Chính phủ vừa ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 57/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, cùng Nghị định 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 26-6-2026, cùng với ngày ban hành nghị định.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là mở rộng thành phần tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp. Theo đó, đơn vị bán lẻ điện tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp và khu công nghệ cao được tham gia cơ chế DPPA.
Nghị định cũng làm rõ đối tượng khách hàng sử dụng điện lớn, bao gồm cơ sở sản xuất, trung tâm dữ liệu (data center) và các trạm sạc, tủ đổi pin xe điện phục vụ hoạt động kinh doanh.
Nghị định tiếp tục hoàn thiện hai hình thức mua bán điện trực tiếp, gồm mua bán qua lưới điện kết nối riêng và qua lưới điện quốc gia. Trong đó, đơn vị bán lẻ điện tại các khu, cụm được ký hợp đồng kỳ hạn với đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và hợp đồng mua bán điện với Tổng công ty Điện lực.
Đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, Nghị định bổ sung nhiều quy định mới về cơ chế bán sản lượng điện dư. Theo đó, hộ gia đình, công trình đấu nối lưới điện hạ áp, công trình là tài sản công và các hệ thống điện mặt trời mái nhà thuộc quy hoạch phát triển điện lực được phép bán sản lượng điện dư theo quy định.
Đáng chú ý, tỷ lệ sản lượng điện dư được mua bán nâng từ 20% lên tối đa 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của hệ thống điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ. Đến hết ngày 31-12-2030, các bên được thỏa thuận mua bán với tỷ lệ cao hơn 50% nếu lưới điện khu vực đủ khả năng tiếp nhận và bảo đảm vận hành an toàn. Riêng khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia sẽ không giới hạn sản lượng điện dư được mua bán.
Nghị định cũng bổ sung quy định về thiết bị chống phát ngược (Zero-Export), quy định cụ thể trách nhiệm của đơn vị bán lẻ điện tại các khu, cụm; đồng thời hoàn thiện cơ chế phát triển điện gió ngoài khơi và đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua việc thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Việc sửa đổi các quy định lần này nhằm hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tham gia đầu tư điện sạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng bền vững.
