Hoàn thiện bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đánh giá trong quý 1-2026, TPHCM đã đạt được những chỉ số phát triển tích cực. Các đề án, dự án trọng điểm đang được triển khai, đặc biệt là chuỗi chương trình kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã tạo được ấn tượng mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào sự phát triển đồng bộ của thành phố. Bên cạnh đó, các thể chế và quy hoạch tổng thể của TPHCM cũng đang được nghiên cứu rất tích cực nhằm tạo đà cho giai đoạn mới.
Đồng chí Trưởng Ban Tổ chức Trung ương lưu ý, trong quá trình hoàn thiện, thành phố cần xác định rõ và tập trung tháo gỡ những "điểm nghẽn" mà người dân đang mong đợi như: trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, tình trạng ngập úng, vấn đề môi trường và an toàn thực phẩm.
Theo đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, TPHCM đã chủ động triển khai và đang kêu gọi đầu tư mạnh mẽ vào ba nhóm trụ cột gồm: KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố cũng đã xác định rõ vị thế trong khu vực để thu hút công nghệ chiến lược, mời gọi chuyên gia tham gia xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế, bước đầu đã hình thành chính quyền điện tử thông qua chuyển đổi số. Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đề nghị TPHCM cần áp dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI) vào các lĩnh vực thiết yếu như phát triển nông nghiệp, y tế, giáo dục; đồng thời triển khai ngay việc trang bị các thiết bị chuyển đổi số đã được phê duyệt để đảm bảo bao phủ môi trường số trên toàn thành phố.
Sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đạt được nhiều kết quả khả quan, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đề nghị TPHCM cần tiếp tục rà soát lại việc phân công nhiệm vụ cho cấp sở và cấp xã, đồng thời kiểm tra kỹ lưỡng nguồn nhân lực trong các mảng đầu tư, tài chính và đất đai.
Đồng chí đề nghị thành phố phân định rõ nhiệm vụ Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND thành phố ủy quyền cho các sở, ngành, cũng như các việc sở, ngành giao nhiệm vụ xuống cho cấp xã, nhằm tạo thành một trục vận hành xuyên suốt. Đồng bộ với đó, nguồn lực về ngân sách và con người cũng phải được phân bổ theo đúng trục xuyên suốt này.
Bên cạnh công tác kiện toàn bộ máy, đồng chí Trưởng Ban Tổ chức Trung ương lưu ý TPHCM cần công khai các thủ tục hành chính trên hệ thống điện tử của thành phố, đặc biệt là các thủ tục phân quyền xuống cấp xã và sở, ngành để người dân nắm bắt, giám sát, đồng thời giúp công chức, viên chức có căn cứ thực thi nhiệm vụ. Đồng chí cũng thông tin thêm, TPHCM cùng với Hà Nội sẽ là hai địa phương được Ban Tổ chức Trung ương đối chiếu số lượng biên chế thực tế với các vị trí việc làm, nhằm hướng tới mục tiêu quản lý và phân định biên chế một cách chặt chẽ, khoa học, có căn cứ vững chắc và đạt được sự đồng thuận cao trong hệ thống chính trị.
Hình thành động lực tăng trưởng mới
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhận định, TPHCM sau sắp xếp có không gian phát triển thuận lợi. Đây là điều rất quan trọng để đóng góp vào tăng trưởng 2 con số của đất nước.
Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, với điều kiện, năng lực của mình, thành phố cần chuyển đổi nhanh mô hình tăng trưởng từ các động lực truyền thống qua mô hình dựa vào KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, bên cạnh khai thác tối đa những tiềm năng, lợi thế dư địa thì thành phố tập trung đẩy mạnh các động lực mới như Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM, khu thương mại tự do, hệ thống cảng biển, phát triển công nghiệp công nghệ cao… Theo đồng chí, thành phố đủ điều kiện để phát triển các động lực mới này, cùng với đó là phát triển đô thị thông minh, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cũng lưu ý thành phố cần tập trung thực hiện đảm bảo tiến độ và chất lượng công tác lập quy hoạch tổng thể thành phố. Đây là cơ sở để thu hút, triển khai các dự án đầu tư, phát triển thành phố.
TPHCM hiện nay có không gian phát triển với nhiều lợi thế, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức, do đó, thành phố cần sắp xếp không gian phát triển, chuyển từ đô thị truyền thống sang mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, có hệ thống kết cấu hạ tầng, quản trị thông minh, hiện đại.
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cũng nêu những vấn đề trọng tâm trong quá trình lập quy hoạch TPHCM cần lưu ý. Đó là, định hình lại cấu trúc không gian phát triển theo hướng tập trung, chuyên nghiệp hơn, có mức độ ưu tiên phát triển rõ ràng hơn. Đồng thời, tập trung nguồn lực cho các động lực phát triển tạo đột phá về KH-CN, đổi mới sáng tạo, công nghiệp logistic…
Thành phố cũng cần quan tâm tạo lập chuỗi liên kết chặt chẽ cho phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ; liên kết giữa các khu vực của thành phố và liên kết vùng. Cùng với đó, thành phố cần quan tâm đến các hệ sinh thái đặc thù, từ không gian sông nước, kênh rạch, hành lang xanh… để biến những đặc thù thành lợi thế cạnh tranh, sức hút của siêu đô thị TPHCM.
Chủ động nắm bắt cơ hội, củng cố vai trò đầu tàu
Đồng chí Lê Minh Trí, Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhận định, TPHCM trước đây luôn là đầu tàu kinh tế cả nước. Thành phố đi đầu trong đổi mới, đặc biệt là kinh tế tư nhân rất năng động, dẫn dắt. Tuy nhiên, thời gian gần đây, so với sự phát triển của một số thành phố trực thuộc Trung ương thì thành phố đang gặp những khó khăn nhất định trong việc duy trì vị thế dẫn dắt.
TPHCM cần tận dụng tối đa các điều kiện thuận lợi, những lợi thế sẵn có và cơ hội được Trung ương trao để giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế. Cơ hội và thách thức hiện nay có thể chuyển hóa lẫn nhau, vấn đề cốt lõi là cách tiếp cận và hành động. Trong bối cảnh Trung ương đang dành nhiều sự quan tâm, tạo cơ chế thuận lợi hơn cho TPHCM, trong đó, có việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt TPHCM, thành phố cần chủ động nghiên cứu, đề xuất các mô hình, cơ chế thử nghiệm mới, mạnh dạn đổi mới tư duy phát triển để tận dụng thời cơ.
TPHCM cần định vị rõ vai trò là trung tâm dịch vụ, tài chính, khoa học - công nghệ, đồng thời tính toán đồng bộ kết nối giữa trung tâm với khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu, khu vực Bình Dương và Đồng Nai để phát huy lợi thế tổng thể của vùng đô thị đặc biệt, mở rộng không gian phát triển và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Đồng chí Lê Minh Trí cũng lưu ý đến việc lựa chọn, triển khai các dự án đầu tư quy mô lớn, đặc biệt, việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, vướng mắc kéo dài được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Theo đồng chí, nếu giải quyết hiệu quả các “điểm nghẽn” này sẽ góp phần giải phóng nguồn lực rất lớn cho nền kinh tế, đồng thời củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân.
