Cân nhắc từng địa bàn
Trong khi các địa phương đang rà soát, lấy ý kiến, trên mạng xã hội xuất hiện Công văn số 20923/VP-VX của Văn phòng UBND TPHCM kèm phụ lục được giới thiệu là phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.
Văn phòng UBND TPHCM khẳng định công văn trên không có phụ lục đính kèm, bản phụ lục đang lan truyền không phải văn bản do cơ quan có thẩm quyền ban hành và có dấu hiệu giả mạo. Việc rà soát hiện nay mới được thực hiện theo chỉ đạo của Thành phố, trên nguyên tắc chỉ đề xuất điều chỉnh khi thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội và không gây xáo trộn.
Ghi nhận của PV Báo SGGP cho thấy các địa phương cũng đang có sự cân nhắc rất kỹ về việc tiếp tục sắp xếp trong giai đoạn hiện nay. Ông Phạm Văn Quyền, Bí thư Đảng ủy xã Nghĩa Thành, cho rằng cán bộ, công chức đang từng bước thích nghi với vị trí, nhiệm vụ mới, người dân cũng dần quen với địa giới hành chính và cách thức giải quyết công việc theo mô hình mới. Do đó, địa phương mong muốn có thêm thời gian để bộ máy mới ổn định, vận hành hiệu quả và đánh giá đầy đủ những kết quả đạt được sau sáp nhập.
Ở góc độ người dân, bà Hoàng Thị Lợi (ngụ phường Sài Gòn) nhìn nhận, dù tiếp tục hay không tiếp tục sắp xếp, điều quan trọng nhất vẫn là chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Bà mong muốn chính quyền phải thật sự gần dân, sát dân, hiểu dân, tạo tâm lý an tâm và mang đến sự ổn định mới là điều người dân quan tâm.
Theo Công văn số 3058-CV/BTCTU của Ban Tổ chức Thành ủy TPHCM, các xã, phường, đặc khu tổ chức hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ mở rộng để đánh giá toàn diện tình hình tổ chức, hoạt động sau thời gian vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; căn cứ tiêu chuẩn, điều kiện thực tế và yêu cầu quản lý để xác định có cần sắp xếp hay không. Trường hợp đề xuất sắp xếp, địa phương phải phối hợp với các đơn vị giáp ranh, thống nhất định hướng, phương án và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi nhân dân trước khi hoàn thiện hồ sơ.
Tương tự, ông Trần Ngọc Lâm, Hiệu trưởng Trường THCS Văn Lang (phường Tân Định), chia sẻ điều người dân quan tâm là sự thuận tiện khi giải quyết công việc tại cơ sở. “Nếu địa bàn sau sắp xếp quá rộng, người dân phải đi xa mới đến được cơ quan hành chính, sự thuận tiện ấy có thể giảm đi. Phải gần dân mới nghe được dân nói và phục vụ dân tốt nhất”, ông Lâm nói.
Có góc nhìn khác, ông Trần Văn Được (người dân phường Tam Long) cho rằng, việc tiếp tục sắp xếp vẫn cần thiết tại những nơi còn tình trạng manh mún, thiếu liên kết. Theo ông nếu các địa phương có không gian phát triển lớn hơn, việc phối hợp quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển giao thông, công nghiệp, thương mại - dịch vụ và nông nghiệp sẽ thuận lợi hơn; nguồn lực cũng có điều kiện tập trung.
Không chạy theo con số
Theo TS Nguyễn Đức Quyền, Học viện Cán bộ TPHCM, sắp xếp đơn vị hành chính về bản chất là tổ chức lại không gian phát triển và nâng cao năng lực phục vụ nhân dân; diện tích, quy mô dân số là những tiêu chí cần được xem xét cùng các yếu tố khác. Trong bối cảnh TPHCM đang triển khai các cơ chế đặc thù, đẩy mạnh chuyển đổi số và tinh gọn bộ máy, việc tiếp tục rà soát những đơn vị chưa đạt tiêu chí là cần thiết. Tuy nhiên, “cần thiết” không có nghĩa phải làm bằng mọi giá hay sắp xếp theo cách cơ học.
TPHCM là đô thị đặc biệt với mật độ dân số, tốc độ biến động cư trú và đặc điểm phát triển rất khác nhau giữa các khu vực. Vì vậy, việc sắp xếp cần bám sát chủ trương của Trung ương nhưng phải tính đến yếu tố lịch sử, văn hóa, không gian kinh tế và điều kiện địa lý của từng địa bàn. “Nếu chỉ nhìn vào con số diện tích hay dân số thuần túy thì rất dễ dẫn đến tình trạng “sáp nhập trên giấy”, gây xáo trộn không cần thiết”, TS Nguyễn Đức Quyền phân tích.
TS TRẦN THỊ LỆ THU, Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐHQG TPHCM):
Sắp xếp theo hiệu quả quản trị
Nếu TPHCM tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính thì nên thực hiện có chọn lọc. Việc sắp xếp nên chuyển từ sắp xếp theo tiêu chuẩn sang sắp xếp theo hiệu quả quản trị. Theo đó, chỉ nên điều chỉnh những địa bàn vừa chưa phù hợp về tiêu chuẩn, vừa bộc lộ bất cập rõ ràng trong quản trị. Khi cần thiết, có thể nghiên cứu điều chỉnh một phần địa giới thay vì sáp nhập toàn bộ; đồng thời dự báo dân số, xu hướng phát triển trong 5-10 năm tới, đánh giá tác động và lấy ý kiến người dân trước khi quyết định. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng không gian quản trị hợp lý, bộ máy hiệu quả và phục vụ người dân tốt hơn.
TPHCM hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã, trong số này có 54 đơn vị chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về dân số và diện tích. Tại hội nghị đối thoại giữa Thường trực Thành ủy với học viên lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng dành cho cán bộ lãnh đạo, quản lý của thành phố, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, dân số và diện tích không phải là những tiêu chí duy nhất để xem xét việc sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo chủ trương của Bộ Chính trị, việc sắp xếp phải được nghiên cứu một cách khoa học, tiến hành thận trọng, phù hợp yêu cầu thực tiễn và tạo được sự đồng thuận trong nhân dân. Bên cạnh các tiêu chí đã được Quốc hội quy định, cần xem xét toàn diện các yếu tố như tiềm năng phát triển, vị trí địa lý, điều kiện hạ tầng, quốc phòng, an ninh và đặc thù của từng địa phương. Vì vậy, việc có tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính hay không sẽ do TPHCM và từng địa phương nghiên cứu, đề xuất trên cơ sở thực tiễn. Hiện Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM đã giao các xã, phường, đặc khu tổ chức trao đổi, thảo luận, thống nhất và báo cáo thành phố về nhu cầu sắp xếp; quá trình hoàn thiện hồ sơ phải lấy ý kiến nhân dân.
