Đến lúc cần cỗ máy tạo việc làm

Trong báo cáo mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB), tổ chức này dự báo, với đà phát triển dân số và diễn biến kinh tế hiện nay, thế giới cần tạo thêm 600 triệu việc làm mới trong vòng 8 năm tới. Đây là yêu cầu không dễ và câu hỏi đầu tiên được đặt ra: Việc làm đến từ đâu?

Nhà kinh tế học Robert J. Gordon thuộc Đại học Northwestern (Mỹ) nhận định, các quốc gia, nhất là những nước phát triển đang đối mặt với thực tế: sáng tạo, cải tiến trong công nghệ không còn là điều kiện đủ để tạo nên nguồn việc làm dồi dào. Còn nhớ, trong giai đoạn 1996-2004, thời hoàng kim bùng nổ phát triển công nghệ, nhất là Internet, người học các ngành khoa học công nghệ không lo thất nghiệp.

Tuy nhiên, hiện nay, tốc độ phát triển công nghệ không đi cùng tốc độ tăng chỗ làm. Công nghệ càng phát triển thì càng tiết kiệm nhân công, và đòi hỏi người lao động kỹ năng thật cao. Sự bão hòa này buộc các nhà hoạch định chính sách của mỗi quốc gia cần chú trọng hơn đến yếu tố con người. Cụ thể là xây dựng chính sách phát triển giáo dục hài hòa với các điều kiện xã hội, cân bằng giới để phát huy tối đa nguồn nhân lực.

WB chỉ ra rằng, nhiều nước hiện nay cần cân nhắc việc có nên đi theo lối mòn chỉ dựa vào lợi thế xuất khẩu nữa không. Trong bối cảnh khủng hoảng nợ công lan rộng ở nhiều nước châu Âu dẫn đến chính sách thắt lưng buộc bụng ngày càng được tận dụng triệt để thì kênh tiêu thụ ở những nước này cũng bị thu hẹp. Sự suy thoái ở các nước giàu hơn đồng nghĩa với việc các nước nghèo nên nhắm vào thị trường nội địa hoặc những quốc gia láng giềng có điều kiện phát triển kinh tế tương đương nhiều hơn nữa.

Trong báo cáo thường niên “Xu hướng việc làm toàn cầu năm 2012: Ngăn chặn khủng hoảng lao động” của Tổ chức Lao động thế giới (ILO) cũng đề cập đến vai trò của những nhà hoạch định chính sách là có những cơ chế tích cực khuyến khích đầu tư vào khối doanh nghiệp tư, từ đó khởi động lại bộ máy tạo việc làm cho chính quốc gia và cho toàn cầu.

Viết trên tờ Huffington Post, tác giả Anna Yukhananov đã nhắc đến nhịp độ tăng trưởng kinh tế cao ở một quốc gia không đồng nghĩa với việc có thêm nhiều công việc cho người trẻ, và càng không có nghĩa là đất nước đó thoát được tình trạng tham nhũng, quan liêu hoặc bất công trong xã hội. Tunisia là một ví dụ. Năm 2010, nước này rơi vào tình trạng bạo loạn do người trẻ thất nghiệp xuống đường biểu tình đã châm ngòi cho hàng loạt cuộc nổi dậy ở Bắc Phi và Trung Đông sau đó. Hay như ở Mozambique, khi tốc độ tăng trưởng những năm gần đây thường ở mức 10% trở lên khiến nước này thuộc nhóm tăng trưởng mạnh nhất khu vực Sahara. Thế nhưng hệ quả là giá cả leo thang chóng mặt trong khi hơn 80% dân số nước này lại làm nông nghiệp, tỷ lệ nghèo ở mức cao với 55% dân số sống dưới mức 1,2 USD/ngày.

ILO cho rằng, việc làm không đơn thuần đem lại thu nhập mà nó còn là nền tảng căn bản cho sự phát triển, đẩy lùi tình trạng người trẻ thất nghiệp sa vào các tệ nạn. Đó mới chính là mục tiêu hiện nay: thiết kế cỗ máy tạo việc làm thay vì tạo những cỗ máy sản xuất to lớn, chạy theo lợi nhuận. Theo WB, toa thuốc để tạo việc làm phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể mà mỗi quốc gia phải đối mặt, còn các chính sách lao động không thể nào là giải pháp duy nhất mà kèm theo đó là nhiều chính sách xã hội kèm theo.

Như Quỳnh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Indonesia trở thành quốc gia có số ca mắc theo ngày cao nhất thế giới. Ảnh: TTXVN

Nguy cơ xuất hiện biến chủng virus nguy hiểm hơn cả Delta

Những ngày gần đây, Indonesia đang trở thành tâm dịch Covid-19 ở châu Á và nhiều chuyên gia cảnh báo rằng tình hình này đang tạo ra những điều kiện cho sự xuất hiện của một biến chủng virus SARS-CoV-2 còn nguy hiểm hơn Delta.

Hồ sơ - tư liệu

EU và cuộc chiến khí đốt

Liên minh châu Âu (EU) là một thị trường khí đốt béo bở khi 75% lượng khí đốt cho khối được nhập khẩu. Do vậy, nhiều “mặt trận” tranh giành quyền cung cấp và trung chuyển khí đốt đang diễn ra gay gắt, dẫn đến quan hệ giữa các bên liên quan trở nên căng thẳng.

Chính trường thế giới

Thụy Điển: Thủ tướng đầu tiên bị phế truất

Ngày 21-6, kênh CNN đưa tin Quốc hội Thụy Điển đã tiến hành cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Stefan Löfven, lãnh đạo của đảng Dân chủ xã hội. Với 181 phiếu thuận/349 phiếu, ông Löfven là thủ tướng đầu tiên của Thụy Điển rời khỏi chức vụ theo hình thức này. 

Chuyện đó đây

Iraq hỗ trợ Lebanon giải quyết tình trạng thiếu điện

Chính phủ Iraq vừa ký thỏa thuận cho phép Chính phủ Lebanon thanh toán 1 triệu tấn dầu nhiên liệu nặng trong vòng 1 năm bằng hàng hóa và dịch vụ, giúp Lebanon phần nào giảm bớt tình trạng thiếu điện nghiêm trọng.