Phát huy vốn quý người cao tuổi

Dành gần trọn đời cho lịch sử, địa chí Nam bộ

Trong căn nhà mới vừa được bàn giao, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư ngồi quây quần bên con cháu chuẩn bị đón đoàn đại biểu TPHCM đến thăm nhân dịp Ngày Người cao tuổi Việt Nam, và cũng đúng dịp ông được tặng nhà nghĩa tình. “Cuộc đời tôi vất vả, từ nhỏ bỏ học đến mấy lần vì nghèo. Nhưng tôi vẫn quan niệm rằng người ta muốn tiến bộ, muốn có tương lai thì phải học. Nên tôi vẫn cố gắng xin gia đình bằng mọi cách cho tôi tiếp tục đi học”, nhà nghiên cứu chia sẻ.

Chính khát khao học tập ấy đã theo ông suốt cuộc đời. Trong khi bạn bè cùng trang lứa còn mải mê với những thú vui tuổi học trò, cậu học trò Nguyễn Đình Tư ngày ấy lại say mê đọc sách, đặc biệt là lịch sử. Năm học lớp 8, ông đã hoàn thành cuốn sách đầu tiên của mình.

Con đường tự học, tự nghiên cứu kéo dài qua nhiều thập niên đã đưa ông trở thành một trong những nhà nghiên cứu có nhiều đóng góp cho lịch sử, địa chí và văn hóa Nam bộ. Nhiều công trình lớn được ông hoàn thành khi đã ngoài 70 tuổi, trong đó có những bộ sách phải mất hàng chục năm sưu tầm, đối chiếu và hiệu đính.

Khi nói đến căn duyên với căn nhà mới, ông Tư bảo đó là tâm nguyện dang dở từ lâu. Ông kể về thời khắc được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến thăm. “Hôm đó tôi có trình bày một nguyện vọng. Tôi còn nhiều sách vở nghiên cứu và nhiều kỷ vật lịch sử muốn lưu giữ. Tôi mong có một nơi rộng rãi hơn để sau này, khi tôi mất đi, nơi đó có thể trở thành nhà lưu niệm”, ông nhớ lại. Có lẽ vì thế, với nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư, căn nhà mới của ông không chỉ là nơi để ở, đó còn là nơi gìn giữ một phần ký ức của vùng đất phương Nam và cũng là nơi người học giả già tiếp tục công việc mà ông đã theo đuổi gần cả thế kỷ.

Lặng lẽ góp sức cho cộng đồng

Câu chuyện của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư là một trong nhiều minh chứng cho thấy tuổi tác không làm giảm đi khát vọng cống hiến. Ở nhiều khu dân cư, người cao tuổi vẫn đang lặng lẽ góp sức cho cộng đồng bằng kinh nghiệm sống, sự tận tâm và tinh thần trách nhiệm.

“Cô Hòa ơi, con đến gửi thêm danh sách học sinh giỏi”, nghe tiếng người quen, bà Vũ Thúy Hòa, Bí thư chi bộ Khu phố 30 (phường Đức Nhuận, TPHCM) vội ra mở cửa để nhận thông tin. Mấy ngày nay, bà Hòa tất bật lên danh sách học sinh có thành tích học tập xuất sắc và học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập để khu phố tặng học bổng.

Đã qua cái tuổi 70, nhưng bà Hòa vẫn miệt mài với công việc. Từ chuyện chi bộ, khu phố, đến những công việc xã hội, như chăm lo người khó khăn, người cao tuổi, trẻ em, xây dựng khu phố xanh, đẹp… bà đều góp sức. Một hoạt động được bà Hòa theo đuổi suốt hơn 30 năm qua là tổ chức tiệc tất niên cho người dân trong khu phố. Từ các bữa cơm gắn kết tình làng nghĩa xóm, nhiều người dân tự nguyện đóng góp gần 200 triệu đồng để nâng cấp, tráng nhựa hẻm, sửa chữa nhà tình thương… “Tham gia hoạt động ở khu phố, tôi thấy mình sống có ích, gắn kết sâu sắc với cộng đồng và thấu hiểu hơn giá trị của sự tử tế”, bà Hòa bày tỏ.

Cũng mang tinh thần ấy, ở xã Ngãi Giao, bà Đào Thị Liên vẫn dành phần lớn thời gian cho các hoạt động thiện nguyện dù đã bước sang tuổi 70. Gần 10 năm qua, bà là một trong những thành viên nòng cốt của nhóm thiện nguyện “Tri ân cuộc sống” với khoảng 30 thành viên, đa số là người cao tuổi. Mỗi tháng, nhóm tổ chức nấu và trao tặng các suất cơm miễn phí cho bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Bà Rịa - Vũng Tàu, sẻ chia khó khăn với người bệnh và gia đình.

Bà Liên còn cùng các thành viên trong nhóm thường xuyên vận động kinh phí, nhu yếu phẩm để hỗ trợ Trung tâm nhân đạo Làng Tre (TP Đồng Nai). Mỗi tháng, nhóm trao tặng các phần quà với tổng trị giá từ 5-7 triệu đồng, góp phần chăm lo cho trẻ mồ côi, người khuyết tật và người cao tuổi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Sau một đời trải nghiệm, nhiều người cao tuổi vẫn dành thời gian, tâm sức cho những việc chung của xã hội. Có lẽ đó cũng là cách họ làm cho những năm tháng tuổi xế chiều trở nên trọn vẹn hơn.