Trong một văn bản phát đi vào đầu tuần này về các biện pháp tăng cường kiềm chế lạm phát năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành nghiên cứu báo cáo khả năng cho phép TCT Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) có thể mua vào một số cổ phiếu (CP) loại tốt, có hiệu quả và có tính thanh khoản cao trong những trường hợp cần thiết.
Sử dụng công cụ SCIC
Việc nghiên cứu, đánh giá để SCIC có thể mua vào CK được một số chuyên gia cho là việc làm cần thiết, đặc biệt vào thời điểm TTCK liên tục sụt giảm. Sự tham gia của SCIC khi giá CP đang ở vào ngưỡng hấp dẫn, sẽ góp phần ổn định thị trường, “lên giây cót tinh thần” cho NĐT, đồng thời vẫn đạt được hiệu quả tốt trong kinh doanh.
Thực ra, không phải đến bây giờ, câu chuyện đầu tư CK của SCIC mới được đề cập, mà trước đó, khi SCIC mới ra đời, nhiều quan điểm cho rằng với chức năng, nhiệm vụ của mình, SCIC hoàn toàn có thể làm tốt vai trò điều tiết và kinh doanh trên TTCK. Với định hướng phát triển của mình, hiện SCIC đầu tư vào các dự án để thành lập DN mới; đầu tư góp vốn liên doanh, liên kết, góp vốn cổ phần với các DN khác. Trong các mục tiêu đó, có việc đầu tư trên TTCK thông qua việc mua bán CP, trái phiếu và các công cụ tài chính khác.
Tuy nhiên, trên thực tế, từ trước đến nay, SCIC chủ yếu là tiếp nhận phần vốn nhà nước tại các DN; tổ chức đánh giá lại tài sản, tạo giá trị thương hiệu; đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa DN; thoái vốn tại những DN làm ăn kém hiểu quả…; còn việc đầu tư trên TTCK thông qua việc mua CP dường như chưa được thực hiện. Điều này thể hiện qua việc khi thị trường phát triển khá nóng vào thời điểm đầu năm ngoái hay thị trường sụt giảm mạnh thời gian gần đây, NĐT không thấy vai trò của SCIC.
Trao đổi với báo giới trước đó, nguyên Chủ tịch HĐQT SCIC Lê Thị Băng Tâm cho biết: “SCIC là NĐT chiến lược chứ không phải là NĐT cơ hội, do đó không phải cứ thấy TTCK xuống thì mua vào, hay lên thì bán ra. Bởi nếu chỉ đơn thuần bán ra, mua vào thì không thể nâng cao hiệu quả của DN”.
Tuy nhiên, với vai trò là công cụ đầu tư, kinh doanh của Nhà nước thì bên cạnh các mục tiêu đầu tư chiến lược, không thể không đề cập mục tiêu đầu tư vào thời điểm TTCK mới phát triển như Việt Nam. Nếu Nhà nước sử dụng công cụ SCIC thay vì sử dụng biện pháp hành chính, thì vẫn mang lại hiệu quả.
Trong khi sức cầu yếu, thị trường đi xuống, nếu có sự tham gia của SCIC thì sự khủng hoảng tâm lý, niềm tin của NĐT sẽ giảm bớt phần nào. Theo ông Nguyễn Trí Dũng, Phó Giám đốc bộ phận dịch vụ khách hàng CTCK Tràng An, trong mục tiêu đầu tư của SCIC có việc đầu tư vào trái phiếu, CP và với vai trò là NĐT lớn, SCIC hoàn toàn có thể điều tiết được thị trường, chống hoạt động đầu cơ trên thị trường mà vẫn mang lại hiệu quả.
Đầu tư, bình ổn thị trường
Ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng thư ký Hiệp hội Các NĐT tài chính (VAFI) cũng đồng tình và cho rằng sự tham gia của SCIC trong bối cảnh thị trường hiện nay là cần thiết và sẽ có tác dụng tốt trong việc vực lại “khủng hoảng tâm lý” cho NĐT, việc mua vào CP hiện nay là hiệu quả do giá CP đang ở mức quá rẻ và họ hoàn toàn có thể bán ra để kiếm lời sau khi thị trường tốt.
Một chuyên gia CK khác cũng đồng tình và cho rằng cần nâng cao hơn nữa vai trò của SCIC, bởi đây hoàn toàn có thể là công cụ để Nhà nước đầu tư, bình ổn thị trường thay vì chỉ chủ yếu thoái vốn như thời gian vừa qua, tất nhiên để đầu tư CK có hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng của SCIC.
Trao đổi với ĐTTC hôm qua, ông Nguyễn Đoan Hùng, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, trong buổi sáng, lãnh đạo UBCKNN đã làm việc với Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh (kiêm Chủ tịch HĐQT SCIC) và đã thống nhất việc SCIC sẽ nhanh chóng, khẩn trương lên danh mục mua vào của SCIC và có thể triển khai trong một vài ngày tới.
Tuy nhiên, một lãnh đạo khác của UBCKNN là bà Vũ Thị Kim Liên, Phó Chủ tịch UBCKNN, việc mua CP trên TTCK của SCIC không phải là giải pháp lâu dài và thường xuyên mà vấn đề quyết định vẫn là NĐT trên thị trường và họ hãy tự cứu mình. Nếu NĐT không tự chủ trong hoạt động kinh doanh của mình mà vẫn bán ồ ạt thì không ngân sách nhà nước nào có thể hỗ trợ thị trường được.
Trong cuộc họp với Hiệp hội Kinh doanh CK chiều 4-3 (gồm đại diện gần 100 CTCK và quản lý quỹ, với đại diện UBCKNN), nhiều CTCK đã cam kết không bán ra phần tự doanh, bởi một mình SCIC không thể hỗ trợ được thị trường.
Trong cuộc họp khẩn của Hiệp hội Kinh doanh CK, một loạt giải pháp đã được kiến nghị nhằm vực dậy TTCK. Trong đó, Hiệp hội đề nghị SCIC ngừng việc bán phần vốn Nhà nước đang sở hữu trong bối cảnh hiện nay. Được biết, trong số các mã, CP nhà nước thoái vốn gần đây nổi lên là trường hợp tại CTCP Cơ điện lạnh (REE). Khi thông báo của HOSE từ ngày 17-12-2007 đến 26-3 sẽ có hơn 1,21 triệu CP (trong số 3,47 triệu CP nhà nước tại REE) được đưa ra bán nhằm mục đích thoát vốn.
Hà My