Từ “đủ hàng” đến “đủ lựa chọn”
Ghi nhận thực tế tại Co.opmart Cống Quỳnh (TPHCM), khu vực thực phẩm và hàng tiêu dùng luôn có đông khách lựa chọn. Điều dễ nhận thấy không phải là số lượng người mua tăng mà là sự thay đổi trên các quầy kệ. Cùng một nhóm ngành hàng nhưng người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn trước.
Ở quầy thực phẩm tươi sống, ngoài thịt heo, thịt gà, rau củ quả đóng gói còn có nhiều dòng thực phẩm sơ chế, chế biến sẵn phục vụ nhu cầu nấu ăn nhanh. Khu vực sữa và thực phẩm dinh dưỡng cũng xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm của doanh nghiệp Việt với các dòng dành cho trẻ em, người lớn tuổi, người ăn kiêng hoặc bổ sung vi chất. Trong khi đó, nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu không chỉ có nước giặt, nước rửa chén, giấy vệ sinh mà còn mở rộng sang nhiều sản phẩm nhãn riêng với thiết kế hiện đại, bao bì đồng bộ và thông tin sản phẩm được thể hiện rõ ràng.
Chị Nguyễn Thị Thu Hương (phường Xuân Hòa, TPHCM) cho biết mỗi tuần đều dành thời gian mua sắm tại siêu thị và nhận thấy hàng Việt đã thay đổi rất nhiều so với vài năm trước. “Trước đây tôi chủ yếu chọn hàng Việt vì giá hợp lý. Còn bây giờ, điều khiến tôi quyết định mua lại là chất lượng và sự đa dạng. Chỉ riêng nhóm hàng nhãn riêng của Co.opmart đã có đủ từ rong biển, hạt chia, màng bọc thực phẩm, bình giữ nhiệt đến nước giặt, nước rửa chén.
Đồng quan điểm trên, anh Lê Minh Quân (phường Bình Thạnh, TPHCM) nhận xét trước đây một số nhóm hàng thường chỉ có vài lựa chọn, còn hiện nay quầy kệ đã phong phú hơn rất nhiều. “Ví dụ nhóm thực phẩm dinh dưỡng có Anlene, Vinamilk, TH true Yogurt, Fami; nhóm thực phẩm tươi có thịt Vissan, gà, rau củ, trái cây đóng gói; còn bánh kẹo thì có Staff, Festa, Alaco… Mỗi thương hiệu đều có nhiều mẫu mã và quy cách khác nhau. Nhờ vậy người tiêu dùng có thể lựa chọn theo nhu cầu và khả năng chi tiêu mà vẫn yên tâm về chất lượng”, anh Quân nói.
Không chỉ người tiêu dùng, nhiều nhà bán lẻ cũng ghi nhận tốc độ đổi mới sản phẩm của doanh nghiệp trong nước diễn ra nhanh hơn trước. Từ hàng tiêu dùng nhanh đến thực phẩm chế biến, nhiều thương hiệu liên tục giới thiệu sản phẩm mới, cải tiến bao bì, phát triển các dòng hàng tốt cho sức khỏe và mở rộng phân khúc giá để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.
Cạnh tranh bằng giá trị thay vì giá bán
Sự thay đổi trên quầy kệ phản ánh quá trình chuyển dịch trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp Việt. Thay vì tập trung vào lợi thế giá rẻ, nhiều doanh nghiệp đang đầu tư cho nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.
Trong bối cảnh chi phí nguyên liệu, logistics và nhân công đều tăng, doanh nghiệp không thể duy trì lợi thế cạnh tranh chỉ bằng giá bán. Hướng đi bền vững là phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn thông qua đổi mới công thức, ứng dụng công nghệ, phát triển thực phẩm tốt cho sức khỏe, nâng cao chất lượng và gia tăng hàm lượng chế biến.
Xu hướng này được phản ánh rõ qua nhiều nhóm hàng đang có mặt trên kệ siêu thị. Bên cạnh các sản phẩm truyền thống, doanh nghiệp liên tục bổ sung những dòng sản phẩm ít đường, bổ sung chất xơ, giàu đạm, thực phẩm dinh dưỡng, sản phẩm tiện lợi hay các mặt hàng sử dụng bao bì thân thiện môi trường. Bao bì cũng được đầu tư theo hướng hiện đại, đồng nhất về nhận diện thương hiệu và tích hợp đầy đủ thông tin truy xuất nguồn gốc, thành phần dinh dưỡng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.
Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM, cho rằng dù doanh nghiệp vẫn chịu áp lực lớn từ giá nguyên liệu và chi phí sản xuất, nhiều đơn vị vẫn chấp nhận giảm biên lợi nhuận để duy trì sức cạnh tranh, đồng thời tiếp tục đầu tư cho đổi mới sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Đây là điều kiện quan trọng để hàng Việt không chỉ giữ vững thị trường nội địa mà còn từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Ở góc độ thị trường, sự chuyển dịch này mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng. Nếu trước đây khách hàng thường cân nhắc giữa giá bán và chất lượng thì nay có thêm nhiều tiêu chí để lựa chọn như thành phần dinh dưỡng, công năng sử dụng, thiết kế bao bì, kích cỡ sản phẩm hay mức độ thân thiện với môi trường. Điều đó cũng tạo áp lực tích cực buộc doanh nghiệp liên tục đổi mới để giữ chân khách hàng.
Thực tế tại các hệ thống bán lẻ hiện đại cho thấy hàng Việt không còn đơn thuần là lựa chọn kinh tế mà đang từng bước khẳng định vị thế bằng chất lượng, sự đa dạng và khả năng đáp ứng ngày càng sát nhu cầu thị trường. Đây cũng là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp Việt đang chuyển từ tư duy sản xuất những gì mình có sang phát triển những gì người tiêu dùng cần, qua đó nâng cao sức cạnh tranh ngay trên sân nhà trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế.
