Tìm lợi thế cạnh tranh cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam

Tạo dựng niềm tin bằng thể chế

Khi nhắc đến những lợi thế cạnh tranh của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC), thì những ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân được nói đến khá nhiều. Chi phí hoạt động tại VIFC được tính toán chỉ bằng khoảng 1/3 so với nhiều trung tâm tài chính khác ở châu Á như Singapore, Hồng Công hay Dubai. Đây được đánh giá là yếu tố then chốt để thu hút các tập đoàn đa quốc gia, các công ty khởi nghiệp quan tâm đến việc tối ưu hóa chi phí.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đang sở hữu một đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng được nhu cầu của nhiều tập đoàn lớn… Tuy nhiên, điều các nhà đầu tư quốc tế chờ đợi vẫn nhiều hơn thế.

Chia sẻ với PV báo SGGP, TS Tony Trần, Giám đốc chính sách Việt Nam của TOTM Labs (một trung tâm ươm tạo và phát triển các giải pháp công nghệ), cho rằng, nhà đầu tư, tổ chức quốc tế thường ra quyết định dựa trên 3 trụ cột: Sự ổn định và khả năng tiên liệu của khung pháp lý; cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy, theo chuẩn quốc tế, bao gồm trọng tài và tòa án chuyên trách cho trung tâm tài chính; quy định rõ ràng cho cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).

“Niềm tin thể chế và tốc độ thực thi là tài sản cạnh tranh lớn nhất mà một trung tâm tài chính non trẻ phải xây dựng, và đó cũng là yếu tố mà theo tôi Việt Nam cần quan tâm nhiều nhất”, ông Tony Trần nhận định.

Đồng quan điểm, GS-TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng, việc Việt Nam thúc đẩy xây dựng VIFC không chỉ đặt ra yêu cầu về hạ tầng tài chính và công nghệ, mà còn đòi hỏi một hạ tầng pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp hiện đại, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế. Theo ông Hạnh, đây là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các trung tâm tài chính quốc tế.

Tìm kiếm sản phẩm chủ lực

Luật sư Trương Nhật Quang, Công ty Luật YKVN, cho rằng, Việt Nam đã thiết lập cơ sở pháp lý, cho phép áp dụng một số cơ chế đặc thù, bao gồm việc tham chiếu luật nước ngoài, thông lệ quốc tế và cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên biệt. Tuy nhiên, điều nhiều nhà đầu tư quan tâm là thời điểm các cơ chế này chính thức đi vào vận hành. Bên cạnh đó, khả năng kết nối giữa trung tâm tài chính với nền kinh tế trong nước cũng là vấn đề được nhiều tổ chức quan tâm.

Theo ông Quang, một yếu tố quan trọng khác là các sản phẩm và dịch vụ tài chính đủ sức hấp dẫn để thu hút dòng vốn và hoạt động giao dịch.

Tại cuộc họp về việc tiếp tục triển khai hoạt động của VIFC, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan và 2 thành phố (TPHCM và Đà Nẵng) xác định danh mục các sản phẩm, dịch vụ của trung tâm tài chính, trước hết là các sản phẩm, dịch vụ gắn với thương mại, đầu tư để thu hút nguồn lực phát triển cho 2 thành phố, phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm trên địa bàn.

Theo Thủ tướng, ngoài các nghị định đã có, cần tiếp tục nghiên cứu các quy định mới nhằm tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng có một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới chủ chốt.

Đi sâu vào phân tích những nhóm sản phẩm có khả năng trở thành điểm nhấn cho VIFC, TS Tony Trần đề cập thêm 3 nhóm chính. Thứ nhất, tài chính hạ tầng và tài chính xanh. Đây là nhóm sản phẩm có nhu cầu thực, gắn trực tiếp với 2 thành phố và phù hợp với "khẩu vị" của các quỹ đầu tư quốc tế. Tiếp theo là các dịch vụ tài sản số trong khuôn khổ sandbox của VIFC. Cuối cùng là nhóm thanh toán xuyên biên giới và hạ tầng tài chính số. Đây là nhóm sản phẩm không chỉ phục vụ Việt Nam mà còn góp phần thúc đẩy nền kinh tế số của cả khu vực ASEAN.