Thiếu trường THCS
Phường Tây Nam (TPHCM) là địa phương đang đối mặt với nhiều khó khăn về cơ sở vật chất trường lớp. Tại Trường Tiểu học An Tây, tình trạng quá tải diễn ra ở nhiều lớp học, có lớp diện tích phòng chỉ khoảng 40m2 nhưng phải bố trí 58 học sinh (theo quy chuẩn tối đa là 35 học sinh/lớp). Một khó khăn đáng kể khác là trên địa bàn phường hiện chưa có trường THCS. Sau khi hoàn thành bậc tiểu học, nhiều học sinh phải đi học khá xa, gây bất tiện cho phụ huynh trong đưa đón và công tác phân tuyến.
Cô Nguyễn Thị Bình, Phó hiệu trưởng Trường Tiểu học An Tây, cho biết, trường hiện có 2.600 học sinh, được chia học tại 2 cơ sở, trong đó khối lớp 5 có đến 8 lớp với 400 học sinh. Trước đây học sinh thuộc khu phố Lồ Ô và An Thành sau khi kết thúc lớp 5 sẽ được phân tuyến về Trường THCS Phú An, khoảng cách từ nhà tới trường là khoảng 4km; còn học sinh ở khu phố Giồng Sỏi và Rạch Bắp phân tuyến qua Trường THCS An Điền, các em phải đi khoảng 7km.
Trong các dự án khu dân cư đã được thành phố chấp thuận giao cho doanh nghiệp làm chủ đầu tư, hiện tại, Sở GD-ĐT đã tổng hợp có 69 vị trí đất dành cho trường học nhưng nhà đầu tư chưa thực hiện theo tiến độ. Đây cũng là nguyên nhân dẫn tới việc thiếu trường, lớp ở một số phường, xã của thành phố.
TS TRẦN KHẮC HUY, Trưởng phòng KH-TC, Sở GD-ĐT TPHCM
Không chỉ phường Tây Nam, các phường Tân Sơn, Phú Thuận cũng trong tình cảnh không có trường THCS. Bà Trần Thị Phương Thảo, công chức phụ trách mảng giáo dục, Phòng Văn hóa - xã hội (phường Tân Sơn), cho hay, trên địa bàn phường hiện có các trường tiểu học: Tân Trụ, Nguyễn Văn Kịp và Phan Huy Ích nhưng chưa có trường THCS.
"Năm học tới phải tính toán phân tuyến phù hợp cho 815 học sinh lớp 5 vào lớp 6, trong đó có 30 học sinh theo học chương trình tiếng Anh tích hợp (Trường Tiểu học Tân Trụ). Chúng tôi đang bàn bạc với phường Đông Hưng Thuận và phường Bảy Hiền tiếp nhận số học sinh này, nhưng 2 phường cũng đang chật vật trong tuyển sinh lớp 6”. Còn tại phường Phú Thuận, hiện có 3 trường tiểu học gồm: Nguyễn Văn Hưởng, Phú Thuận và Lê Anh Xuân. Năm học 2026-2027, có gần 1.000 học sinh trên địa bàn vào lớp 6. Việc phân tuyến tuyển sinh cũng đang được tính toán kỹ lưỡng do trên địa bàn chưa có trường THCS.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Phước Thành Võ Thị Thu Lâm, là địa phương vùng xa của thành phố, toàn xã có 7 trường công lập (3 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 1 trường liên cấp THCS-THPT) với 2.903 học sinh/86 nhóm, lớp.
Qua rà soát thực tế, số phòng học xuống cấp, diện tích không đạt chuẩn theo quy định còn nhiều, do trường lớp được xây dựng cách đây hàng chục năm; trang thiết bị dạy học còn thiếu, chưa đồng bộ. Một số cơ sở giáo dục thiếu các hạng mục phòng chức năng, thư viện, khu TD-TT đa năng… theo tiêu chuẩn trường đạt chuẩn quốc gia. Địa phương đã đề xuất thành phố xây thêm 3 trường mầm non (41 phòng học, đầy đủ các phòng chức năng) với tổng mức đầu tư 212 tỷ đồng và 1 trường THCS trong giai đoạn 2026-2030.
AN KHÁNH
Rà soát để xây mới
Theo kết quả khảo sát hệ thống giáo dục công lập của 168 phường xã, đặc khu của Sở GD-ĐT TPHCM, thành phố sau khi sáp nhập có 822 trường tiểu học (951.312 học sinh); 464 trường THCS (762.088 học sinh). Theo chỉ tiêu 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học (3-18 tuổi), bậc học THCS chưa đạt về tiêu chí phòng học, với 76 phường xã cần thêm 4.346 phòng học mới. Cụ thể, phường Phú Thọ Hòa (284 phòng), phường Tân Khánh (205 phòng), phường Bình Hưng Hòa (190 phòng), phường Bình Tân (160 phòng), phường Tân Đông Hiệp (153 phòng), phường Trung Mỹ Tây (144 phòng)…
Để giải bài toán thiếu trường lớp, các địa phương chưa có trường THCS đã có đề xuất phương án xây thêm trường lớp. Tại phường Phú Thuận, ông Lê Lợi, Chủ tịch UBND phường, cho biết, qua rà soát, phường kiến nghị thành phố chấp thuận cho địa phương lấy địa chỉ nhà, đất tại số 38A Nguyễn Văn Quỳ (Trung tâm GDNN-GDTX quận 7 trước đây - cơ sở 2) hiện có 31 phòng học, đầy đủ phòng chức năng, diện tích trên 5.200m2, để cải tạo thành trường THCS.
Nếu được thành phố chấp thuận, việc cải tạo, sửa chữa sẽ sớm triển khai, kịp đưa vào sử dụng trong năm học mới 2026-2027, đảm bảo chỗ học cho khoảng 700 học sinh lớp 6. Trong giai đoạn 2026-2030, phường Tân Thuận cũng đã đề xuất thành phố cho điều chỉnh công năng khu đất tại số 1521 Huỳnh Tấn Phát (hiện do Trung tâm cung ứng Dịch vụ VH-TT phường quản lý), diện tích khoảng 8.300m2 để xây thêm 1 trường THCS (quy mô xây dựng 30 lớp học, các phòng chức năng).
Tại phường Tân Sơn, khu đất có diện tích trên 8.000m2 tại địa chỉ 48/5 đường Phan Huy Ích (nhà máy dầu Tường An cũ) đã được thành phố chấp thuận cho triển khai xây trường THCS. Phường phấn đấu hoàn thành các khâu từ điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 đến phê duyệt đầu tư…; dự kiến khởi công xây mới trong quý 2-2027. "Trường có quy mô 28 phòng học, đầy đủ phòng chức năng, đạt chuẩn tiên tiến, hiện đại, tổng mức đầu tư trên 150 tỷ đồng", ông Nguyễn Trung Thành, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Sơn thông tin.
Trong khi đó, phường Tây Nam cũng đã có tờ trình số 21/TTr-UBND ngày 9-2-2026 gửi Sở Tài chính TPHCM về thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án xây dựng Trường THCS An Tây (quy mô 1 trệt 4 lầu, gồm 45 phòng học, đầy đủ phòng chức năng), trên diện tích đất 1,5ha, tổng mức đầu tư gần 250 tỷ đồng. Nếu được phê duyệt, học sinh bậc THCS sẽ được học tập ngay tại địa bàn phường mà không phải phân tuyến sang các phường khác.
Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM NGUYỄN THỊ NHẬT HẰNG:
Hàng trăm dự án trường học sẽ triển khai trong các năm 2026 và 2027
TPHCM hiện có hơn 2,5 triệu học sinh. Hàng năm, số lượng học sinh tăng cơ học dao động từ 50.000-60.000 em, tạo áp lực lớn về nhu cầu đảm bảo trường lớp. Tính đến đầu tháng 4-2026, khu vực 1 (TPHCM trước đây) đạt tỷ lệ 297 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học; khu vực 2 (tỉnh Bình Dương trước đây) đạt 200 phòng học/10.000 dân số và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây) đạt 316 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học.
Qua rà soát quỹ đất từ các trụ sở dôi dư sau sắp xếp địa giới hành chính, có 17 trụ sở cơ quan có thể chuyển đổi công năng làm cơ sở trường học. Sở GD-ĐT TPHCM đã có công văn báo cáo UBND TPHCM chuyển đổi công năng đối với 2 trụ sở gồm: UBND quận 12 (trước đây) tại số 1 đường Lê Thị Riêng, phường Thới An và UBND quận Tân Phú (trước đây) tại số 70A đường Thoại Ngọc Hầu, phường Tân Phú. Ngày 12-3-2026, Sở Tài chính có công văn số 5724/STC-QLCS gửi UBND TPHCM đồng ý đề xuất nói trên.
Dự kiến từ đây đến hết tháng 12-2026, có 66 dự án trường học với tổng cộng 1.147 phòng học được xây mới, tổng kinh phí đầu tư hơn 5.300 tỷ đồng. Trong đó, 47 dự án dự kiến hoàn thành trước ngày 5-9-2026 với 890 phòng học, 19 dự án hoàn thành trước ngày 31-12-2026 với 257 phòng học. Theo kế hoạch, trong năm 2027, có thêm 100 dự án đầu tư xây dựng trường lớp với tổng số 1.514 phòng học hoàn thành và đưa vào sử dụng với tổng vốn đầu tư hơn 7.400 tỷ đồng.
Hiện nay, Sở GD-ĐT đang phối hợp UBND 168 phường, xã, đặc khu, các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan rà soát, tổng hợp nhu cầu trường lớp để lập kế hoạch, phân kỳ lộ trình đầu tư đảm bảo mục tiêu đến năm 2030 toàn thành phố đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân số đi học. Qua tổng hợp bước đầu, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố ước tính có thêm 12.814 phòng học mới đưa vào sử dụng. So với tổng nhu cầu cần bổ sung thêm 17.483 phòng học, thành phố còn thiếu 4.669 phòng học để đạt mục tiêu 300 phòng học/10.000 dân số đi học.
THU TÂM
