Phòng tranh của 3 “Người lính”

Những ngẫu hứng, sáng tạo mới

3 họa sĩ cùng năm sinh 1945, cùng là chiến sĩ, học vẽ và về sau cùng là những giảng viên của Trường Đại học Mỹ thuật TPHCM… Tương đồng ngẫu nhiên, Nguyễn Xuân Đông, Phan Hoài Phi, Phan Mai Trực quyết định cuộc gặp gỡ ở phòng tranh chung cuối năm nay, với tên “Người lính” (*).

Nguyễn Xuân Đông, người lính trinh sát-họa sĩ sư đoàn 7 quê Hải Dương, khởi đầu sự nghiệp từ dòng tranh đồ họa với nhiều tranh cổ động, tranh khắc gỗ truyền thống - cách tân nổi tiếng và đặc biệt sau này với chất liệu gò đồng đã đánh dấu một chặng đường nghệ thuật đầy nỗ lực sáng tạo của nghệ sĩ. Chỉ nhìn riêng các tác phẩm đặc sắc “Vinh quang được là người chiến sĩ bảo vệ Tổ quốc”, “Đặc công rừng Sác”, “Quê hương-Tổ quốc”… đã cho thấy tình cảm ở một họa sĩ một thời là chiến sĩ cho đến bây giờ vẫn còn giữ được “chất lính” thật mạnh mẽ, nhiệt thành.

Một tác phẩm của họa sĩ Phan Hoài Phi tại triển lãm.

Họa sĩ Phan Hoài Phi quê vùng mỏ Quảng Ninh, nhập ngũ vào chiến trường miền Nam và là lính sửa chữa máy thông tin cho quân đội thuộc Bộ Tư lệnh thông tin Miền gần 10 năm. Những bức tranh về “Kỷ niệm chiến khu”, về người bạn chiến đấu còn nằm lại chiến trường thật xúc động hay cả những kỷ niệm sinh hoạt đời thường “Tắm công cộng” của bộ đội trông thật “dã chiến” nhưng vẫn lạc quan, yêu đời. Sức thu hút ở tranh Phan Hoài Phi thường tìm thấy qua những đường nét tạo hình chặt chẽ nhưng luôn hài hòa trong màu sắc và gợi cảm xúc trong một không gian phóng khoáng.

Phan Mai Trực quê Bến Tre, tham gia Quân giải phóng từ năm 19 tuổi. Được đào tạo hội họa trong những năm tháng chiến tranh, Phan Mai Trực đã có cơ hội đi và vẽ, ký họa khắp các mặt trận đồng bằng sông Cửu Long. Mảng tranh trưng bày là những ký ức chiến tranh về “Người mẹ kháng chiến”, ông già nông dân, em bé giao liên, anh giải phóng quân… Nét đặc sắc trong tranh Phan Mai Trực khi sử dụng các gam màu lạnh, lãng đãng giữa màu xanh, tím và đen thỉnh thoảng bừng lên mảng màu nồng ấm đỏ, vàng về hồi ức các chiến trường, gợi một cảm xúc bi tráng qua những trận chiến đấu anh hùng tại “Đồi Tức Dụp”, hoặc tại một số vùng Đồng Tháp Mười, Trà Vinh…

Thỉnh thoảng, các tác giả cũng tạo được sự ngạc nhiên cho người xem. Bên cạnh những bức ký họa kháng chiến của những năm 70, Phan Mai Trực còn tìm tòi mảng tranh theo kiểu tổng hợp mới, bàng bạc chất liệu tranh sơn mài. Với những bức mảng khối tạo hình chặt chẽ như “Trưa Karic”, Phan Hoài Phi vẫn sôi nổi tìm kiếm, vận dụng mô típ hoa văn, mô típ điêu khắc gỗ dân gian Việt Nam qua kiểu tạo hình táo bạo: vợ chồng chú Tễu khỏa thân bên lá sen. Hoặc, ở Nguyễn Xuân Đông, ngoài những tác phẩm gò đồng thể hiện chất anh hùng ca, tác phẩm khác còn cho thấy chất trữ tình và cả nét đời thường qua hình tượng người phụ nữ khỏa thân bằng chất liệu gò đồng kim loại gỉ axít màu xanh tối, thật độc đáo…

Những ngẫu hứng sáng tạo mới mẻ của ba họa sĩ-giảng viên Trường Mỹ thuật đôi khi tạo được sự bất ngờ và hết sức thú vị cho người thưởng thức là như vậy.

* Triển lãm từ 22-12-2005 đến 10-1-2006 tại số 5 Phan Đăng Lưu, quận Bình Thạnh.

Yên Ngọc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Áo dài trên phố trong Lễ hội Áo dài TPHCM 2020

Áo dài trong hành trình di sản

Việt Nam có 13 di sản được UNESCO công nhận Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong đó, 7 di sản là quan họ, ca trù, hát xoan, ví - giặm, nhã nhạc cung đình Huế, đờn ca tài tử, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ đều sử dụng áo dài hoặc áo tứ thân khi biểu diễn. Hiếm có trang phục dân tộc nào góp phần vào quá trình tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể nhiều như áo dài.

Phim

Âm nhạc

Hồng Hải - “Người đàn bà hát” nồng nàn, da diết với nhạc Trịnh

Hơn 60 năm qua, đã có biết bao nhiêu người hát nhạc Trịnh. Mỗi người đến với Trịnh và hát Trịnh theo một cách khác nhau. Hồng Hải - người được yêu mến đặt cho cái tên "Người đàn bà hát" sau 20 năm đắm mình với nhạc xưa đã ra album đầu tay gồm 12 ca khúc được Trịnh Công Sơn viết trong 10 năm 1962 - 1972. Chặng đường mở ra bằng Hành hương trên đồi cao (1962) và khép lại bằng Vẫn nhớ cuộc đời (1972), đó cũng là một hành trình người nghệ sĩ đi tìm bản thể của mình.

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Mùa lũ

Tôi không sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi hàng năm phải oằn mình gánh chịu bao nhiêu trận bão lũ. Nhưng, ký ức tuổi thơ tôi về một trận lụt duy nhất năm ấy đến nay chưa khi nào thôi ám ảnh. 

Mỹ thuật

“Màu dân tộc” trong những tác phẩm đương đại của họa sĩ Bùi Thanh Tâm

Hơn 20 tác phẩm khổ lớn, “khủng” nhất lên tới 450x210cm, nhỏ nhất cũng 120x180cm với chất liệu tổng hợp, triển lãm “Không có gì ở đằng sau” của họa sĩ trẻ đương đại Bùi Thanh Tâm tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã đem đến một cách tiếp cận, tôn vinh nghệ thuật dân gian đầy ấn tượng.