Công cụ quản lý hiệu quả
Xã Trừ Văn Thố là địa phương đầu tiên của TPHCM và cả nước phối hợp với Sở KH-CN TPHCM thí điểm ứng dụng UAV để ghi nhận hiện trạng địa bàn, thu thập dữ liệu hình ảnh từ trên cao và xây dựng các lớp thông tin không gian phục vụ quản lý địa phương.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trừ Văn Thố Lưu Văn Long, là xã vùng xa của TPHCM, giáp TP Đồng Nai, có khu công nghiệp Cây Trường hơn 700ha cùng khu công nghiệp Bàu Bàng mở rộng. Xã đặt mục tiêu đến năm 2030 tăng mạnh tỷ trọng công nghiệp, thương mại và dịch vụ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao để nâng thu nhập người dân. Trong khi đó, đặc điểm địa bàn rộng với nhiều khu dân cư, đất nông nghiệp, giao thông và kênh rạch khiến việc quản lý bằng phương pháp truyền thống gặp nhiều khó khăn. Sau khi được chọn thí điểm, địa phương đã phối hợp triển khai bay khảo sát ngay trong tháng 6. Dữ liệu do UAV thu thập tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu trực quan, đồng bộ và có khả năng cập nhật thường xuyên, hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý.
Sau xã Trừ Văn Thố, các xã: Bàu Bàng, Tân Vĩnh Lộc, Bến Cát, Cần Giờ và Hưng Long cũng bắt đầu triển khai. Chủ tịch UBND xã Hưng Long Huỳnh Văn Phạm Hồng, cho biết xã có diện tích gần 36km2, tốc độ đô thị hóa nhanh. Công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, quy hoạch từ trước đến nay chủ yếu dựa vào kiểm tra thực địa nên khó có cái nhìn tổng quan, phát hiện kịp thời các trường hợp xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm đất đai hoặc hành lang kênh rạch. Trong khi đó, yêu cầu xây dựng chính quyền số đòi hỏi địa phương phải có cơ sở dữ liệu đồng bộ, được cập nhật thường xuyên.
Theo ông Huỳnh Văn Phạm Hồng, địa phương đã phê duyệt chủ trương thuê dịch vụ công nghệ ứng dụng UAV kết hợp GIS (hệ thống thông tin địa lý) cho ra mô hình bản sao số (Digital Twin) để xây dựng cơ sở dữ liệu không gian, theo dõi biến động hiện trạng theo thời gian thực, hỗ trợ phát hiện vi phạm về đất đai, xây dựng và môi trường, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.
Hướng đến triển khai trên toàn thành phố
Phó Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Phạm Huỳnh Quang Hiếu cho biết, dự án được Sở KH-CN phối hợp cùng Công ty CT UAV và Công ty GASCO-LAE (thuộc Tập đoàn CT Group) triển khai, nằm trong Kế hoạch 200/KH-UBND ngày 18-5-2026 của UBND TPHCM về phát triển kinh tế tầm thấp trên địa bàn thành phố đến năm 2030. Nhiệm vụ của CT UAV đảm nhiệm việc khảo sát, lập bản đồ số bằng UAV, còn GASCO-LAE phát triển các dịch vụ kinh tế không gian tầm thấp.
Theo ông Hiếu, so với phương pháp truyền thống, sử dụng UAV tăng khả năng khảo sát nhanh trên diện tích lớn, tiếp cận những khu vực khó quan sát trực tiếp và tạo ra nguồn dữ liệu trực quan, đồng bộ, có thể cập nhật theo thời gian thực. Nguồn dữ liệu này giúp chính quyền địa phương giảm phụ thuộc vào các báo cáo rời rạc, đồng thời bổ sung công cụ phục vụ phân tích, dự báo và ra quyết định. Sở KH-CN TPHCM đang tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương nghiên cứu mô hình thuê dịch vụ trọn gói để ứng dụng UAV trong quản lý trật tự đô thị, xây dựng, quản lý rừng, nông nghiệp công nghệ cao, giao nhận hàng hóa và y tế khẩn cấp, hướng đến triển khai tại toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu.
Dự án sử dụng UAV của CT Group có thời gian bay tối đa 60 phút, phạm vi điều khiển đến 15km và camera 4K HD phục vụ thu thập dữ liệu từ trên cao. Theo doanh nghiệp, thiết bị có tỷ lệ nội địa hóa 87,5%, do đội ngũ kỹ sư Việt Nam thiết kế, chế tạo và tích hợp.
Nói thêm về kết quả thí điểm dự án, ông Nguyễn Văn Vinh, Giám đốc phát triển kinh doanh Công ty GASCO-LAE, cho biết, kết quả thí điểm tại xã Trừ Văn Thố với sự kết hợp giữa UAV và công nghệ GIS mang lại các sản phẩm bản đồ số 2D và 3D trực quan, có độ chính xác cao, tích hợp dữ liệu đa chiều, phản ánh đầy đủ hiện trạng địa bàn. Đây là nền tảng quan trọng phục vụ quản lý đô thị, đất đai, hạ tầng, theo dõi biến động xây dựng và sử dụng đất, đồng thời hỗ trợ tính toán trữ lượng tín chỉ carbon, góp phần hướng đến mục tiêu phát triển xanh.
Trong giai đoạn thí điểm, các địa phương không phải chi trả bất kỳ khoản kinh phí nào. Toàn bộ chi phí khảo sát, bay UAV, xử lý dữ liệu, xây dựng bản đồ 2D, 3D và hỗ trợ kỹ thuật đều do GASCO-LAE thực hiện. Sau giai đoạn thí điểm, doanh nghiệp sẽ tiếp tục hỗ trợ các địa phương khai thác hệ thống, cập nhật dữ liệu và hoàn thiện giải pháp để phát huy tối đa hiệu quả của nền tảng số trong công tác quản lý nhà nước.
