Đề xuất nới lỏng điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đã sửa đổi 23 điều, bổ sung 1 điều và giữ nguyên 112 điều của Luật Chứng khoán hiện hành.
Trong số những nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng, đáng lưu ý là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực chứng khoán. Đây là nội dung hoàn toàn mới nhằm thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2028 (trễ hơn 1 năm so với hiệu lực chung của toàn bộ luật sửa đổi, bổ sung).
Dự thảo cũng bổ sung quy định giao dịch điện tử và bảo đảm an toàn giao dịch điện tử trong lĩnh vực chứng khoán; cắt giảm mạnh mẽ thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng được nới lỏng, theo đó bãi bỏ hoàn toàn điều kiện về tỷ lệ cổ phiếu bán được cho nhà đầu tư, đồng thời cắt giảm thành phần hồ sơ đăng ký tương ứng đối với chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO); hoàn thiện quy định về tổ chức kinh doanh, hành nghề và quỹ đầu tư; phát triển nguồn nhân lực và đồng bộ hóa pháp luật…
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định lưu ý, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã quy định rất rõ những điểm mấu chốt liên quan đến cơ chế này.
“Chỉ cần viết một câu ngắn gọn: cho phép thực hiện thử nghiệm trong lĩnh vực chứng khoán theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, sau đó Bộ Tài chính hoàn toàn có thể giúp Chính phủ ban hành một nghị định riêng về thử nghiệm trong lĩnh vực chứng khoán”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhận xét.
Tổng kết nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ cần chỉ đạo đánh giá kỹ tình hình thực hiện luật hiện hành, nhận diện rõ các khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là hiện tượng thao túng, “làm giá” chứng khoán; từ đó tập trung xử lý các vướng mắc thực sự cấp thiết, đủ cơ sở thực tiễn và có sự đồng thuận cao.
Đề xuất cho phép cá nhân trực tiếp ký hợp đồng dịch vụ kế toán
Sau khi thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập ngay tại kỳ họp thứ 2 (diễn ra vào tháng 10) theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Trước đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, nội dung sửa đổi, bổ sung cốt lõi của dự thảo hướng tới việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và cắt giảm thủ tục hành chính.
Chính phủ đề xuất bãi bỏ các điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ kế toán, đặc biệt là không quy định chứng chỉ kế toán viên như là điều kiện bắt buộc để cung cấp dịch vụ. Dự thảo cũng bổ sung các chủ thể mới gồm “cá nhân cung cấp dịch vụ kế toán” và “tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán”, chính thức cho phép các cá nhân được trực tiếp ký hợp đồng cung cấp dịch vụ với khách hàng.
Cơ bản nhất trí với chủ trương bãi bỏ các điều kiện kinh doanh nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, song Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi lưu ý về những giải pháp ngăn ngừa các “lỗ hổng” và kiểm soát rủi ro pháp lý. Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu giữ lại chứng chỉ kế toán viên trên tinh thần tự nguyện như một thước đo xác nhận năng lực chuyên môn không bắt buộc, giúp khách hàng có thêm căn cứ đáng tin cậy khi lựa chọn người cung cấp dịch vụ.
Cùng với đó, để công tác hậu kiểm khả thi khi chứng chỉ không còn là điều kiện bắt buộc, đại diện cơ quan thẩm tra đề xuất bổ sung các quy định nguyên tắc về khai báo, chia sẻ dữ liệu, thực hiện hậu kiểm theo rủi ro, lưu trữ hồ sơ dịch vụ và hoàn thiện các chế tài xử lý vi phạm.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định góp ý, cho phép cá nhân trực tiếp ký hợp đồng dịch vụ là thay đổi rất lớn, cần đánh giá kỹ rủi ro đối với nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh.
“Kế toán làm sai, doanh nghiệp phải chịu có hợp lý không? Quy định như thế này có chuyển rủi ro sang khách hàng không?”, Phó Chủ tịch Nguyễn Khắc Định băn khoăn.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên có cùng quan điểm này. Hai Phó Chủ tịch Quốc hội đề xuất dự thảo bổ sung quy định nhằm kiểm soát chặt rủi ro khi chuyển mạnh sang “hậu kiểm”.
Phát biểu tiếp thu, Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn cam kết sẽ nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo, đảm bảo hài hòa vừa cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, vừa kiểm soát chặt rủi ro.
