Đứng giữa ruộng rau muống rộng 3 công bị cháy đọt, khô lá, chết dần, ông Võ Việt Hậu (xã Long Hưng) cho biết, hiện tượng này xuất hiện khoảng 10 ngày trước, sau khi gia đình bơm nước từ kênh lên tưới. “Lúc đầu chỉ vài luống bị héo, sau đó lá và đọt khô dần, nhiều luống chết hẳn. Nghi rau bị nhiễm tác nhân gây hại, tôi cắt bỏ toàn bộ, không cho gia súc ăn, cũng không bán ra thị trường”, ông Hậu nói.
Cách ruộng rau muống của ông Hậu không xa, ruộng lúa của bà Nguyễn Thị Bích Chung (xã Tân Phước 3) cũng rơi vào tình trạng tương tự. Theo bà Chung, không chỉ lúa và rau màu, hàng chục hécta cây ăn trái trong xã cũng héo úa, khô lá sau khi nông dân sử dụng nước từ hệ thống kênh rạch để tưới. “Chúng tôi như “ngồi trên lửa” vì diện tích cây trồng bị thiệt hại tăng lên từng ngày, trong khi nguyên nhân vẫn chưa được xác định. Cả gia đình trông chờ vào mấy ruộng rau màu, giờ coi như trắng tay. Chỉ mong cơ quan chức năng sớm làm rõ nguyên nhân để bà con yên tâm sản xuất, chứ không biết tình trạng này có còn kéo dài sang những vụ tới hay không”, bà Chung lo lắng.
Theo Sở NN-MT tỉnh Đồng Tháp, hiện tượng cây trồng bị vàng đọt, cháy lá, héo úa xuất hiện từ ngày 6-7 và lan nhanh. Đến ngày 15-7, đã có khoảng 319ha cây trồng của 627 hộ dân tại các xã Long Hưng, Long Định, Tân Phước 3, Châu Thành, Tân Hương và phường Trung An bị ảnh hưởng. Trong đó, rau màu bị thiệt hại nặng nhất, với hơn 227ha, gồm húng cây, tía tô, rau om, quế, rau răm, cải ngọt, rau muống... Ngoài ra còn có 68,1ha lúa, 23,6ha cây ăn trái (như sầu riêng, mít, chanh, đu đủ) cùng hàng ngàn cuộn nấm rơm, phôi nấm và cây giống bị hư hại. Tổng thiệt hại ban đầu ước khoảng 20 tỷ đồng. Không chỉ cây trồng, nhiều loại thủy sinh, cỏ dại ven bờ và lục bình trên các tuyến kênh, rạch trong khu vực cũng héo úa, chết khô.
UBND tỉnh Đồng Tháp đã chỉ đạo lực lượng công an phối hợp điều tra, xử lý nghiêm các nguồn xả thải vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Các cơ quan, ban, ngành cũng đang tích cực rà soát quy định pháp luật để tham mưu phương án hỗ trợ kinh phí phù hợp, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống và khôi phục sản xuất.
Qua kiểm tra thực tế, ngành chức năng tỉnh Đồng Tháp nhận định, hiện tượng cây trồng bị héo úa, cháy lá có thể liên quan đến nguồn nước tưới. Toàn bộ diện tích cây trồng bị thiệt hại đều sử dụng nước lấy trực tiếp từ hệ thống kênh rạch, trong khi những diện tích tưới bằng nước từ ao, hồ chứa hoặc nguồn dự trữ riêng không ghi nhận hiện tượng tương tự. Nhận định này bước đầu phù hợp với kết quả phân tích mẫu nước mặt tại 23 vị trí, được lấy từ ngày 9-7 đến ngày 12-7. Kết quả cho thấy nguồn nước có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ, hàm lượng oxy hòa tan thấp; nồng độ amoni, nitrit, COD và sắt đều vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến bộ rễ cây trồng. Bên cạnh đó, hệ thống quan trắc tự động của Khu công nghiệp Long Giang cũng ghi nhận có thời điểm nước thải vượt quy chuẩn.
Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở NN-MT tỉnh Đồng Tháp, khuyến cáo người dân tạm thời ngưng bơm nước từ kênh rạch vào ruộng, dừng thu hoạch và tiêu thụ các sản phẩm rau bị ảnh hưởng. Để xử lý nguồn nước, lực lượng chức năng tổ chức trục vớt cây thủy sinh chết để khơi thông dòng chảy, phối hợp vận hành hệ thống thủy lợi nhằm làm sạch nguồn nước nội đồng. Hiện ngành chức năng tỉnh Đồng Tháp đang khẩn trương hoàn thành phân tích mẫu để công bố nguyên nhân chính thức.
