Trao đổi với phóng viên Báo SGGP, Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, việc triển khai phải lấy hiệu quả thực tiễn và sự chuyển biến trong đời sống xã hội làm thước đo để các hệ giá trị trở thành chuẩn mực ứng xử và nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước.
* PHÓNG VIÊN: Thưa Thứ trưởng, việc ban hành kế hoạch triển khai đồng bộ các hệ giá trị vào thời điểm này có ý nghĩa như thế nào đối với việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới?
* Thứ trưởng TRỊNH THỊ THỦY: Kế hoạch triển khai đồng bộ các hệ giá trị theo Quyết định 1189 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là bước cụ thể hóa kịp thời chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Kế hoạch tạo khuôn khổ thống nhất để các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, đưa các hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam lan tỏa trong toàn xã hội. Đồng thời, đây cũng là bước chuyển các chủ trương của Đảng thành chương trình hành động cụ thể, gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng ngành.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc triển khai đồng bộ các hệ giá trị là nền tảng để củng cố bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, khát vọng cống hiến và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục tiêu cao nhất là đưa các hệ giá trị thấm sâu vào đời sống, trở thành chuẩn mực ứng xử của mỗi người, mỗi gia đình và cộng đồng, tạo động lực tinh thần cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
* Theo Thứ trưởng, việc các hệ giá trị được triển khai theo một kế hoạch thống nhất sẽ tạo chuyển biến gì để các hệ giá trị đi vào cuộc sống?
* Đây là lần đầu tiên việc triển khai hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, có sự kết nối chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau. Mỗi hệ giá trị giữ một vị trí, vai trò riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.
Trong đó, con người vừa là trung tâm, vừa là chủ thể sáng tạo, thực hành và lan tỏa các giá trị; gia đình là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách; văn hóa tạo không gian nuôi dưỡng và phát huy các giá trị; còn hệ giá trị quốc gia giữ vai trò định hướng, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Cách tiếp cận này bảo đảm các hệ giá trị không triển khai rời rạc mà gắn kết trong một chiến lược thống nhất, xuyên suốt từ nhận thức đến hành động.
Đặc biệt, kế hoạch được xây dựng theo tinh thần đổi mới trong quản trị và tổ chức thực hiện của Chính phủ, với phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.
Mỗi nhiệm vụ được phân công cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, gắn với sản phẩm đầu ra và cơ chế kiểm tra, đôn đốc, đánh giá trong quá trình thực hiện. Đây chính là cơ sở quan trọng để chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang tổ chức thực hiện đồng bộ, từ chủ trương, định hướng sang kết quả cụ thể, có thể đo lường và kiểm chứng.
Khi mỗi cấp ngành, mỗi địa phương đều chủ động triển khai bằng những chương trình, đề án, mô hình và hoạt động thiết thực, các hệ giá trị sẽ từng bước trở thành chuẩn mực ứng xử trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và các thiết chế xã hội, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy sức mạnh con người Việt Nam và tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
* Là cơ quan được giao chủ trì nhiều nhiệm vụ quan trọng, Bộ VH-TT-DL sẽ tập trung vào nhóm nhiệm vụ, giải pháp nào trong giai đoạn 2026-2030 để triển khai hiệu quả?
* Trong giai đoạn 2026-2030, Bộ VH-TT-DL xác định triển khai Quyết định 1189 là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của ngành. Bộ sẽ chủ động phân công rõ nhiệm vụ cho từng vụ, cục, đơn vị theo tinh thần "6 rõ", gắn với tiến độ, sản phẩm đầu ra và cơ chế kiểm tra, đánh giá thường xuyên; đồng thời tiên phong xây dựng môi trường văn hóa, đạo đức công vụ và thực hành các hệ giá trị trong toàn ngành.
Cùng đó, Bộ sẽ phát huy các nền tảng số, hệ thống truyền thông và thiết chế văn hóa để đưa các hệ giá trị đến gần hơn với người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ; phối hợp xây dựng các mô hình điểm, kịp thời tổng kết, đánh giá và nhân rộng trên phạm vi cả nước. Mục tiêu là đưa các hệ giá trị từ chủ trương, định hướng trở thành những chuẩn mực được thực hành thường xuyên trong đời sống xã hội.
* Đâu là yếu tố quyết định để kế hoạch này được triển khai thực chất, tránh hình thức, thưa Thứ trưởng?
* Yếu tố quyết định là tạo được sự thống nhất từ nhận thức đến hành động trong toàn hệ thống chính trị và sự đồng thuận của toàn xã hội. Các hệ giá trị chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa thành việc làm thiết thực, gắn với trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương và sự tham gia của mỗi cơ quan, tổ chức, gia đình, người dân. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, nêu gương; đồng thời phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong gìn giữ, thực hành và lan tỏa các hệ giá trị.
Bộ VH-TT-DL sẽ tiếp tục điều phối, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và đánh giá việc triển khai trên phạm vi cả nước; kịp thời phát hiện, nhân rộng các mô hình hiệu quả, tháo gỡ khó khăn và hoàn thiện cơ chế, chính sách để bảo đảm các hệ giá trị được triển khai đồng bộ, thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.
Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Trịnh Thị Thủy nêu rõ: Ba nhóm giải pháp trọng tâm giai đoạn 2026-2030 là : Nâng cao nhận thức, lan tỏa các hệ giá trị; Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường và cộng đồng; Đẩy mạnh chuyển đổi số trong truyền thông, giáo dục và phổ biến các giá trị tích cực.
