Tranh cãi quanh Thông tư 02/2007 của Bộ Xây dựng

PMU - giải thể hay chuyển đổi?

22/03/2007 02:06

Theo Thông tư số 02/2007 được Bộ Xây dựng ban hành ngày 14-2-2007, nhiều ban quản lý dự án chuyên nghiệp (PMU) của các bộ, ngành, địa phương có nguy cơ đứng bên bờ của sự xóa sổ. Mới đây, Cục Giám định và quản lý chất lượng công trình giao thông đã kiến nghị Bộ GT-VT có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề nghị tạm hoãn việc thực hiện Thông tư này để các bộ, ngành có ý kiến và để thống nhất đối với việc xây dựng mô hình PMU mà Bộ KH-ĐT hướng dẫn.

Giải quyết tình trạng PMU làm chủ đầu tư

Trong Thông tư số 02, đáng lưu ý nhất là phần hướng dẫn về tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình với “điểm nhấn” chính là “số phận” của các PMU. Theo đó, có 2 hình thức tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình. Đối với trường hợp chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án, chủ đầu tư phải thành lập PMU, trừ trường hợp dự án có quy mô nhỏ, đơn giản có tổng mức đầu tư dưới 1 tỷ đồng. PMU là đơn vị trực thuộc chủ đầu tư, có tư cách pháp nhân hoặc sử dụng tư cách pháp nhân của chủ đầu tư để thực hiện quản lý dự án. Nhiệm vụ, quyền hạn của PMU do chủ đầu tư giao. Các PMU được giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Cũng theo Thông tư 02, đối với các PMU chuyên ngành do các bộ, ngành, địa phương đã thành lập để quản lý nhiều dự án thì phải được chuyển đổi thành tổ chức tư vấn quản lý dự án chuyên nghiệp hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp hoặc giải thể. Trường hợp PMU được giao quản lý một hoặc nhiều dự án mà dự án này được kết thúc trong năm 2007 thì các PMU được tồn tại nhưng phải củng cố, sắp xếp cho đủ năng lực để thực hiện nốt những nhiệm vụ còn lại. Sau khi dự án hoàn thành thì PMU phải được giải thể hoặc chuyển đổi hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Liên cho biết, mục tiêu mà Thông tư 02 đặt ra là giải quyết dứt điểm tình trạng các PMU đồng thời làm chủ đầu tư đang tồn tại bấy lâu tại các bộ, ngành, địa phương. “Ngoài việc xóa được tình trạng khép kín trong đầu tư xây dựng cơ bản, chúng ta còn cho ra đời những doanh nghiệp quản lý dự án chuyên nghiệp hoạt động cạnh tranh. Vì vậy chất lượng, hiệu quả của các dự án sẽ được nâng cao” - ông Liên nói.

Có nên cho giải thể PMU?

Theo Thông tư 02, chỉ có 2 con đường để các PMU lựa chọn: hoặc là phải giải thể, hoặc chuyển đổi thành các doanh nghiệp tư vấn. Tuy nhiên theo các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực XDCB, những biện pháp này dường như chỉ phù hợp với công tác quản lý dự án của ngành xây dựng, nơi việc xây dựng phần nhiều chỉ gói gọn trong các công trình dân dụng triển khai trong một phạm vi hẹp, có mức độ ảnh hưởng, tương tác xã hội không cao. Còn với các PMU lớn, chẳng hạn như các PMU thuộc Bộ GT-VT, những quy định này sẽ rất khó thực hiện.

Sau khi thông tư trên được ban hành, ngành GT-VT đã có nhiều ý kiến phản đối gay gắt. Ông Nguyễn Ngọc Long, Cục trưởng Cục Giám định và quản lý chất lượng công trình giao thông (Bộ GT-VT), cho rằng, những quy định của Thông tư 02 chưa phù hợp với thực tế, và sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng quản lý dự án xây dựng giao thông nếu bắt buộc phải thực hiện. Một lãnh đạo của PMU thuộc Bộ GT-VT lo ngại, nếu giải tán các PMU sau khi dự án hoàn thành (sau đó sẽ lập những PMU tương ứng khi có những dự án mới) sẽ không chỉ tạo ra bất ổn trong đội ngũ cán bộ, mà còn dẫn tới những khó khăn nhất định trong việc nâng cao trình độ tiến tới chuyên nghiệp hóa công tác quản lý dự án. Không chỉ có thế, theo thống kê hiện nay cả nước có khoảng 1.000 PMU với hàng ngàn cán bộ công nhân viên, nếu tiến hành giải tán sẽ là một sự xáo trộn và lãng phí lớn.

Ngoài ra, những nội dung của Thông tư 02 có sự khác biệt lớn so với Thông tư số 03/2007 ngày 12-3-2007 của Bộ KH-ĐT về hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của ban quản lý chương trình, dự án ODA cũng như những khuyến nghị của Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) về “cơ chế hoạt động của các PMU”. Vì vậy, bên cạnh đề nghị cho hoãn thực hiện Thông tư 02, Cục Giám định và quản lý chất lượng công trình giao thông (Bộ GT-VT) cho rằng, cần tổ chức một hội nghị các PMU và các chủ đầu tư, để thảo luận về vấn đề này.

HÀM YÊN

Thẩm định một dự án xây dựng không quá 40 ngày

* Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể về quản lý dự án đầu tư xây dựng

Thời gian thẩm định một dự án xây dựng sẽ không quá 40 ngày. Đó là nội dung quan trọng nhất trong Thông tư số 02/2007/TT-BXD của Bộ Xây dựng về lập, thẩm định, phê duyệt dự án, giấy phép và tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình. Theo đó, thời gian thẩm định đối với dự án nhóm A không quá 40 ngày làm việc, trong đó thẩm định thiết kế cơ sở không quá 20 ngày làm việc. Đối với dự án nhóm B, thẩm định không quá 30 ngày làm việc và nhóm C không quá 20 ngày làm việc.

Thông tư cũng nêu, trường hợp dự án không có trong quy hoạch ngành hoặc không phù hợp với quy hoạch ngành được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì trước khi lập dự án đầu tư xây dựng công trình, chủ đầu tư phải báo cáo Bộ quản lý ngành; xem xét, bổ sung quy hoạch theo thẩm quyền hoặc trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận. Trường hợp dự án không có trong quy hoạch xây dựng hoặc chưa có quy hoạch xây dựng thì trước khi lập dự án đầu tư xây dựng công trình, chủ đầu tư phải báo cáo UBND cấp tỉnh để được xem xét chấp thuận về vị trí, quy mô, tổng mặt bằng của dự án; đồng thời UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức điều chỉnh hoặc lập quy hoạch xây dựng theo quy hoạch. Khi áp dụng hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án thì chủ đầu tư phải thành lập Ban quản lý dự án, trừ trường hợp dự án có quy mô nhỏ, đơn giản có tổng mức đầu tư dưới 1 tỷ đồng. Các dự án sử dụng vốn ODA có quy định riêng về việc lập, thẩm định và phê duyệt dự án.

A.P.