Thiếu cơ chế phối hợp trong đặt hàng, in ấn, cung ứng sách giáo khoa: Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận trách nhiệm

Ngày 15-9, tại hội nghị giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Đoàn Trung Kiên đã báo cáo về tình hình cung ứng sách giáo khoa (SGK) phục vụ năm học 2026-2027 đang được dư luận quan tâm.

Theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN), đến hết ngày 14-9, tổng nhu cầu SGK được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản. Chiều 14-9, Bộ tổ chức họp trực tuyến với Sở GD-ĐT của 34 tỉnh, thành phố để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu SGK.

Bộ GD-ĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm khi công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của NXBGDVN chưa đầy đủ; các giải pháp xử lý hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn sách chưa đủ nhanh và linh hoạt.

Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa chủ động, dẫn đến có khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ SGK và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh tại một số nơi còn chưa kịp thời.

Về giải pháp trước mắt, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Đoàn Trung Kiên cho biết sẽ tập trung xử lý số SGK còn thiếu đã được xác nhận; chỉ đạo NXBGDVN điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế; ưu tiên các địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách.

Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan. Các cơ sở giáo dục đồng thời khai thác sách tại thư viện, tận dụng sách cũ còn sử dụng được nhằm hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Về lâu dài, Bộ GD-ĐT sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.

Ngày 15-9, trao đổi với phóng viên Báo SGGP, ông Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng Thành viên, Tổng Giám đốc NXBGDVN, cho biết, đơn vị sử dụng hơn 2.000 tỷ đồng vốn vay ngắn hạn cho nhiệm vụ đấu thầu, in, vận chuyển và cung ứng SGK. Nguồn vốn này về cơ bản chỉ đủ đáp ứng nhu cầu phục vụ sản xuất SGK cho từng năm học. NXBGDVN phải xây dựng kế hoạch sản xuất trên cơ sở sản lượng cụ thể, không thể in dự trữ một khối lượng sách quá lớn khi chưa xác định được nhu cầu.

Cũng theo ông Nguyễn Tiến Thanh, năm nay NXBGDVN đã hoàn thành việc in và cung ứng toàn bộ số lượng đặt hàng ban đầu trước ngày 30-7. Sau ngày 30-7, do nhu cầu thực tế tăng cao so với dự báo, các địa phương tiếp tục phát sinh 7 đợt đặt hàng bổ sung, với tổng số lượng gần 70 triệu bản, tương đương mức tăng gần 40% so với kế hoạch ban đầu.

Từ thực tế năm nay, ông Nguyễn Tiến Thanh đề xuất giải pháp căn bản là xây dựng một cơ chế phối hợp thống nhất, có dữ liệu chính thức, có đầu mối điều phối, có thời hạn chốt nhu cầu và phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể.