LTS: Khoa học - công nghệ không chỉ được TPHCM xác định là nền tảng mà còn là một trong những động lực chủ đạo, quyết định tốc độ và chất lượng tăng trưởng kinh tế - xã hội. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo tầm cỡ khu vực, thành phố đang đẩy mạnh tái cấu trúc tiềm lực khoa học - công nghệ, tạo môi trường thuận lợi để thu hút dòng vốn đầu tư công nghệ cao. Đây chính là “chìa khóa” chiến lược để TPHCM bứt phá, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số.
PHÓNG VIÊN: Thưa ông, việc Chính phủ phê duyệt mở rộng SHTP với quy mô gần 195ha tại phường Long Phước, TPHCM, được giới chuyên gia đánh giá là một “cú hích” trong đầu tư hạ tầng công nghệ. Theo ông, việc này tác động thế nào đối với bản đồ phát triển công nghệ của thành phố cũng như quốc gia?
GS-TS NGUYỄN KỲ PHÙNG: Tôi cho rằng quyết định mở rộng SHTP của Chính phủ mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo ra một không gian công nghệ chiến lược để bước sang giai đoạn phát triển mới. Thực tế, sau hơn 2 thập niên, SHTP đã chạm ngưỡng về quỹ đất cho các dự án quy mô lớn. Việc có thêm 195ha không chỉ giải quyết bài toán hạ tầng cho các dự án công nghệ thế hệ mới, mà còn là điều kiện tiên quyết để thực hiện cuộc chuyển đổi mô hình từ tập trung thu hút đầu tư sản xuất thuần túy sang xây dựng một hệ sinh thái ĐMST toàn diện. Tại không gian mới này, chúng tôi kỳ vọng sẽ hình thành một sự gắn kết hữu cơ giữa nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo nhân lực trình độ cao, khởi nghiệp sáng tạo và sản xuất tiên tiến. Đây chính là nền tảng để hiện thực hóa chiến lược đưa SHTP trở thành một “không gian đổi mới thông minh” với tiêu chuẩn quốc tế. Không gian mới này sẽ đóng vai trò “vườn ươm” cho các ngành công nghiệp mới nổi, giúp người lao động có việc làm thu nhập cao dựa trên việc thương mại hóa công nghệ và nâng cao năng lực R&D cho quốc gia.
Mục tiêu biến khu công nghệ cao thành Khu Công viên khoa học-công nghệ (KH-CN) liệu có thành hiện thực sau thời gian khá dài được quy hoạch?
Không gian mở rộng SHTP tại phường Long Phước đúng là tiền đề để từng bước hình thành công viên KH-CN của thành phố. Công viên KH-CN được định hướng là không gian thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động R&D, chuyển giao công nghệ và đặc biệt là tăng cường liên kết chặt chẽ giữa “3 nhà”: nhà trường - viện nghiên cứu - doanh nghiệp. Mục tiêu xuyên suốt mà SHTP hướng tới là đưa công viên KH-CN trở thành hạt nhân KH-CN cho cả TPHCM và vùng Đông Nam bộ. Trong lộ trình này, chúng tôi xác định 5 nội dung trọng tâm: đầu tư hạ tầng nghiên cứu hiện đại, xây dựng hệ sinh thái ươm tạo doanh nghiệp, thắt chặt mạng lưới liên kết, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thông qua đó, công viên KH-CN sẽ giữ vai trò dẫn dắt quá trình ĐMST cho toàn vùng trong giai đoạn tới.
Tính lũy kế đến nay, SHTP đang là nơi hội tụ của 166 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư tương đương khoảng 13,75 tỷ USD. Trong đó, các nhà đầu tư nước ngoài đóng góp hơn 11 tỷ USD và doanh nghiệp trong nước đóng góp hơn 2,7 tỷ USD. Những kết quả này cho thấy niềm tin vững chắc rằng việc phát triển sản xuất và thu hút đầu tư tại SHTP đang tiến triển rất tốt, là bệ phóng cho khu mở rộng.
Trước những thách thức do biến động kinh tế toàn cầu, hoạt động thu hút đầu tư tại SHTP thời gian qua có vẻ đã “đạt ngưỡng”. Liệu còn cơ hội để tạo những giá trị mới trong giai đoạn sắp tới?
Tôi khẳng định sức hút của SHTP vẫn rất mạnh mẽ mặc dù thế giới có những biến động về kinh tế. Chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2026, SHTP đã cấp mới giấy chứng nhận đầu tư cho 4 dự án chiến lược với tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD, đạt gần 90% kế hoạch năm. Trong tổng số vốn hơn 1,23 tỷ USD, nguồn lực nội địa đóng góp khoảng 640 triệu USD với 2 dự án; vốn đầu tư nước ngoài chiếm gần 590 triệu USD với 2 dự án. Ngoài ra, các doanh nghiệp hiện hữu đã điều chỉnh tăng thêm hơn 440 tỷ đồng vốn đầu tư.
Hơn 20 năm qua, SHTP đã quy tụ được những “người khổng lồ” công nghệ. Liệu việc mở rộng quy mô có phải là thời điểm vàng để SHTP làm mới và bắt nhịp với xu hướng công nghệ mang tính thời đại?
Sau hơn 2 thập niên, SHTP tự hào là “ngôi nhà” của những tập đoàn hàng đầu như Intel, Samsung, Nidec, Jabil hay Schneider Electric... Tuy nhiên, chúng tôi không “ngủ quên” với vòng nguyệt quế. Năm 2026 chính là thời điểm SHTP đổi mới nhằm đón đầu làn sóng đầu tư mới vào các lĩnh vực cực kỳ quan trọng như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu (Data Center) và công nghệ số. Trong 4 dự án mới mà ban quản lý vừa trao giấy chứng nhận, có 2 dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn với tổng vốn gần 1 tỷ USD. Đây sẽ là hạ tầng nền tảng cho AI và điện toán đám mây của TPHCM trong tương lai. Bên cạnh đó, việc Techtronic Industries (TTI) tăng vốn thêm hơn 730 triệu USD để phát triển các sản phẩm điện tử thông minh tích hợp IoT… cho thấy niềm tin của giới đầu tư quốc tế vào năng lực phát triển của SHTP.
Ông hình dung như thế nào về vị thế và những đóng góp của SHTP sau khi mở rộng?
Việc mở rộng sẽ giúp SHTP chuyển sang một tầm vóc hoàn toàn lớn mạnh. Trong tương lai, tôi cho đây là một hệ sinh thái KH-CN hoàn chỉnh, nơi có khả năng tự sáng tạo ra công nghệ và sản phẩm mang thương hiệu Việt thay vì chỉ dừng lại ở lắp ráp, sản xuất. SHTP sẽ là nơi đặt các trung tâm R&D tiên tiến trong các lĩnh vực mũi nhọn như: vi điện tử - bán dẫn, AI, tự động hóa và năng lượng xanh. Tôi cũng tin rằng việc gắn nghiên cứu với thị trường sẽ nâng cao năng lực tự chủ công nghệ cho các doanh nghiệp Việt. SHTP không chỉ tạo ra giá trị xuất khẩu mà còn là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho quốc gia, là đầu tàu triển khai các chiến lược quốc gia về bán dẫn và chuyển đổi số. Đây sẽ là hạt nhân giúp TPHCM vươn lên vị trí quan trọng trên bản đồ công nghệ khu vực.
Ưu tiên nguồn lực tài chính mở rộng SHTP
UBND TPHCM đã có dự thảo triển khai thực hiện Đề án mở rộng SHTP, với các nội dung trọng tâm: thành lập Ban chỉ đạo triển khai Đề án mở rộng SHTP; ưu tiên nguồn lực tài chính, cân đối, bố trí vốn ngân sách thành phố để triển khai đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng mở rộng SHTP và nghiên cứu, đề xuất ngân sách trung ương hỗ trợ cùng với ngân sách thành phố tập trung cho 1 công trình trọng điểm là khu vực mở rộng; ưu tiên, bố trí vốn đầu tư hoàn chỉnh, nâng cấp cơ sở hạ tầng, tiếp cận khu vực mở rộng SHTP, trong đó ưu tiên đầu tư tuyến đường nối từ SHTP hiện hữu đến khu vực mở rộng của SHTP; hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư hiệu quả, trong đó xây dựng các chính sách, chương trình chuyển đổi, phát triển hệ sinh thái ĐMST…
