Lướt dòng tin tức trên điện thoại, Hải An (30 tuổi, nhân viên đồ họa, ngụ TPHCM) đỏ hoe mắt khi đọc câu chuyện về liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và sự chờ đợi suốt gần 60 năm của người yêu ông.
Chiều hôm ấy, đi làm về, Hải An và mấy người bạn dừng ở Công viên Lê Thị Riêng rất lâu. Lặng lẽ. “Chiến tranh qua rồi, khói lửa qua rồi, mà đau thương vẫn chưa nguôi. Những chiến sĩ anh hùng, hơn nửa thế kỷ vẫn chưa được về bên người thân yêu”, dòng trạng thái trên Facebook của Hải An nhận được nhiều đồng cảm của bạn bè.
Trong câu chuyện của những người trẻ ấy xuất hiện huyền thoại tình báo Tư Cang (Đại tá Nguyễn Văn Tàu) và những chiến sĩ Biệt động Sài Gòn tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Những câu chuyện lịch sử sống động trên các nền tảng số khiến nhiều bạn trẻ từ tò mò đến tìm hiểu và ngưỡng mộ bác Tư Cang. Một huyền thoại tình báo trở nên thật gần gũi với người trẻ, dù cách biệt rất nhiều về tuổi tác và chiến tranh đã kết thúc hơn nửa thế kỷ.
Tháng 7 hàng năm, những ánh sáng lập lòe đỏ nơi nghĩa trang. Nén hương của người mẹ chờ con, của người anh chờ em, của người vợ chờ chồng, và cũng có nén hương những người chưa từng biết đến khói lửa chiến tranh nhưng biết trân trọng từng tấc đất quê hương.
Trong chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ có sự góp sức của rất nhiều thanh niên, sinh viên. Đó là những cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia tìm kiếm hài cốt liệt sĩ; những sinh viên tham gia hỗ trợ thu thập ADN, số hóa bản đồ nghĩa trang, phục chế ảnh liệt sĩ, tham gia nhóm nghiên cứu máy dò ra-đa xuyên đất... Ở đó còn có những nhà sáng tạo nội dung trẻ tuổi nỗ lực tìm kiếm những chứng nhân lịch sử để kể lại quá khứ hào hùng bằng video, podcast.
Thông tin được lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, trên báo chí, mạng xã hội. Nhiều manh mối đã được góp nhặt. Mỗi thông tin, dù rất nhỏ, đều có thể trở thành căn cứ quan trọng để xác minh, tìm kiếm và đưa các liệt sĩ trở về với gia đình.
Nhiều người từng lo ngại rằng thế hệ trẻ bị cuốn vào thế giới số và lãng quên những giá trị truyền thống, thờ ơ với lịch sử. Nhưng hiện thực lại cho thấy, lòng biết ơn, tình yêu nước đang được thể hiện bằng một ngôn ngữ và cách thức riêng của người trẻ.
Công nghệ, vốn bị xem là “thủ phạm” làm con người xa nhau, nay lại đang đưa những ký ức chiến tranh đến gần hơn với thế hệ sinh ra trong hòa bình. Và khi người trẻ đang kể những câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ của thời đại, thì các giá trị truyền thống đang được tiếp nối một cách tự nhiên và bền vững.
