Dọc các tuyến đường dẫn vào vùng trồng sầu riêng, nhiều phương tiện chuyên chở của các tổ thu mua sầu riêng tấp nập ra vào. Hiện nay, các tổ chủ yếu chọn mua hai giống Ri6 với giá khoảng 20.000 đồng/kg và sầu Thái khoảng 40.000 đồng/kg.
Sau khi thỏa thuận giá với chủ vườn, những người thợ trèo lên cây, dùng sống dao gõ vào từng quả để xác định độ già. Quả đạt yêu cầu sẽ được cắt và thả xuống cho người phía dưới dùng bao hoặc sọt hứng đỡ. Mỗi nhóm thường có từ 2 đến 5 người, những vườn lớn có thể huy động đến 7 người để thu hoạch. Sầu riêng thu mua xong sẽ được các tổ đội bán lại để kiếm lời.
Anh Tô Xuân Anh (xã Ia Phê, tỉnh Đắk Lắk) đã có 8 năm gắn bó với nghề "gõ sầu riêng". Nửa tháng nay, khi sầu riêng ở Gia Lai vào chính vụ, anh cùng nhóm của mình đến thuê địa điểm làm nơi tập kết hàng, rồi hằng ngày rong ruổi khắp các nhà vườn để thu mua.
Tại một vườn sầu riêng ở xã Ia Ko, chỉ sau vài tiếng gõ bằng sống dao để kiểm tra độ già của quả, anh Xuân Anh đã nhanh chóng lựa chọn và cắt thả xuống những quả sầu riêng đạt chuẩn.
Sau đó, sầu riêng được vận chuyển về điểm tập kết, phân loại rồi xuất bán cho các đại lý. Trung bình mỗi ngày, nhóm của anh Xuân Anh thu mua khoảng 7 đến 8 tạ sầu riêng, lúc cao điểm có thể đạt khoảng 3 tấn, tùy nguồn hàng và nhân lực. Với những lô hàng đạt chất lượng, bình quân mỗi tạ có thể lãi khoảng 400.000 đồng.
Anh Xuân Anh cho biết: Nghề “gõ sầu riêng” đòi hỏi nhiều kinh nghiệm. Người thợ phải nhận biết độ già của quả qua âm thanh khi gõ, kết hợp quan sát màu vỏ và cuống. Khi quả già, phần vỏ teo lại, tạo khoảng hở với phần cơm nên khi gõ sẽ phát ra tiếng “bộp bộp”. Nghề cũng nhiều rủi ro, từ việc phải leo trèo trên những cây cao đến nguy cơ mua nhầm sầu non, sượng cơm hoặc chất lượng kém, rất dễ thua lỗ.
Nghề “gõ sầu riêng” tại Gia Lai kéo dài từ khoảng tháng 6 đến tháng 9. Kết thúc vụ ở Gia Lai, nhóm của anh lại tiếp tục di chuyển sang Đắk Lắk để theo mùa sầu riêng, nối tiếp hành trình mưu sinh theo từng vùng trồng.