Tại sự kiện công nghệ quy mô lớn về AI, khởi nghiệp và đầu tư kỹ thuật số được tổ chức tại Singapore (Gitex AI Asia 2026) vừa qua, ông Sergey Cheremin, Cục trưởng Cục Kinh tế đối ngoại và Quan hệ quốc tế thành phố Moscow, đã chia sẻ về việc ứng dụng AI trong quản lý đô thị.
Tuần báo Computer của Anh dẫn lời ông Cheremin cho biết, việc quản lý một siêu đô thị với khoảng 15 triệu dân và GDP vượt 450 tỷ USD đòi hỏi một hệ sinh thái số vận hành hiệu quả. Hiện Moscow đang triển khai AI trong hơn 130 chương trình thuộc nhiều lĩnh vực, như: điều phối giao thông, y tế, giáo dục, quản lý rác thải và xây dựng. Theo ông Cheremin, AI thực sự là công cụ quản lý trực tuyến toàn bộ các dịch vụ đô thị. Trong bối cảnh nhiều chính phủ trên thế giới đang đẩy mạnh đầu tư năng lực điện toán, an ninh thực sự chỉ có thể đạt được khi các quốc gia và thành phố sở hữu chủ quyền số.
Để giảm thiểu rủi ro và phòng ngừa nguy cơ tấn công mạng làm tê liệt hệ thống, Moscow tự phát triển các công nghệ chiến lược, nhạy cảm bằng đội ngũ chuyên gia công nghệ thông tin của thành phố. Tuy nhiên, Chính quyền Moscow nhấn mạnh chủ quyền số không đồng nghĩa với tự cô lập.
Từ chuyến công tác đầu tiên tới Singapore năm 2010, các quan chức Moscow đã nghiên cứu hệ thống quản lý giao thông thông minh của đảo quốc này. Nhận thấy không thể sao chép nguyên mẫu nước ngoài, Moscow tiếp tục tham khảo kinh nghiệm từ New York, London, Paris, Barcelona và nhiều thành phố khác; đồng thời hợp tác với các tập đoàn như: Siemens (Đức), Cisco (Mỹ) và Thales (Anh) giai đoạn trước 2022 để xây dựng hệ thống điều hành giao thông phù hợp với nhu cầu riêng.
Hiện nay, hệ thống giao thông của Moscow sử dụng AI để tối ưu hóa lưu lượng phương tiện, giúp giảm ùn tắc và tiết kiệm tới 30% thời gian di chuyển cho người dân. Thành phố cũng áp dụng công nghệ thanh toán sinh trắc học tự động tại hệ thống tàu điện ngầm, loại bỏ nhu cầu sử dụng thẻ giao thông truyền thống.
Bên cạnh đó, Moscow đã triển khai mạng lưới hơn 260.000 camera giám sát CCTV được tích hợp vào một hệ thống xử lý dữ liệu thống nhất. Theo ông Cheremin, giải pháp này góp phần làm giảm 90% tỷ lệ tội phạm trong thập kỷ qua và giảm số vụ trộm xe xuống còn khoảng 1/15 so với trước đây.
AI còn mang lại những lợi ích đáng kể cho nền kinh tế và đời sống xã hội của Moscow. Trong lĩnh vực y tế, các hệ thống chẩn đoán hình ảnh do AI hỗ trợ phát hiện bệnh và dự báo nguy cơ ung thư với độ chính xác cao, giúp tiết kiệm thời gian cũng như chi phí cho hệ thống chăm sóc sức khỏe. Theo Báo Moscow Times, ngay từ năm 2020, các robot Yandex Rover do Nga sản xuất đã được sử dụng để giao đồ ăn ở Moscow, sau đó mở rộng sang giao bưu kiện cho bưu điện Nga và nhiều khu vực khác của vùng Moscow.
Trong quy hoạch đô thị, Moscow đã dành hơn một thập niên để xây dựng “bản sao số” (digital twin) của thành phố. Mô hình này tích hợp hơn 9.000 lớp dữ liệu, từ hạ tầng ngầm như tuyến tàu điện ngầm đến thông tin nhân khẩu học của từng khu vực, cho phép các nhà quy hoạch dự báo tác động của các dự án xây dựng trong tương lai.
