Chiều 28-5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo góp ý của các đồng chí nguyên lãnh đạo TPHCM về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Hội thảo do đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM; và đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, chủ trì.
Phát biểu chào mừng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, TPHCM là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, những năm qua, thành phố vẫn đối diện nhiều điểm nghẽn trong phát triển kinh tế - xã hội; thể chế, hệ thống pháp luật và khung pháp lý chưa đáp ứng yêu cầu, chưa phù hợp vị thế đặc thù của một đô thị đặc biệt.
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới. Đây là cột mốc quan trọng, tạo niềm tin, phấn khởi và kỳ vọng trong nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội về sự phát triển của thành phố trong giai đoạn tới.
Nghị quyết 09 không chỉ định hướng chiến lược mà còn khẳng định quyết tâm của Trung ương trong xây dựng TPHCM trở thành đô thị hiện đại, văn minh, nghĩa tình, phát triển nhanh, bền vững, giữ vững vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ đối với Đông Nam Á và châu Á.
Đặc biệt, Bộ Chính trị, Trung ương đồng ý để TPHCM chủ động phối hợp với Bộ Tư pháp xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, đây là nhiệm vụ chiến lược, mang tính lịch sử, nhằm tạo thêm cơ hội, khung thể chế đặc biệt, vượt trội để thúc đẩy thành phố phát triển trong thời gian tới.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh, quan điểm của thành phố khi xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hay xin thêm cơ chế, chính sách đặc thù, mà phải hình thành một khung thể chế toàn diện, thống nhất, với những chính sách thực sự đặc thù, vượt trội để tạo khả năng bứt phá mạnh mẽ.
Với bề dày kinh nghiệm và thực tiễn công tác trong quản lý, điều hành các địa phương của các đồng chí nguyên lãnh đạo Trung ương và thành phố, UBND TPHCM mong muốn lắng nghe được nhiều ý kiến, giúp bộ phận biên tập cập nhật, bổ sung và dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, đáp ứng yêu cầu, kỳ vọng của thành phố trong giai đoạn tới.
Góp ý tại hội thảo, đồng chí Phạm Chánh Trực, nguyên Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, cho rằng cần xác định rõ tính chất của đô thị đặc biệt. Theo đồng chí, đô thị đặc biệt TPHCM phải được nhìn nhận từ quy mô, tiềm lực, quá trình phát triển, nền tảng khoa học - công nghệ, thị trường lớn, thị trường mở mang tính quốc tế; đồng thời là đầu tàu cả nước, hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Đồng chí Nguyễn Ngọc Trân, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, đề nghị dự thảo luật cần làm rõ ranh giới giao thoa giữa luật này với các luật khác. Đồng thời, cần có cơ chế miễn trừ trách nhiệm, bởi việc áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), hay phương thức hợp tác công - tư (PPP), đều có thể phát sinh rủi ro, sai số.
Theo đồng chí Nguyễn Ngọc Trân, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ, phân định minh bạch giữa rủi ro vì mục đích chung và hành vi trục lợi. Dự thảo cũng cần quy định thẩm quyền, nguồn lực để TPHCM xây dựng khung kiến trúc dữ liệu dùng chung, theo thời gian thực, phục vụ việc ra quyết định hành chính tối ưu.
Đồng chí Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, đề xuất dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cần mạnh dạn tăng thẩm quyền, cơ chế và nguồn lực chính sách, thúc đẩy sự chủ động tối đa cho thành phố.
Về phân cấp quản lý, đồng chí Phạm Phương Thảo cho rằng cần luật hóa rõ chức năng của các sở, ngành là cơ quan quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực, không chỉ là cơ quan tham mưu. Các sở, ngành vừa tham mưu, vừa phải có vai trò quản lý theo ngành, lĩnh vực để giảm việc phải xin ý kiến UBND TPHCM.
Về thu hút nhân tài, đồng chí Phạm Phương Thảo cho rằng trọng tâm phải là thay đổi môi trường làm việc, không chỉ là tiền lương. Nếu chuyên gia được đưa vào bộ máy hành chính nhưng vẫn quản lý bằng cách chấm công, không có quyền tự quyết về ý tưởng, năng lực, nhân lực hay điều kiện nghiên cứu, thì khó phát huy hiệu quả. Thành phố cần thể chế hóa quyền thực hiện hiệu quả ý tưởng sáng tạo cho chuyên gia để tạo đột phá thực chất.
Trong khi đó, đồng chí Nguyễn Thị Quyết Tâm, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM, đề nghị thay cụm từ “phân cấp, phân quyền triệt để” bằng “phân cấp, phân quyền đủ mạnh”, gắn với thực tiễn thành phố.
Theo đồng chí, cơ chế phân cấp mạnh phải dựa trên 3 trụ cột: năng lực thực tiễn, tiềm năng và lợi thế cạnh tranh của TPHCM. Trung ương cần giao trọn thẩm quyền và trách nhiệm vượt trội so với khung pháp lý hiện hành, tránh cơ chế “xin - cho” làm chậm cơ hội phát triển.
Đồng chí Nguyễn Thị Quyết Tâm cũng cho rằng cần thay đổi tư duy quản lý về tổ chức bộ máy, cán bộ; trao quyền chủ động thực chất cho HĐND và UBND TPHCM trong quyết định vị trí việc làm, biên chế phù hợp đặc thù đô thị đặc biệt, nhằm giải phóng tối đa năng lực, trí tuệ của đội ngũ cán bộ.
