Vichet, Giám đốc Viện Ngoại giao và Quan hệ quốc tế Campuchia, cho rằng các chính đảng là chủ thể quan trọng trong xây dựng đất nước và hội nhập khu vực. Các chính đảng góp phần hình thành tầm nhìn quốc gia, dẫn dắt chiến lược phát triển và duy trì kết nối với người dân. Do đó, tăng cường lòng tin và hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á là cần thiết để xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh hơn.
Ông Jacinto Rigoberto Gomes de Deus, Phó Chủ tịch Đảng thứ nhất kiêm Thư ký điều hành Đảng Quốc đại tái thiết của Timor-Leste, cho rằng lòng tin phải được xây dựng bằng hành động cụ thể, sự bao trùm và kết quả thực chất. Theo ông, quản trị có trách nhiệm, sự tham gia của mọi thành phần xã hội và các thể chế vững mạnh là 3 trụ cột quan trọng để củng cố niềm tin của người dân.
Từ góc nhìn của mình, ông Isra Sunthornvut, Phó Lãnh đạo Đảng Dân chủ Thái Lan, cho rằng vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa người dân ASEAN và các thể chế khu vực. Vì vậy, các chính đảng có vai trò quan trọng trong thu hẹp khoảng cách này, vừa đại diện tiếng nói của người dân, vừa truyền tải chính sách và tầm nhìn của ASEAN tới công chúng.
Ở phiên thảo luận "Kinh nghiệm về quản trị và thúc đẩy hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN", đại diện các chính đảng đến từ Singapore, Malaysia, Thái Lan đều nhấn mạnh vai trò của quản trị hiệu quả, tầm nhìn dài hạn, niềm tin xã hội và nền kinh tế mở.
Các ý kiến cho rằng, chính đảng cần vượt ra ngoài vai trò truyền thống là tổ chức tranh cử, trở thành thiết chế thúc đẩy quản trị hiệu quả, củng cố hòa bình, xây dựng lòng tin và đề xuất giải pháp cho các vấn đề chung của khu vực.
Việc xây dựng Cộng đồng ASEAN lấy người dân làm trung tâm cần tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của các chính phủ và chính đảng; trong đó, các chính đảng không chỉ tham gia hoạch định chính sách mà còn phải bảo đảm chính sách thực sự mang lại lợi ích cho người dân.
Các nội dung thảo luận được kỳ vọng góp phần giúp ASEAN ứng phó hiệu quả với các thách thức chung và thích ứng tốt hơn với bối cảnh mới.
