Để “Ký ức vùng biên” thắp sáng hôm nay

Những nén hương tưởng niệm, những câu chuyện về chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và cuộc sống hôm nay nơi vùng biên đã để lại nhiều cảm xúc, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, trách nhiệm công dân và khơi nguồn cảm hứng sáng tạo cho đội ngũ văn nghệ sĩ thành phố.

Nén hương tri ân

Trong hành trình “Ký ức vùng biên”, điều đọng lại với các văn nghệ sĩ TPHCM không chỉ là những nén hương tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ hay di tích lịch sử, mà còn là sự thấu hiểu sâu sắc hơn về sự hy sinh của các thế hệ cha anh và cuộc sống của những người đang ngày đêm gìn giữ biên cương Tổ quốc.

Thắp nén hương gửi đến các anh linh liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Tam Nông (xã Phú Thọ, tỉnh Đồng Tháp), nhạc sĩ Lê Văn Lộc rưng rưng nước mắt: “Tôi có khoảng 2 năm tham gia chiến trường biên giới Tây Nam, trong lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP), đảm nhận công tác phục vụ chiến trường, cáng thương, tải đạn. Tuổi trẻ chúng tôi xông xáo, hăng say, lao vào làm việc, bất chấp mọi khó khăn, gian nguy. Tôi may mắn được trở về, nhưng rất nhiều đồng đội, những người trẻ ở tuổi thanh xuân đã mãi mãi nằm lại. Nỗi đau thương ấy vẫn luôn khắc sâu trong tâm trí, trái tim tôi suốt mấy mươi năm qua!”.

Đoàn đến dâng hương Nghĩa trang liệt sĩ Tam Nông đúng dịp UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức lễ truy điệu, an táng 68 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh tại Campuchia và trong nước được quy tập về đây. Kính cẩn dâng hương tưởng nhớ và tri ân các anh linh, lặng nhìn 68 hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập, NSND Hữu Quốc bộc bạch: “Chuyến về nguồn lần này rất đặc biệt, diễn ra đúng vào dịp cả nước đang tích cực thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Chúng tôi, các văn nghệ sĩ thành phố thật nhiều cảm xúc, tự hào và biết ơn trước biết bao mất mát, sự hy sinh của các thế hệ cha ông để đất nước được yên bình, hạnh phúc hôm nay. Chuyến đi cũng mang đến cho những người nghệ sĩ chúng tôi những nguồn thông tin, tư liệu quý giá để có thêm nguồn tư liệu sáng tác trong thời gian tới”.

Nhân dịp này, NSND Hữu Quốc cũng chia sẻ, từ thông tin trên báo về bà Nguyễn Thị Lệ, vợ của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, anh đã lên ý tưởng và bắt tay viết một kịch bản sân khấu. Theo NSND Hữu Quốc, đây là một trong những câu chuyện xúc động về tình yêu sắt son, lòng chung thủy của người phụ nữ Việt Nam.

Tiếp tục hành trình, đoàn đã đến dâng hương tại Bia tưởng niệm 8 cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Thường Phước (xã Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp) đã anh dũng hy sinh trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam. Tại tỉnh An Giang, đoàn đã dâng hương tại Khu di tích lịch sử Nhà mồ Ba Chúc, tham quan Nhà trưng bày chứng tích tội ác của bọn Pôn Pốt (xã Tri Tôn), dâng hương tại Khu lưu niệm liệt sĩ Neáng Nghés, thường được gọi là nàng Sa Rết (xã Ô Lâm) - nữ liệt sĩ dân tộc Khmer được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Lan tỏa niềm tự hào dân tộc

Với thế hệ trẻ tham gia chuyến về nguồn, những nén hương thấm đẫm cảm xúc, những bài học về giá trị lịch sử được tiếp nhận, sẽ giúp mỗi người tự soi, sửa lại mình để sống có ích hơn, không ngừng phấn đấu, tích cực đóng góp xây dựng quê hương, phát huy tinh thần trách nhiệm công dân - nghệ sĩ trong kỷ nguyên đổi mới của đất nước.

Ca sĩ Tánh Linh chia sẻ: “Bao xương máu của cha anh đã đổ xuống để thế hệ trẻ chúng tôi có được hòa bình, tự do, cuộc sống bình yên hôm nay. Tôi tự hứa sẽ luôn cố gắng và nỗ lực để lan tỏa những tinh thần tích cực, các giá trị lịch sử đến với tất cả mọi người, để người trẻ hôm nay thể hiện sự biết ơn, sống có trách nhiệm với cộng đồng và xã hội, tiếp tục cống hiến, xây dựng quê hương đất nước”.

Nhiều lần cố ngăn cảm xúc nghẹn ngào khi được chứng kiến lễ quy tập hài cốt các liệt sĩ, được nghe những câu chuyện về một thời đấu tranh gian khổ để bảo vệ biên cương Tổ quốc, NSND Phượng Loan bùi ngùi xúc động: “Đứng trước Bia tưởng niệm các anh linh liệt sĩ, nghe giai điệu bài hát Bài ca không quên tự dưng nước mắt tôi cứ dâng trào. Các chú, các anh nằm đó như người thân trong gia đình mình vậy. Tôi cảm thấy sự hy sinh của các anh quá lớn lao, tất cả để thế hệ hôm nay có được cuộc sống hạnh phúc vẹn tròn”.

Bên cạnh những câu chuyện về quá khứ hào hùng của các thế hệ cha anh, hành trình “Ký ức vùng biên” còn là dịp để các văn nghệ sĩ được chia sẻ, tìm hiểu thêm về cuộc sống của các cán bộ, chiến sĩ và người dân vùng biên. Trong đó, ấn tượng để lại nhiều nhất với các văn nghệ sĩ là tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Thường Phước.

Chia sẻ với đoàn, Thượng tá Trương Văn Thi, Chính trị viên, Bí thư đảng ủy Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Thường Phước, cho biết: “Bên cạnh việc đảm bảo nhiệm vụ quản lý đường biên giới đường bộ và đường sông, đơn vị còn phối hợp với chính quyền địa phương để tổ chức các hoạt động an sinh xã hội trên địa bàn như: chăm lo người già neo đơn, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhận nuôi 2 em học sinh đến 18 tuổi”.

Hành trình trên vùng đất biên cương khép lại, nhưng những ký ức và cảm xúc vẫn còn nguyên vẹn trong mỗi thành viên của đoàn. Đó không chỉ là sự tri ân quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm công dân, về vai trò của người nghệ sĩ trong thời đại mới: tiếp tục giữ gìn ký ức lịch sử, lan tỏa lòng yêu nước và truyền cảm hứng để các giá trị tốt đẹp của dân tộc được tiếp nối qua từng tác phẩm.