Việc sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh không phải mới. Tuy nhiên, từ ngày 1-7-2026, khi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 17/2023/NĐ-CP có hiệu lực, cách xác định mức tiền bản quyền có sự thay đổi.
Chủ quán xoay xở với quy định mới
Những ngày qua, nhiều chủ quán cà phê đã dành nhiều thời gian tìm hiểu quy định về tiền bản quyền hơn là tính toán chuyện kinh doanh. Theo anh Hoàng Vũ, chủ một quán cà phê tại phường Gò Vấp (TPHCM), điều khiến anh băn khoăn là chưa biết phải bắt đầu từ đâu để thực hiện đúng quy định. "Tôi chưa rõ nếu phải trả tiền bản quyền thì cần đăng ký ở đâu, thực hiện thủ tục như thế nào. Hiện quán tạm ngừng mở nhạc để nghe ngóng thêm", anh Vũ chia sẻ.
Tương tự, anh Nguyễn Công Hoan, chủ quán cà phê trên đường Điện Biên Phủ (xã Ngãi Giao, TPHCM), nói rằng đến nay anh vẫn chưa biết về đối tượng phải đóng phí, mức phí, đơn vị thu phí vì chưa có hướng dẫn rõ ràng. Theo anh Hoan, thời điểm này, quán chủ yếu phục vụ khách xem các trận đấu World Cup, chỉ thỉnh thoảng mở nhạc do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra hoặc các bản nhạc miễn phí bản quyền. Nếu chi phí bản quyền phát sinh ở mức cao, quán sẽ cân nhắc chuyển hẳn sang các nguồn nhạc được phép sử dụng miễn phí nhằm giảm chi phí vận hành.
Trong khi đó, tại một số khu vực kinh doanh dịch vụ du lịch, như ở phường Vũng Tàu (TPHCM), nhiều quán cà phê nhỏ vẫn mở nhạc như trước. Chị Lê Thị Phương, bán cà phê trên đường Hồ Quý Ly, cho hay: "Tôi buôn bán nhỏ lẻ, lại chưa rành cách đăng ký bản quyền thế nào, vẫn tạm thời mở nhạc như trước".
Thực hiện thanh toán tiền bản quyền ra sao?
Theo luật sư Mai Thị Thảo (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), việc quán cà phê mở nhạc phục vụ khách hàng phải trả tiền bản quyền đã được áp dụng theo quy định tại Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 26-4-2023.
Điểm thay đổi từ ngày 1-7-2026 xuất phát từ việc Nghị định số 134/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 17/2023/NĐ-CP. Đồng thời, do mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1-7-2026, nên các mức tiền bản quyền được tính trên cơ sở mức lương này cũng được điều chỉnh tương ứng.
Về cách thực hiện, luật sư Đậu Đức Ninh (Đoàn Luật sư TPHCM) cho biết, theo Điều 34 Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình theo quy định nêu trên phải chủ động liên hệ với chủ sở hữu quyền tác giả; người biểu diễn; chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình hoặc với tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan.
Các bên sử dụng có trách nhiệm cung cấp danh mục, thời lượng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã khai thác và thanh toán tiền bản quyền theo quy định của pháp luật. Trường hợp không xác định được hoặc không thể liên hệ trực tiếp với chủ sở hữu quyền, tổ chức, cá nhân sử dụng có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hiện tại, các chủ cơ sở kinh doanh thường liên hệ với Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam - VCPMC. VCPMC được ủy quyền thu phí và cấp phép sử dụng cho nhiều tác phẩm trong nước lẫn quốc tế. Chủ quán có thể truy cập website www.vcpmc.org để liên hệ ký hợp đồng, được tư vấn mức phí theo công thức quy định (dựa trên diện tích, hệ số điều chỉnh và mức lương cơ sở).
Minh bạch việc thu tiền bản quyền
Bên cạnh những băn khoăn về cách thực hiện, nhiều chủ cơ sở kinh doanh mong việc thu và quản lý tiền bản quyền được công khai, minh bạch hơn. Ông Nguyễn Tấn Kiệt (ngụ xã Bình Lợi, TPHCM), người nhiều năm kinh doanh dịch vụ karaoke tại TPHCM, cho biết, cơ sở của ông trước đây đã thực hiện nghĩa vụ đóng tiền bản quyền thông qua đơn vị đại diện tập thể quyền tác giả. Tuy nhiên, trong một lần được đoàn kiểm tra liên ngành yêu cầu cung cấp danh mục bài hát đang sử dụng, thông tin về chủ sở hữu quyền tác giả và căn cứ chứng minh quyền khai thác tác phẩm, ông liên hệ đơn vị thu tiền bản quyền để đề nghị hỗ trợ nhưng không nhận được các thông tin cần thiết.
Từ thực tế đó, ông Kiệt cho rằng các đơn vị đại diện quyền tác giả cần công khai danh mục tác phẩm được ủy quyền, căn cứ thu, cơ chế phân phối tiền bản quyền cũng như trách nhiệm hỗ trợ cơ sở kinh doanh khi có yêu cầu đối chiếu, kiểm tra. Khi đó, người kinh doanh mới yên tâm thực hiện nghĩa vụ, và quá trình triển khai nhận được sự đồng thuận.
