Ứng dụng công nghệ, nâng chất lượng dịch vụ cấp nước
Gần 1 năm qua, ông Nguyễn Văn Nhiễu, người đã sống gần 45 năm tại cù lao Mỹ Khánh (xã Bình Khánh, TPHCM) rất vui mừng, bởi ông không còn phải đi xa hàng chục cây số đến điểm đóng tiền nước, mà có thể đóng qua ứng dụng chăm sóc khách hàng (app SAWACO CSKH). Sau khi được nhân viên Xí nghiệp Cấp nước Cần Giờ (đơn vị trực thuộc Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn - SAWACO) hướng dẫn cách cài đặt ứng dụng SAWACO CSKH cũng như tra cứu thông tin về dịch vụ cấp nước (chỉ số đồng hồ nước, theo dõi lượng tiêu thụ, hóa đơn hàng tháng, thông báo tiền nước, nhắc thanh toán, thanh toán trực tuyến); thông báo thi công, sửa chữa, gián đoạn nước, chất lượng nước…, ông Nhiễu thấy vô cùng tiện lợi. “Có lúc nước yếu hay cần bổ sung thông tin nhân khẩu, tôi chỉ cần nhắn qua ứng dụng là được hỗ trợ ngay. Những người lớn tuổi như tôi ban đầu còn ngại công nghệ nhưng dùng quen rồi thấy rất tiện lợi”, ông Nhiễu nói.
Không chỉ khu vực xã đảo nhận thấy sự thuận tiện từ trải nghiệm dịch vụ cấp nước trên môi trường số, mà người dân ở khu vực trung tâm cũng nhận được nhiều tiện ích. Đầu tháng 6 vừa qua, ông Trần Thanh Nhàn (60 tuổi), ngụ phường Tân Phú mở điện thoại kiểm tra hóa đơn nước của gia đình qua ứng dụng SAWACO CSKH. Chỉ vài thao tác đơn giản, ông có thể xem chỉ số nước sử dụng của gia đình trong tháng và thực hiện thanh toán trực tuyến.
Ông Nhàn chia sẻ, trước đây, mỗi lần gia đình muốn đăng ký thêm định mức nước hay hỏi thông tin hóa đơn, ông phải đến trực tiếp điểm giao dịch của công ty cấp nước nên mất thời gian. Giờ đây, chỉ cần ngồi ở nhà với vài thao tác trên điện thoại, ông Nhàn có thể được giải đáp tất cả các thông tin đang cần.
Theo đại diện SAWACO, để phục vụ người dân tốt nhất, đơn vị đang đẩy mạnh lộ trình chuyển đổi số toàn diện với mục tiêu hướng tới 100% dịch vụ cấp nước thực hiện trực tuyến trong năm 2026. Theo đó, người dân có thể đăng ký lắp đặt mới, đăng ký định mức, thanh toán hóa đơn, tra cứu thông tin sử dụng nước, báo sự cố hay yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật trên môi trường số chỉ bằng vài thao tác.
Hòa cùng công cuộc chuyển đổi số, tại Công ty CP Cấp nước Tân Hòa, nhiều quy trình phục vụ khách hàng đã được số hóa mạnh mẽ. Đơn vị triển khai ứng dụng app SAWACO CSKH với khẩu hiệu “SAWACO - Một nền tảng, đa tiện ích”, đồng thời áp dụng hợp đồng điện tử để giảm thủ tục giấy tờ và nâng cao trải nghiệm người dùng. Ông Nguyễn Trần Lam, Phó Giám đốc Công ty CP Cấp nước Tân Hòa, cho biết, việc đổi mới quy trình và ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp phát hiện nhanh các nguy cơ thất thoát nước mà còn tối ưu chi phí vận hành, nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp nước sạch.
Đảm nhận nhiệm vụ cung cấp nước sạch cho người dân ở khu vực vùng ven, ông Trần Văn Túc, Giám đốc Xí nghiệp Cấp nước Cần Giờ, cho biết, chuyển đổi số đang góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân vùng ven, nhất là những nơi đi lại còn khó khăn. Hiện đơn vị đã triển khai đồng hồ nước thông minh tại nhiều khu vực, kết nối dữ liệu với hệ thống quản lý tập trung để theo dõi chỉ số sử dụng nước theo thời gian thực.
Hệ thống giám sát tự động
Cùng với số hóa dịch vụ khách hàng, ngành cấp nước thành phố đang hướng tới xây dựng hệ thống cấp nước thông minh với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), internet vạn vật (IoT) và hệ thống giám sát điều khiển tự động (SCADA) vào quản lý vận hành.
Đại diện SAWACO cho biết, hệ thống SCADA hiện cho phép giám sát, điều khiển từ xa và theo dõi tình trạng vận hành theo thời gian thực. Trong khi đó, hệ thống GIS hỗ trợ quản lý dữ liệu hạ tầng đồng bộ, giúp phát hiện và xử lý sự cố nhanh chóng hơn. Các công nghệ dò tìm rò rỉ cùng đồng hồ nước thông minh cũng góp phần giảm thất thoát nước và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước. Cùng với đó, Trung tâm Vận hành hệ thống cấp nước (SWOC) được thành lập năm 2024 đang từng bước trở thành “bộ não số”của toàn hệ thống cấp nước thành phố. Trung tâm cho phép giám sát toàn bộ hoạt động cấp nước, phân tích dữ liệu và hỗ trợ điều phối vận hành tối ưu.
Theo đại diện SAWACO, chuyển đổi số không chỉ là đầu tư công nghệ mà là quá trình thay đổi toàn diện mô hình quản trị và phục vụ khách hàng. Theo đó, thời gian tới, SAWACO sẽ tiếp tục đầu tư mạnh cho hạ tầng dữ liệu, hệ thống vận hành thông minh và các nền tảng tương tác trực tuyến nhằm giúp người dân tiếp cận dịch vụ nhanh hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn. Vị này cho biết thêm, ngành cấp nước đang hướng đến mô hình cấp nước thông minh, nơi mọi dữ liệu vận hành được kết nối đồng bộ để hỗ trợ dự báo, giám sát và xử lý sự cố theo thời gian thực. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn giúp tối ưu nguồn tài nguyên nước và giảm thất thoát.
Theo chương trình hành động giai đoạn 2025-2030, SAWACO đặt mục tiêu xây dựng mô hình doanh nghiệp số, liên thông toàn bộ hệ thống quản trị, kỹ thuật, kinh doanh và chăm sóc khách hàng trên nền tảng dữ liệu dùng chung. Đồng thời, từng bước triển khai các DMA thông minh, hệ thống cảm biến IoT, van điều khiển từ xa và ứng dụng AI để dự báo nhu cầu sử dụng nước theo thời gian thực.
Thực tế, TPHCM đang đẩy mạnh việc số hóa dữ liệu, ứng dụng AI, IoT và dữ liệu lớn trong quản lý đô thị nhằm nâng cao hiệu quả điều hành, giảm chi phí vận hành và cải thiện chất lượng sống cho người dân. Ở lĩnh vực cấp nước, chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao khả năng dự báo nhu cầu sử dụng nước, giảm thất thoát và xây dựng hệ thống cấp nước an toàn, bền vững cho hơn 14 triệu dân đô thị.
Hiện nay, ngành cấp nước thành phố đang đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng kho dữ liệu lớn, trung tâm dữ liệu dự phòng và các giải pháp bảo mật nhằm đảm bảo an toàn thông tin cho khách hàng. Trong bối cảnh thành phố đẩy mạnh xây dựng chính quyền số và xã hội số, chuyển đổi số trong ngành nước được xem là một trong những bước đi quan trọng góp phần hiện đại hóa hạ tầng đô thị, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hướng tới phát triển bền vững trong tương lai.