Mùa lịch 2005 đã điểm. Như mọi năm, lịch blốc do nhà nước độc quyền in, xuất bản, phát hành với số lượng 12 triệu 500 ngàn blốc. Lịch tờ, đơn vị nào muốn làm thì liên hệ với các Nhà Xuất bản để lấy giấy phép với giá từ 1,5 triệu đến 2 triệu đồng gọi là quản lý phí.
Dự báo về tình hình lịch blốc năm nay có 2 vấn đề phức tạp đáng báo động trước: Một là đề phòng nhà in in dư blốc. Năm ngoái có hiện tượng chưa đến ngày phát hành đã có lịch blốc bán ngoài thị trường. Hàng năm người ta in dôi khoảng 1 triệu blốc mà vẫn là hàng chính phẩm! Hai là tình trạng làm blốc lậu, nhà in có thể đưa cả bản kẽm ra ngoài nên khi in lậu giống nguyên xi, chỉ thiếu tem chống giả.
Tuy nhiên hiện tượng in giả tem chống giả đã xuất hiện nên cuối cùng chuyện làm lậu lịch blốc rất khó phát hiện. Về lịch tờ, năm nay mẫu mã tương đối nhiều. Xu thế chọn hình trên lịch tờ nhỏ lại chủ yếu thiên về phong cảnh và tranh vẽ, có kết hợp cả thư pháp cho người xem cảm thấy không đơn điệu. Người ta ngắm cảnh rồi đọc chữ ngẫm nghĩ. Xu thế đầu ra của lịch tờ không còn bán lẻ mà người ta đi vào các đơn vị cơ quan có nhu cầu biếu lịch Tết. Mẫu mã được chọn lọc phù hợp với từng đơn vị, từng ngành nghề.
Kinh doanh lịch tờ đã được bỏ độc quyền từ nhiều năm qua, tuy nhiên Cục Xuất bản vẫn có phần còn dành sự ưu tiên về lịch túi cho NXB VHTT khiến mẫu mã loại lịch này kém phong phú và không mang ý nghĩa thực tế trong tình hình cạnh tranh bình đẳng hiện nay. Ví dụ NXB Bưu điện nếu được làm lịch túi có thể đưa vào một số nội dung ngành nghề phù hợp, hay NXB Đại học Quốc gia có lịch túi sẽ đưa được một số thông tin về trường học vào rất có lợi cho sinh viên, NXB Âm nhạc có thể in nhạc phẩm phục vụ những người yêu nhạc làm phong phú đời sống tinh thần. Thật ra không ai ra văn bản chỉ có NXBVHTT được làm lịch túi, nhưng người ta không cấp giấy phép cho các NXB nào khác làm lịch túi thì cầm bằng tự hiểu ai được độc quyền?
Một cảnh báo khác về hiện tượng nhiều người dáng vẻ bề ngoài lịch sự, ăn nói lưu loát, ngọt ngào đi chào hàng bán lịch cho các cơ quan, đơn vị. Khi có nơi đặt hàng, chúng xin ứng trước vài triệu tới vài chục triệu đồng tùy hợp đồng rồi bỏ trốn. Hầu như đại gia làm lịch nào cũng bị, ngay cả nhiều Nhà xuất bản cũng không tránh khỏi bị mượn danh nghĩa đi lừa đảo. Thủ đoạn của chúng là trưng mẫu đẹp, đưa giá hạ, chiều ý khách hàng dù khó cách mấy miễn sao ký được hợp đồng để xin tạm ứng tiền rồi chuồn thẳng…
Một dự báo đáng mừng của mùa lịch năm nay là tình hình xuất khẩu lịch khả quan hơn. Các nơi làm lịch cho biết nhu cầu xuất khẩu lịch 2005 tăng đáng kể (khoảng 30%) so với năm ngoái.
XUÂN THÁI
