Nhìn những mảnh ruộng được bán cho người thành phố, rào kẽm gai, bỏ hoang chờ thời từ năm này sang năm khác, trong khi nhiều nông dân của phường còn quá nghèo, không đất canh tác, cán bộ hội nông dân phường Phú Hữu, quận 9, TPHCM thấy xót cả ruột. Vậy là anh em nghĩ cách đứng ra làm “môi giới” cho nông dân mượn đất. Mà mượn được hàng héc ta đất ở TP này không phải chuyện đơn giản…
Mượn hàng… héc ta đất
Chỉ mảnh đất mênh mông với nhiều vuông tôm san sát cùng mảnh vườn hơn 200 trăm gốc mai, ông Trần Đức Văn, ngụ ấp Tân Điền B, phường Phú Hữu, khoe: “Hai vợ chồng già chỉ làm ăn nhỏ, không thuê thêm người. Mỗi năm cũng kiếm được trên 60 triệu đồng, đủ lo cho các con ăn học”. Nhìn vào kết quả làm ăn của ông, không ai nghĩ đã có lúc cả nhà ông suýt lâm vào cảnh đói ăn và mảnh đất mà ông đang canh tác là đất của người khác.
Năm 2005, dự án của quận chạy ngang qua đất nhà ông Trần Đức Văn. Phần đất lọt vào dự án bị quy hoạch gần hết, chỉ còn chưa đầy ba sào. Nhà 5 miệng ăn, không biết trông cậy vào đâu, vợ chồng ông đứng trước nguy cơ đói ăn, không tiền nuôi con ăn học. Túng quá, không còn cách nào, ông Văn liền lên văn phòng hội nông dân phường cầu cứu.
Nghe ông Văn trình bày bữa trước, bữa sau, chủ tịch hội nông dân phường Phú Hữu đã trực tiếp lên quận để hỏi cho được tên tuổi, địa chỉ của chủ đất. Biết phần đất là của ông Nguyễn Như Tuấn, hiện sống tại quận Tân Bình, hội liền viết thư mời ông Tuấn đến trao đổi chuyện “giải quyết vấn đề đất bỏ hoang”.
Đến phường, ông Tuấn mới chưng hửng khi nghe đề cập tới chuyện… cho một người lạ hoắc mượn đất trồng tỉa. Ông một mực từ chối. Thế nhưng sau một hồi vận động thuyết phục, kể cả hướng dẫn việc làm hợp đồng cho mượn đất, ông Tuấn đã đồng ý cho ông Văn mượn 2.000m2 đất.
Ngoài việc mượn đất của ông Tuấn, ông Văn còn được hội nông dân đứng ra “môi giới” mượn thêm 1ha đất của ông Trần Hoàng Kiệt. Với số đất trên, ông Văn tổ chức nuôi tôm, vó tép chong, trồng mai kiểng. Kinh tế gia đình ông khá lên từ đó.
Tương tự ông Văn, gia đình ông Huỳnh Văn Nguyên cũng được phường đứng mượn của ông Phan Văn Điền gần 3.000m2 đất để ông Nguyên nuôi tôm và vó tép chong. Riêng thu nhập từ con tép chong, mỗi ngày, gia đình ông đã kiếm được từ 300-400 ngàn đồng. Hơn chục hộ dân sống tại phường Phú Hữu có đất rộng chưa sử dụng tới cũng mạnh dạn cho nông dân nghèo mượn để canh tác.
Quyết định “liều” của hội nông dân
Phường Phú Hữu hiện có hơn 100ha đất nông nghiệp bỏ hoang. Phần lớn là đất của người thành phố mua, rào để đó chờ bán lại hoặc đất nằm trong dự án quy hoạch của TP. Những mảnh đất bỏ hoang nằm xen kẽ theo thế “da beo” với ruộng, vườn của nông dân.
Trước tình hình đó, hội nông dân phường Phú Hữu xin ý kiến lãnh đạo phường và quận để đứng ra làm cầu nối cho những hộ nghèo cần đất và chủ đất. Mọi thỏa thuận được xây dựng trên nguyên tắc đôi bên cùng có lợi: chủ đất có người trông coi đất, dọn cỏ, vệ sinh vườn tược, người mượn có đất để cải thiện kinh tế gia đình.
Anh Nguyễn Hoàng Trung, phó Chủ tịch Hội Nông dân quận 9, đánh giá: “Mô hình mượn đất thoát nghèo, tạo điều kiện cho nông dân nghèo vươn lên trong sản xuất là một cách làm hay. Nhiều hộ được mượn đất đã biết cách tổ chức trồng trọt, chăn nuôi hiệu quả, được công nhận là nông dân sản xuất giỏi cấp quận”.
Mỗi khi đến mùa thu hoạch, người mượn đất lại mang hoa kiểng, cân tôm, mớ tép đến nhà chủ, gọi là có chút quà trả ơn. Tình làng nghĩa xóm nhờ vậy cũng thêm phần gắn bó. Việc làm “cầu nối” đã chứng tỏ mô hình của hội nông dân phường Phú Hữu “đứng” được trong lòng dân, có khả năng tiếp tục mở rộng để tạo thêm công ăn việc làm cho người nghèo.
KHẮC MAI