Biến đổi khí hậu tác động tiêu cực: Chủ động nguồn lực ứng phó thiên tai

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động tiêu cực, TPHCM đang phải đối mặt với nhiều hình thái thiên tai như mưa lớn cực đoan, ngập úng, triều cường, sạt lở bờ sông, bờ biển. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thành phố cần chuẩn bị nguồn lực từ sớm để chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Xây dựng, sửa chữa khẩn cấp nhiều công trình

Là địa phương có nhiều sông, kênh, rạch và biển, TPHCM bị tác động mạnh của biến đổi khí hậu. Vì vậy, thành phố luôn chú trọng triển khai kịp thời các hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản. Trong đó, Quỹ Phòng, chống thiên tai là nguồn lực tài chính quan trọng.

X4E.jpg
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh (đứng giữa) cùng lãnh đạo Sở NN-MT TPHCM kiểm tra hiện trạng rừng và công tác phòng chống cháy rừng tại khu vực Núi Cậu (xã Dầu Tiếng). ẢNH: ĐỨC TRUNG

Bước vào triển khai công tác thu Quỹ Phòng, chống thiên tai năm 2025, phường Bình Tây đã tích cực tuyên truyền, vận động và đến cuối quý 1-2026 thu được gần 1,7 tỷ đồng (đạt tỷ lệ 73,68%). Phường đã nộp về quỹ 2 đợt, với tổng số tiền gần 1,2 tỷ đồng.

Ông Trần Đức Thọ, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Tây, cho biết, phường không đợi đến hạn mới thu, cũng không phó mặc cho một bộ phận chuyên môn. Ngay sau khi nhận hướng dẫn từ Sở NN-MT TPHCM, UBND phường đã chủ động chỉ đạo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị tham mưu ban hành kế hoạch. Lực lượng nòng cốt là trưởng các khu phố đã “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, giải thích rõ mục đích ý nghĩa của Quỹ Phòng, chống thiên tai. Từ đó, mọi người đã hiểu rõ việc đóng góp vào quỹ không phải là một khoản thuế bắt buộc, mà là trách nhiệm và quyền lợi của mỗi công dân để bảo vệ cộng đồng trước thiên tai.

Ông Nguyễn Đức Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi TPHCM, cho hay, ngành NN-MT đang tham mưu triển khai nhiều nhiệm vụ cấp bách trong năm 2026 với tổng kinh phí dự kiến hơn 284 tỷ đồng. Trong đó có kế hoạch sửa chữa, xây dựng và xử lý khẩn cấp 89 công trình phòng, chống thiên tai tại 21 phường, xã với tổng vốn gần 228 tỷ đồng.

Các công trình tập trung xử lý những khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng và ảnh hưởng bởi triều cường, góp phần bảo vệ an toàn cho khu dân cư, cơ sở hạ tầng và vùng sản xuất nông nghiệp. “Nhiều địa phương đánh giá việc ưu tiên nguồn lực từ Quỹ Phòng, chống thiên tai cho các công trình xử lý sạt lở, gia cố bờ bao, chống ngập và ứng phó triều cường có ý nghĩa thiết thực đối với cơ sở. Đây là những công trình góp phần giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ đời sống người dân và tạo điều kiện ổn định cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Nguyễn Đức Vũ chia sẻ.

Nâng cao tính minh bạch

Ông Nguyễn Minh Chánh, Phó Giám đốc Sở NN-MT, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống thiên tai TPHCM, cho biết, công tác quản lý, thu và sử dụng quỹ cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật dữ liệu đối tượng thuộc diện đóng góp, đồng thời kiện toàn quy trình quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện.

Sở NN-MT xác định việc tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của các tổ chức, doanh nghiệp và người dân về vai trò của Quỹ Phòng, chống thiên tai, cũng như trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đóng góp theo quy định của pháp luật. “Đây là khoản đóng góp theo quy định của pháp luật. Chúng tôi tiếp tục rà soát, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện để có giải pháp phù hợp, bảo đảm thu đúng, thu đủ theo quy định”, ông Nguyễn Minh Chánh nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Sở NN-MT, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý Quỹ Phòng, chống thiên tai; từng bước số hóa dữ liệu đối tượng đóng góp, nâng cao hiệu quả theo dõi, tổng hợp và quản lý nguồn thu. Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu, đồng bộ thông tin giữa các ngành và tăng cường ứng dụng công nghệ số sẽ giúp giảm áp lực cho chính quyền cơ sở, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý quỹ.

Theo Sở NN-MT, năm 2026, TPHCM dự kiến huy động hơn 1.172 tỷ đồng cho Quỹ Phòng, chống thiên tai. Trong đó, nguồn đóng góp từ khu vực doanh nghiệp khoảng 776,94 tỷ đồng và từ người lao động, các đối tượng thuộc diện đóng góp theo quy định khoảng 395,65 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, thành phố cũng xây dựng kế hoạch sử dụng quỹ với tổng kinh phí gần 664 tỷ đồng cho các hoạt động ứng phó, cứu trợ, khắc phục hậu quả và phòng ngừa thiên tai. Nguồn kinh phí này sẽ được ưu tiên cho nhiều nhiệm vụ thiết thực như: hỗ trợ ứng phó khẩn cấp khi xảy ra thiên tai, cứu trợ lương thực, nước uống, thuốc men cho người dân vùng bị ảnh hưởng, hỗ trợ sửa chữa nhà ở, trường học, cơ sở y tế và các công trình hạ tầng thiết yếu, phục hồi sản xuất nông nghiệp và ổn định đời sống người dân sau thiên tai.

Tin cùng chuyên mục