Theo cô La Trần Huyền Diệu, giáo viên Trường THCS Âu Lạc (phường Tân Sơn Nhất), trăn trở lớn nhất hiện nay của nhiều giáo viên là làm sao kiểm tra tỷ lệ phần trăm nội dung do AI tạo ra trong một bài thuyết trình, sản phẩm học tập của học sinh. Cùng với đó, các công cụ AI đang cho phép người dùng sử dụng miễn phí. Đây vừa là thuận lợi, song cũng đồng thời là bất lợi do dữ liệu học tập bị phân tán bởi giữa các công cụ thiếu tính liên kết.
TS Trần Trọng Toàn, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết tới đây quy mô và phương thức vận hành trường học thay đổi. Khi đó, vai trò của hiệu trưởng không còn quản lý công việc theo sự vụ hàng ngày mà cần chuyển đổi qua quản trị bằng quy trình, đảm bảo toàn bộ hệ thống vận hành hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, dữ liệu người học nhiều nơi còn phân tán, các đơn vị báo cáo hoạt động theo hình thức thủ công, hiệu trưởng chậm ra các quyết định về quản lý và định hướng chuyên môn.
Theo ThS Phạm Hoàng Uyên, chuyên gia đến từ Hội đồng khảo thí, Đại học Cambridge (Vương quốc Anh), để giải bài toán chi phí khi sử dụng các công cụ AI, cán bộ quản lý trường học và giáo viên có thể khai thác tối đa các tính năng đang cho phép sử dụng miễn phí, chủ động tạo lập “ngân hàng câu lệnh” để tiết kiệm thời gian sử dụng.
Đánh giá cao sự nỗ lực và chủ động của các trường học trong việc đẩy mạnh ứng dụng AI vào công tác quản lý và dạy học, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM Lê Thụy Mỵ Châu lưu ý công tác bồi dưỡng cần “phân tầng” theo năng lực giáo viên, không quá tạo áp lực cho các thầy, cô lớn tuổi. Trường học có thể phân công giáo viên trẻ hỗ trợ giáo viên lớn tuổi, lan tỏa các mô hình hay, cách làm hiệu quả từ đội ngũ giáo viên cốt cán ra toàn bộ giáo viên ở cơ sở giáo dục. Trong đó, hiệu trưởng cần thay đổi tư duy quản lý, chuyển từ kiểm tra hồ sơ chuyên môn, kế hoạch bài dạy qua đánh giá chất lượng tiết dạy thực tế, mức độ hứng thú của học sinh. Đối với giáo viên, cần xác định tư duy then chốt là phải làm chủ công nghệ. “AI là công cụ hỗ trợ mạnh mẽ việc xử lý dữ liệu, tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại, tối ưu hóa thời gian chuẩn bị bài giảng cho giáo viên. Tuy nhiên không thể thay thế hoàn toàn vai trò, vị trí trung tâm của người thầy”, bà Lê Thụy Mỵ Châu nhấn mạnh.
ThS Trần Châu Thanh Thiện, quyền Trưởng Bộ môn Trí tuệ Nhân tạo, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng yêu cầu phân biệt sản phẩm do con người thực hiện hay do AI tạo ra ngày càng khó khăn do AI liên tục tự học và cải tiến. Do đó, thay cho việc tìm cách kiểm soát, người thầy cần chuyển từ “đánh giá sản phẩm cuối cùng” sang “đánh giá quá trình”, tập trung vào tư duy phản biện và khả năng giải trình của người học. Học sinh phải chứng minh được quá trình tạo ra sản phẩm, thậm chí có thể phản biện lại kết quả được tạo ra bởi AI để hoàn thiện sản phẩm học tập cuối cùng, thể hiện được khả năng tư duy và sáng tạo của người học. Riêng đối với công tác quản trị nhà trường, các chuyên gia khuyến nghị việc triển khai AI cần dựa trên nhu cầu thực tế, tuân thủ tuyệt đối các quy định về an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu của học sinh và đảm bảo tính liêm chính trong học thuật.
