Hội thảo nằm trong khuôn khổ giai đoạn 2 của Sáng kiến Khu công nghiệp Net Zero (NZIP) Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Viện trưởng HIDS Phạm Bình An cho biết giai đoạn 2 của sáng kiến NZIP đã đưa ra hai mô hình tài chính thí điểm tại Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP) và KCN Becamex VSIP. Nhóm nghiên cứu đang tập trung tháo gỡ hai "nút thắt" cốt lõi, gồm kích cầu vật liệu xây dựng phát thải thấp và khơi thông dòng vốn cho các dự án khử carbon cấp phân khu.
Phát biểu tại hội thảo, ông Phat Pumchawsaun, Trưởng bộ phận Đông Nam Á của Trung tâm Climateworks, nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay là thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp phát thải carbon thấp. Tuy nhiên, phân tích của Climateworks cũng chỉ ra rằng khoảng trống tài chính cho chuyển đổi công nghiệp hiện mang tính cấu trúc do nhu cầu còn phân tán và thiếu các công cụ chia sẻ rủi ro.
Bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Australia tại TPHCM, khẳng định Australia đang hiện thực hóa các cam kết hỗ trợ thông qua nhiều sáng kiến tài chính như Quỹ đầu tư tác động ADI trị giá 250 triệu đôla Úc và khoản vay 75 triệu USD cho VPBank để phục vụ tài chính xanh và hạ tầng thiết yếu tại Việt Nam.
Tại hội thảo, ThS Trần Văn Bích, nguyên Trưởng Phòng Phát triển Kinh tế (HIDS), trình bày bức tranh tổng thể và định hướng phát triển công nghiệp của TPHCM. TPHCM hiện chiếm hơn 20% giá trị sản phẩm công nghiệp của cả nước và đang quản lý 116 dự án khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 48.464 ha. Thành phố xác định mô hình trụ cột tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, điện tử và chế biến thực phẩm.
Theo ông, TPHCM định hướng đến năm 2030–2045 sẽ tái cơ cấu theo hướng "xanh - công nghệ cao - giá trị gia tăng lớn", giảm dần các ngành thâm dụng tài nguyên và ô nhiễm, thay vào đó là ưu tiên các ngành chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và vật liệu mới. Đặc biệt, mục tiêu trọng tâm là chuyển đổi các KCN hiện hữu sang mô hình KCN sinh thái và thông minh, gắn liền với việc kiểm kê khí nhà kính và phát triển thị trường tín chỉ carbon.
