Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nêu rõ sự thay đổi có tính bước ngoặt trong tư duy xây dựng pháp luật. Nếu trước đây đặt trọng tâm vào “xây dựng và hoàn thiện” thì trong giai đoạn tới cần tập trung vào “hoàn thiện” hệ thống pháp luật.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết, Kết luận số 09 đặt ra 3 mục tiêu cốt lõi trong tạo lập cấu trúc hệ thống pháp luật. Đó là bảo đảm tính hiện đại, hợp lý, khoa học và bao quát đầy đủ các lĩnh vực xã hội, hướng tới các chuẩn mực chung về dân chủ, minh bạch, dễ tiếp cận; đặc biệt là chuyển đổi hệ thống pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia. Pháp luật phải đóng vai trò dẫn dắt, “đi trước mở đường” để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực mới như công nghệ tài chính (Fintech), trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox)…
Song song với Kết luận số 09, Bộ Chính trị cũng yêu cầu xây dựng Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Chiến lược này sẽ thay thế Nghị quyết số 48-NQ/TW về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; Nghị quyết số 49-NQ/TW về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 và Kết luận số 27-KL/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, Đề án Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới có thể coi là “bản thiết kế 3D tổng thể”, không chỉ kế thừa Kết luận số 09 mà còn gắn liền với các dấu mốc lịch sử quan trọng. Chiến lược này kỳ vọng tạo ra một hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, đáp ứng tối đa yêu cầu thực tiễn và hội nhập quốc tế.
Thời gian tới, trọng tâm công tác sẽ tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ lớn cần được hoàn thiện ngay trong năm 2026 gồm:
Tập trung sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bao hàm cả công tác ban hành và tổ chức thi hành pháp luật. Mục tiêu chính là thực hiện triệt để nguyên tắc “1-1” (một chủ thể thẩm quyền chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm), đơn giản hóa hệ thống và tăng cường cơ chế giải thích, hướng dẫn áp dụng pháp luật ngay trong văn bản.
Thực hiện tổng rà soát hệ thống pháp luật trên quy mô toàn quốc, do Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ trì phối hợp với Chính phủ, trong đó Bộ Tư pháp, các đơn vị pháp chế và Sở Tư pháp địa phương giữ vai trò nòng cốt. Nguyên tắc là cơ quan quản lý mảng lĩnh vực nào thì chịu trách nhiệm rà soát mảng đó, các cơ quan Tư pháp đóng vai trò điều phối.
Xây dựng Đề án Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
