Những năm gần đây, các bệnh viện (BV) tư ra đời và phát triển đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương xã hội hóa y tế. Các BV tư đi vào hoạt động đã chia sẻ khối lượng công việc khám và điều trị cho các BV công vốn quá tải từ lâu nay, góp phần nâng chất lượng điều trị và cho phép người bệnh có quyền lựa chọn nơi khám chữa bệnh phù hợp với thu nhập... Tuy nhiên, chất xám trong ngành y tế của TPHCM có hạn. Trong khi chưa chuẩn bị kịp nhân sự để tồn tại và phát triển, các BV tư không thể không chiêu dụ đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng… sẵn có – vốn đang thuộc biên chế của các BV công. Nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành y đã bị xâu xé, căng mỏng...
Có tiền được chọn bác sĩ “xịn”!
TPHCM đang bị chảy máu chất xám trong đội ngũ bác sĩ. Ảnh: Việt Dũng
Đó là lời tư vấn của Khoa Phụ sản một BV tư trên đường An Dương Vương, Q5 khi chúng tôi đến tìm hiểu việc “sanh dịch vụ”. Không chỉ đưa ra bảng giá cao gấp chục lần BV công, nơi đây còn tư vấn “nên chọn dịch vụ trọn gói, sẽ được chọn bác sĩ “xịn” hộ sanh”. Với số thu nhập ít ỏi của một công chức, tôi hiểu rằng “đây không phải là nơi dành cho người có thu nhập như mình”.
Trên vách tường của Khoa Phụ sản này, một dọc tên tuổi các y bác sĩ nổi tiếng của BV Hùng Vương, BV Từ Dũ, BV Đại học Y Dược… được trưng ra để khách hàng lựa chọn.
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết một phần trong số tên tuổi trên là các y bác sĩ đã về hưu hợp tác làm việc với Khoa Phụ sản này, một phần vẫn đương nhiệm tại các BV công và sẽ “chạy sô” theo nhu cầu của bệnh nhân.
Chúng tôi hỏi: “Các bác sĩ nghỉ hưu thì yếu, mắt kém, làm sao an tâm?”. Cô tiếp tân trả lời: “Thì anh cứ chọn bác sĩ còn đang tại chức”. “Nếu bà xã tôi đau bụng ngay trong giờ hành chánh thì làm sao các bác sĩ bỏ việc ở BV công mà chạy đến đây đỡ sanh?”. “Anh yên tâm, BV điện thoại là họ có mặt 24/24 giờ”…
Một thực tế là trong quá trình xã hội hóa y tế, số lượng BV tư tăng lên thì nhân sự của các BV công cũng hao hụt tỷ lệ thuận. Những tháng qua, rất nhiều điều dưỡng viên và cán bộ y tế ở BV Nh. xin nghỉ việc hay cố tình vi phạm để được… đuổi việc.
Khi tìm hiểu nguyên nhân, Ban Giám đốc BV này mới vỡ lẽ ra rằng, các điều dưỡng, y bác sĩ của họ đã đầu quân cho BV VP với mức thu nhập rất cao. Gần đây nhất, BV T. TPHCM cũng “bó tay” trước việc 10 bác sĩ của viện xin nghỉ đồng loạt để sang làm cho một cơ sở y tế tư nhân khác ở khu Nam Sài Gòn, lý do chính chỉ là tiền lương! Như vậy, theo đà phát triển của xã hội hóa y tế, các BV tư ngày càng tăng về số lượng và phát triển về quy mô thì nhân sự chất lượng cao từ các BV công cũng sẽ ngày một “teo” lại. Lúc đó, người nghèo đến BV công sẽ khó với tới các dịch vụ y tế tốt nhất!
“Nước chảy chỗ trũng”
TPHCM hiện có 5.000 bác sĩ và 7.000 điều dưỡng trong tổng số 23 bệnh viện, 76 phòng khám đa khoa. Nhưng dù các BV công có được tăng cường, bổ sung nhân sự và cải thiện thu nhập thì vẫn không chạy theo kịp các BV tư với chế độ và mức thu nhập cao hơn. BV V., nơi được xem là một mô hình xã hội hóa y tế khá thành công ở TPHCM, có 400 cán bộ nhân viên với khoảng gần 100 bác sĩ các chuyên khoa, còn lại là điều dưỡng, y tá, kỹ thuật viên.
Hơn 7 năm kể từ khi thành lập, BV V. không thể tự đào tạo hơn 400 con người như vậy. Ngay bác sĩ N.V.L., Thầy thuốc ưu tú, Giám đốc BV, dù đã nghỉ hưu từ lâu nhưng vẫn phải cầm dao mổ. Ông thừa nhận: “Thiếu bác sĩ là tình trạng chung, ngay như tôi buổi sáng vừa nhận quyết định nghỉ hưu tại BV Chợ Rẫy, buổi chiều đã nhận việc tại BV này rồi”.
Chúng tôi hỏi: “Thưa bác sĩ, bằng cách nào BV giải quyết được bài toán thiếu nhân sự?”. “Hiện chúng tôi có 30 bác sĩ từ các BV khác đến cộng tác, vì nhân sự mới ra trường chưa có kinh nghiệm, chưa thể sử dụng ngay được. Riêng Khoa Sản, cũng có 10 bác sĩ giàu kinh nghiệm ở các BV phụ sản công đến cộng tác…”.
Đặt câu hỏi về thu nhập của y bác sĩ ở BV, bác sĩ N.V.L. chỉ khẳng định cán bộ và nhân viên y tế làm việc ở BV đều có “thu nhập đủ sống”! Tuy nhiên, ông khẳng định nhân sự đã làm việc ở BV rồi thì chẳng ai có ý định “ra đi” cả. Như vậy, trong tiến trình xã hội hóa y tế quá nhanh như hiện nay, không thể không nhìn thấy một điều: nhân lực từ các BV công, được đào tạo và trui rèn qua thực tế, sẽ lần lượt tìm đến các BV tư. Đây là “mặt trái” cần sớm được nhìn nhận và có biện pháp khắc phục.
TUẤN SƠN-MINH ANH
