Bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trong môi trường số

Chiều 23-4, Quốc hội đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật trợ giúp pháp lý.

Phiên họp Quốc hội chiều 23-4. Ảnh: QUANG PHÚC
Phiên họp Quốc hội chiều 23-4. Ảnh: QUANG PHÚC

Với Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày cho biết, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật theo hướng bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, nhất là trong môi trường số. Các hình thức công khai, cung cấp thông tin được mở rộng, đa dạng, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử.

Dự thảo luật đã cân bằng giữa yêu cầu công khai, minh bạch thông tin với bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và các lợi ích hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Dự thảo luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu. Đối với doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức khác có sử dụng ngân sách, tài chính, tài sản nhà nước, việc cung cấp thông tin thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành tương ứng.

1.jpg
Các đại biểu Quốc hội dự phiên họp chiều 23-4. Ảnh: QUANG PHÚC

Luật quy định cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị, phù hợp với tính chất thông tin và khả năng đáp ứng của cơ quan, đơn vị. Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết tại văn bản dưới luật về các biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với nhóm yếu thế (người cao tuổi, trẻ em, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn...) nhằm bảo đảm tính bao trùm và công bằng trong tiếp cận thông tin.

Đối với UBND cấp xã, dự thảo luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã.

Dự thảo luật quy định theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể mức chi phí thực tế cho việc in, sao, chụp, gửi thông tin. Các trường hợp được miễn, giảm chi phí sẽ được quy định chi tiết tại văn bản dưới luật

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-9- 2026.

Không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại

Với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật trợ giúp pháp lý, về diện người được trợ giúp pháp lý, dự thảo đã bổ sung nhóm “người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại” nhằm bảo đảm tốt hơn quyền được trợ giúp pháp lý trong tố tụng hình sự.

Về lĩnh vực trợ giúp pháp lý, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Chính phủ đề nghị giữ quy định của luật hiện hành, không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại nhằm bảo đảm đúng bản chất của trợ giúp pháp lý là chính sách an sinh xã hội, tập trung hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong các lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền cơ bản của con người như dân sự, hình sự, hành chính. Đồng thời, việc không mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại cũng phù hợp với điều kiện nguồn lực của Nhà nước và thực tế hiện nay doanh nghiệp đã được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ pháp lý và ưu đãi khác.

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2027.

Tin cùng chuyên mục