Mỹ bị cáo buộc tra tấn tù nhân Afghanistan

Ủy ban Giám sát hiến pháp của Afghanistan (COC) vừa công bố một báo cáo cho biết các tù nhân tại nhà tù Bagram ở Afghanistan do Mỹ quản lý bị tra tấn, đánh đập và ngược đãi.

Một lối đi bộ dẫn vào nhà tù Bagram.

Hàng ngàn người bị bắt vô cớ

Chủ tịch COC Gul Rahman Qazi cho biết, không ít tù nhân tố cáo họ đã bị tra tấn. Abdul Jabar, 71 tuổi, cho hay ông bị giam trong một căn phòng tối đen như mực và gãy một chiếc răng sau khi bị khảo cung. Theo một số tù nhân khác, họ bị làm nhục trong quá trình khám xét cơ thể, bị lột sạch quần áo trong thời tiết giá rét. Nhiều người khác thì bị bắt oan. Theo COC, trong số 3.000 người giam giữ tại Bagram chỉ có 300 người được đưa ra xét xử và tuyên án. Số còn lại bị giam giữ mà không có lý do nào hoặc giam vô thời hạn…

Ông Qazi kêu gọi Mỹ trao trả quyền quản lý nhà tù Bagram cho Chính phủ Afghanistan, đồng thời nhấn mạnh nước ngoài kiểm soát, quản lý các nhà tù trên lãnh thổ Afghanistan là vi phạm hiến pháp nước này. Trước đó, Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai cũng đã yêu cầu Mỹ phải trao trả quyền quản lý nhà tù Bagram cho Afghanistan trong vòng 1 tháng. Đây cũng là một trong những điều khoản thỏa thuận quan trọng về hợp tác chiến lược giữa Mỹ - Afghanistan.

Một số chuyên gia chính trị nhận định động thái của ông Karzai là nhằm phản đối Mỹ và một số nhân vật của Afghanistan ngầm thảo luận về việc Taliban mở văn phòng chính trị tại nước ngoài (có thể là Qatar), bước đi tiến tới đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Taliban. Theo ông Karzai, mọi thỏa thuận, đàm phán đều phải thông qua chính quyền đương nhiệm do ông đứng đầu.

Những vết nhơ nhà tù Mỹ

Nhà tù Bagram còn được biết đến với tên gọi Trung tâm giam giữ Parwan, được xây dựng tại căn cứ quân sự của Mỹ ở Bagram, phía Bắc thủ đô Kabul sau khi Mỹ phát động cuộc chiến tại Afghanistan năm 2001. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, bà Victoria Nuland, cho biết Mỹ sẽ nghiêm túc xem xét và điều tra các cáo buộc về tra tấn tù nhân.

Sự kiện nhà tù Mỹ ở Bagram nhắc dư luận nhớ đến các scandal nhà tù Mỹ trên khắp thế giới. Các tù nhân bị giam giữ tại nhà tù Abu Ghraib do lính Mỹ kiểm soát ở Iraq đều xem Abu Ghraib là địa ngục trần gian. Abu Mustafa, bị bắt tháng 12-2004 và bị giam giữ 10 tháng tại Abu Ghraib, cho hay đó là chuỗi ngày kinh hoàng trong cuộc đời anh. Theo Abu Mustafa, một trong những hình thức tra tấn ở Abu Ghraib là nhốt tù nhân vào trong các hộp sắt rồi tạo ra những tiếng động khiến tù nhân đau đầu ghê gớm. Hiện Abu vẫn thường xuyên bị các cơn đau đầu hành hạ.

Năm 2004, hàng loạt ảnh về ngược đãi tù nhân được công bố khiến cả thế giới rúng động bởi những hành động tra tấn dã man tại Abu Ghraib. Tổng thống Mỹ thời điểm đó, George W. Bush, đã thừa nhận: Tra tấn tù nhân là một “lỗi lầm lớn nhất” của Mỹ tại Iraq. Nhà tù này sau đó đã phải đóng cửa từ tháng 12-2006 đến 2-2009. Naji Abid Hamid, người đứng đầu Ahed, một tổ chức về quyền tù nhân, cho biết 70% trong số hàng chục ngàn tù nhân bị giam giữ tại các nhà tù của Mỹ đều mắc các vấn đề về tâm lý, sức khỏe. “Có những người sau khi được trả tự do sống tách biệt hẳn với cộng đồng hoặc không chịu ăn uống gì trong nhiều ngày”, Hamid nói. Abu Mohammed, 47 tuổi, sống ở Samarra (Iraq), tin rằng anh đã trở thành người “chống lại xã hội”. Anh không còn cảm thấy vui vẻ, muốn gần gũi bạn bè, gia đình. Abu bị giam giữ tại Abu Ghraib trong 2 năm.

Ngày 11-1 tới đây đánh dấu 10 năm nhà tù Guantanamo của Mỹ tiếp nhận những tù nhân đầu tiên trong cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ. Mặc dù Tổng thống Mỹ Barack Obama từng cam kết sẽ cho đóng cửa nhà tù này nhưng đến nay lời hứa vẫn chưa thành hiện thực. 171 tù nhân hiện vẫn bị giam giữ tại Guantanamo. Hãng AFP dẫn lời ông Rob Freer thuộc Tổ chức Ân xá quốc tế (AL), nhận định Guantanamo đã trở thành biểu tượng về thất bại mang tính hệ thống của Mỹ về nhân quyền.

Đỗ Văn (tổng hợp)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vụ tấn công xảy ra tại một bến đợi xe buýt bên ngoài trụ sở Lầu Năm Góc. Ảnh: AP

Tấn công gần trụ sở Bộ Quốc phòng Mỹ

Một sĩ quan cảnh sát đã thiệt mạng và một số người khác bị thương trong cuộc tấn công bằng súng bên ngoài trụ sở Lầu Năm Góc ở Arlington, bang Virginia hôm 3-8 (giờ địa phương). Vụ tấn công buộc tòa nhà phải đóng cửa trong thời gian ngắn.

Hồ sơ - tư liệu

ROC quyết lấy lại tên cho thể thao Nga

Dưới màu cờ Olympic và tên gọi ROC - viết tắt của cụm từ “Ủy ban Olympic Nga”, đoàn vận động viên (VĐV) Nga tự hào khi đang hiện diện và thống trị đáng kể ở Thế vận hội Tokyo. Tính đến hết ngày 27-7, đoàn thể thao Nga tạm xếp thứ 4 trên bảng tổng sắp huy chương Olympic Tokyo với 7 HCV, 7 HCB và 4 HCĐ, sau đội chủ nhà Nhật Bản và 2 cường quốc lần lượt tiếp theo là Trung Quốc, Mỹ.

Chính trường thế giới

Thụy Điển: Thủ tướng đầu tiên bị phế truất

Ngày 21-6, kênh CNN đưa tin Quốc hội Thụy Điển đã tiến hành cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Thủ tướng Stefan Löfven, lãnh đạo của đảng Dân chủ xã hội. Với 181 phiếu thuận/349 phiếu, ông Löfven là thủ tướng đầu tiên của Thụy Điển rời khỏi chức vụ theo hình thức này. 

Chuyện đó đây

Ấn Độ có ứng dụng mới thay WhatsApp

Giữa những tranh cãi xung quanh cáo buộc sử dụng công cụ gián điệp Pegasus của WhatsApp đối với công dân Ấn Độ, Chính phủ Ấn Độ đã tung ra một nền tảng nhắn tin chính thức có tên Sandes.